پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۶۳۷) حکم زکات اموال در صندوق‌های قرض‌الحسنه

(۳۶۳۷) سوال: فردی در گروهی عضو شده‌ که هر نفر، ماهیانه مبلغی از اموالش را می‌پردازد. این مبلغ، مثلا هزار ریال خواهد بود تا در پایان هر ماه، مبالغ را جمع‌آوری نموده و به یک نفر بدهند تا نیازهایش را برطرف نماید. اگر مقدار ماه‌ها دوازده ماه باشد و وی در ماه دوازدهم سهم خود را دریافت نماید، آیا با توجه به این که این مال به حد نصاب رسیده است، زکات دارد؟

جواب:

ابتدا به برادر سؤال کننده می‌گویم که این گروه، ایرادی ندارد؛ یعنی ایرادی ندارد که چند کارمند، بخشی از حقوقشان (مثلا هزار ریال) را کنار بگذارند و مجموع آن ‌را به یک نفر بدهند، در ماه دوم به نفر دوم و در ماه سوم به شخص دیگری بپردازند. این کار، شامل قرضی که سود در بر داشته باشد نیست زیرا فرد طلبکار، همان مبلغی که داده را پس می‌گیرد و مصلحت این قرض به همه بر می‌گردد؛ زیرا شخصی که در ماه اول، مبلغ را دریافت کند در ماه دوم نمی‌تواند آن ‌را دریافت کند. این فرصت برای نفر دوم سپس سوم و… فراهم می‌شود تا این که همگی آن ‌را دریافت می‌کنند. اگر یک سال کامل بر مبلغی که شخص دریافت کرده است بگذرد، پرداخت زکاتش واجب می‌شود؛ زیرا از کسانی طلبکار است که توانایی پرداخت بدهی را دارند لذا اگر می‌داند که اعضای این گروه، سهم خود را هر ماه پرداخت می‌کنند، پرداخت زکات آن واجب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الأحساء: إنه مشترك في جمعية، أي: يضع المشتركون سهما من أموالهم، ويكون السهم مثلا بألف ريال ليجمعوا مبلغا يستلمه الشخص لقضاء حاجاته في نهاية كل شهر، فلو كان مقدار الشهور اثني عشر شهرًا واستلم هذا الشخص حصته في الثاني عشر، هل يكون في ذلك زكاة بعد أن اكتمل نصاب المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: هذه الجمعية أبين للأخ السائل أنه لا بأس بها -أي: لا بأس أن يتفق الموظفون في جهة ما على أن يُقتطع من رواتبهم من كل واحد ألف ريال ليعطوه واحدا، والشهر الثاني يعطوه الآخر، وفي الثالث، وهَلُمَّ جَرًا – وليس هذا من باب القَرْض الذي جَرٌ نَفْعًا، لأن المقرض لم يأته أكثر مما أَقْرَضَ، والمصلحة للجميع، فالذي انتفع بالجمعية في الأول حرم في الثاني وصار الانتفاع للثاني، ثم للثالث ثم للرابع، وهلم جرا. أما الزكاة فإنه يجب عليه أن يزكي ما قبضه إذا كان قد تم عليه الحول؛ لأنه دين على مُوسِر، إذا إنه قد علم أن هؤلاء المشتركين سوف يوفون نصيبهم في كل شهر، والدين على الموسرين تجب فيه الزكاة.

مطالب مرتبط:

(۳۶۰۸) زکات و حکم وقف در مورد طلای ذخیره شده برای ساخت مسجد

این طلا در حال حاضر، وقف نیست زیرا این طلا را وقف نکرده است بلکه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پیمان بسته که آن ‌را برای ساخت مسجد جمع‌آوری کند لذا این مقدار طلا هم‌اکنون در ملکیت او بوده و واجب است مانند گذشته، زكاتش را بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۶۱۷) حکم نصاب، مالکیت و فروش برای پرداخت زکات طلا

اگر طلای زن بیش از حدّ نصاب باشد اما پولی برای پرداخت زکات نداشته باشد؛ می‌گوییم: همان طور که اشاره کردیم اگر کسی زکات را به جای او پرداخت کرد، کفایت می‌کند اما در غیر این صورت واجب است به میزان زکاتی که بر وی واجب شده است، بپردازد...

ادامه مطلب …

(۳۶۰۲) زکات طلا چقدر است و چه زمانی پرداخت آن واجب می‌شود؟

دیدگاه برتر و راجح، وجوب زكات در زیورآلات طلا و نقره در صورتی است که به حد نصاب برسد و تفاوتی ندارد که برای استفاده قرار داده شود یا نشود و کم یا زیاد باشد. حدّ نصاب طلا، هشتاد و پنج گرم است. زمان پرداخت زکات وقتی است که یک سال بر آن بگذرد...

ادامه مطلب …

(۳۶۲۶) آیا حقوق ماهیانه زکات دارد؟

اگر حقوق ماهیانه‌ات تا پایان ماه تمام می‌شود، یک سال بر آن نمی‌گذرد و زکات ندارد اما اگر باقی می‌ماند  هرگاه یک سال کامل بر آن بگذرد، زکات دارد...

ادامه مطلب …

(۳۶۰۶) حکم زکات طلا برای استفاده‌ی شخصی

دیدگاه صحیح و راجح در این مسئله این است که زیورآلاتی که برای استفاده می‌باشد اگر به حدّ نصاب برسد، زکات دارد. ....

ادامه مطلب …

(۳۶۳۰) زکات حقوق ماهیانه

هرگاه یک سال از دریافت این مبلغ گذشت، زکاتش را پرداخت ‌کنید؛ اما از آن‌جا که این مبلغ ماهیانه برایتان واریز می‌شود، محاسبه‌ی میزان زکات هر ماه به صورت جداگانه دشوار می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه