(۳۶۰۳) سوال: مقدار زکات در نصاب طلا چقدر است؟ حدّ نصاب طلا و نقره چقدر می‌باشد؟ آیا پولی که با کار کردن در خارج از کشور به دست آورده‌ام زکات دارد؟ اگر زکات دارد، آیا فقط باید زکات مبلغی که نزدم باقی مانده را بپردازم یا زکات مبالغی که سال‌ها برای مخارج خانواده‌ام برایشان فرستاده‌ام را نیز باید بپردازم؟ آیا قطعه زمینی که برای ساخت منزل خریده‌ام نیز زکات دارد؟ آیا جایز است مبالغی که برای مخارج تحصیل برادرم می‌پردازم را از زکات کم کنم یا جایز نیست به برادرم زکات دهم؟

جواب:

چند سؤال مطرح شد:

سؤال اول: نصاب طلا، بیست مثقال (هشتاد و پنج گرم) است و نصاب نقره صد و چهل مثقال (پنجاه و شش ریال سعودی) می‌باشد. پرداخت زکات اموالی که در سرزمین دیگر کسب کرده‌اید مانند اموالی که در سرزمین خودتان کسب می‌کنید، واجب است و مالی که یک سال بر آن بگذرد، پرداخت زکاتش واجب است اما مبالغی که پیش از گذشت یک سال، برای خانواده یا خودتان مصرف کرده‌اید، زكات ندارد زیرا از شروط واجب شدن زکات، گذشتن یک سال کامل است. در مورد مبلغی که برای مخارج تحصیلی برادرتان می‌پردازید: اگر پرداخت نفقه و مخارجش بر شما واجب است، این مبالغ از جمله نفقه‌ی وی محسوب می‌شود و نمی‌توان آن را از زکات کم کرد اما اگر مخارج برادرتان بر شما واجب نیست زیرا پدرتان زنده است، می‌توانی آن مبلغ را از زکاتی که بر تو واجب است کم کنی چون پدرت توان پرداخت مخارج وی را ندارد. پرداخت مخارج و صدقه دادن به خویشاوندان مستحق و نیازمند در صورتی که مخارج آنان بر شخص واجب نباشد، بهتر از صدقه دادن به دیگران است زیرا با این کار، صدقه داده و صله‌ی رحم (پیوند خویشاندی) را نیز به جا آورده است.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا قطعه زمینی که برای ساخت خانه خریداری کرده است، زکات دارد؟

قطعه زمینی که قصد ساخت خانه در آن را دارد، زکات ندارد زیرا تمام کالاهای تجاری و تمام کالاهایی که زکات در اصلشان واجب نیست، زكات ندارد مگر این که برای تجارت قرار داده شود؛ اما اگر آن زمین را برای سکونت، ساخت منزل و… می‌خواهد، زکات ندارد؛ مگر طلا و نقره که حتی اگر به عنوان زیورآلات از آن‌ استفاده شود نیز اگر به حدّ نصاب برسد، بنا بر دیدگاه راجح و برتر، پرداخت زکاتش واجب است.

سؤال: اگر درباره‌ی قطعه زمین، تردید داشته باشد که آن را بسازد یا با آن تجارت کند، حکمش چیست؟

جواب: اگر تردید داشت که در آن زمین، خانه بسازد یا با آن تجارت کند، زکاتی بر وی واجب نیست؛ زیرا باید تصمیم قطعی برای تجارت داشته باشد تا زکات، واجب شود چون درباره‌ی زمین و ساختمان، اصل بر عدم وجوب زکات است تا این که به طور قطعی ثابت شود که برای تجارت می‌باشد.

سؤال: شیخ بزرگوار! اگر قطعه زمین یا ساختمان برای اجاره باشد چه حکمی دارد؟

جواب: اگر برای اجاره باشد، خود زمین یا ساختمان، زكات ندارد اما اگر یک سال کامل بر مبلغ حاصل از اجاره‌‌ی آن بگذرد و به حد نصاب برسد، زکات دارد.