(۳۶۶۲) سوال: دو قطعه زمین خریده‌ام که یکی را برای ساخت خانه و دیگری را برای تجارت می‌‍‌خواهم؛ آیا این دو قطعه زمین، زكات دارد یا خیر؟ اگر زكات دارد، آیا زکاتش بر اساس قیمت خرید یا بر اساس قیمت روز، محاسبه و پرداخت می‌شود؟ آیا املاک اعم از خانه‌ها و مزرعه‌ها جزو کالاهای تجاری است یا خیر؟

جواب:

قطعه زمینی که برای ساخت خانه و سکونت در آن خریده‌اید، زكات ندارد اما قطعه زمینی که برای تجارت خریده‌اید از کالاهای تجاری شمرده می‌شود که واجب است زکاتش را بپردازید؛ کیفیت پرداخت زکات نیز چنین است که باید قطعه زمین را زمانی که زکات بر آن واجب می‌شود، قیمت‌گذاری کنید و یک‌چهلم آن ‌را به عنوان زکات بپردازید؛ یعنی قیمتش را تقسیم بر چهل می‌نمایید و نتیجه‌ی تقسیم، مقدار زکات خواهد بود. قیمت خرید، اعتباری ندارد بلکه باید قیمتش در زمان وجوب زکات را مدّ نظر قرار می‌دهید و تفاوتی ندارد که کم‌تر، بیشتر یا به همان مقدار خریده باشید.

برخی افراد می‌گویند: گاهی در محاسبه‌ی قیمت کالا هنگام وجوب زکات دچار اشکال می‌شوم زیرا نمی‌دانم که قیمت روز بیشتر از قیمت خرید، کم‌تر یا برابر با آن است؟ در این حالت می‌گوییم: در این حالت، زکات مبلغِ سرمایه را بپرداز زیرا قطعی است اما در سود و زیان، شک و تردید وجود دارد و اصل و قاعده نیز بر عدم اعتبار وجود چیزهایی است که شک در آن وجود دارد. زمین‌های کشاورزی و باغ‌هایی که برای کاشت و پرورش است، زكات ندارد بلکه زکات فقط بر محصول آن واجب می‌شود که البته همه‌ی محصولاتی که از باغ‌ها به دست می‌آید، زکات ندارد؛ مانند سبزیجات، هندوانه و… که زكات ندارد.