(۳۵۸۰) سوال: بسیاری از ما خصوصا بادیهنشینان در شمارش تعداد چهارپایانی که دارند، دچار اشتباه میشوند و بدون این که تعداد دقیق آن را بدانند، زکات میپردازند؛ این حالت در مورد گوسفند، بیشتر اتفاق میافتد. برخی نیز گوسفندان زیادی دارند اما فقط زکات تعداد اندکی از آن را پرداختهاند. حکم شرع در این باره چیست؟
جواب:
بر مسلمان واجب است برای پرداخت زکات مالش اعم از چهارپایان، حبوبات، میوهها، کالاها، نقدینگی و… را با دقت شمارش نماید زیرا در قرآن کریم، زکات به همراه نماز آمده است و ممانعت از پرداخت آن، مجازات سختی در پیش دارد؛ الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میفرماید: {وَلا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمْ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ} [آل عمران: ۱۸۰] : (کسانی که از مالی که الله از فضل خویش به آنها داده، بخل میورزند هرگز گمان نکنند که این برایشان خوب است بلکه برایشان شر و بد است؛ آنچه که در آن بخل ورزیدهاند در قیامت، زنجیر گردن آنها خواهد شد و میراث آسمانها و زمین فقط برای الله است و الله به چیزی که انجام میدهید، آگاه است). همچنین میفرماید: {وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ} [التوبة: ۳۴-۳۵] : (کسانی که طلا و نقره را ذخیره میکنند و در راه الله انفاق نمیکنند را به عذابی دردناک مژده بده. روزی که در آتش دوزخ گداخته شود و پیشانی، پهلو و پشتهایشان را با آن داغ کنند، این است آنچه برای خود اندوخته کردهاید. اکنون بچشید چیزی را که اندوخته میکردید). رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نیز فرمود: «مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ، وَلا فِضَّةٍ، لا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَومُ القِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ، فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا في نَارِ جَهَنَّمَ، فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ، وَجَبِينُهُ، وَظَهْرُهُ، كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ في يَومٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ ألْفَ سَنَةٍ، ثُمَّ يَرَى سَبيلَهُ، إمَّا إِلَى الجَنَّةِ، وَإمَّا إِلَى النَّارِ»[۱] : (هر کسی که دارای طلا و نقره باشد و زکاتِ آن را نپردازد، روز قیامت طلا و نقرهاش به ورقهايی از آتش تبديل میشود و اين ورقها را در آتش دوزخ، داغ میکنند سپس با آن پهلو، پيشانی و پُشت آن شخص را داغ مینهند و هر بار که اين ورقها سرد شود، دوباره داغ میگردد و اين عذاب برای آن شخص در روزی که مقدارش به اندازهی پنجاه هزار سال است ادامه پیدا میکند سپس عاقبت خود را خواهد دید که به سوی بهشت يا به سوی دوزخ است). بنابراین، این مسئله مهم و خطرناک است و مسلمان باید برای پرداخت زکاتش دقت نماید تا آن را با یقین بپردازد.