جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۳۵۰۶) حکم گریه بر میت

(۳۵۰۶) سوال: اخیراً پدرم از دنیا رفته است. بسیاری از مردم مرا نصیحت می‌کردند که به خاطر وفات وی گریه نکنم. آیا گریه کردن من به خاطر او زیانی به او می‌رساند؟ نظر به این که گاهی نمی‌توانم خود را از گریه کردن باز دارم، خصوصاً زمانی که لباس و وسایلش را ببینم و پشتیبانی‌های او از ما را به یاد بیاورم. لطفاً در این باره توضیح دهید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

بر اثر گریه کردن بر پدرش گناهی بر وی نیست. زیرا این امری فطری است که انسان نمی‌تواند آن را دفع کند به ویژه زمانی که مصیبت را به یاد آورد یا چیزی از آثارش مثل کتاب، لباس، مجلس و چنین چیزهایی را ببیند اما برای انسان شایسته است به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، صبر و شکیبایی کرده و مصیبتش و آنچه از دست داده را زیاد یاد نکند زیرا هر چه بیش‌تر مصیبت را یاد کند اندوهش تازه می‌شود در حالی که انسان امر شده اندوه را از خودش دور کند و تا جایی که می‌تواند خوشحالی را به خود وارد سازد اما کسی که خودش را به گریه وا می‌دارد از این کار باز داشته می‌شود خصوصاً اگر گریه‌اش همراه با نوحه‌سرایی و یاد کردن از خوبی‌های میت باشد. نوحه‌سرایی بدین صورت است که با صدا گریه کند مانند نوحه سرایی کبوتر. تعریف کردن از خوبی های میت نیز بدین صورت است که بگوید: پدرم! حالا چه کسی فلان چیز را برای ما می‌آورد؟ چه کسی فلان چیز را برای خانه تهیه می‌کند؟ و غیره.

به همین مناسبت دوست دارم برادران مسلمانم را به آنچه در بعضی از روزنامه‌ها رخ می‌دهد -هر چند که الحمدالله کم است- یادآور شوم. می‌بینی که نویسنده پیرامون دوستش که از دنیا رفته در نوشته‌اش او را مخاطب قرار داده و می‌گوید: فلانی! ای کسی که در مجالسمان با او انس می‌گرفتیم، ای کسی که صبحگاهان و شامگاهان با او خلوت می‌کردیم، ای کسی که با ما سخنان نیک می‌گفت و غیره که این کار از جمله همان تعریف کردن از خوبی های میت است که از آن نهی شده است.

 بنابراین برای انسان شایسته است اندوه را در خودش و دیگران شعله‌ور نکند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: تُوُفِّي والدي قريبا، وقد نصحني كثير من الناس بأن لا أبكي عليه، فهل بكائي عليه يضره؟ علما بأني أحيانًا لا أستطيع أن أمنع نفسي من البكاء، وخصوصا إذا رأيت ثيابه وأغراضه وتذكرت ما كان يقوم به من مساندة لنا. وَجهُونًا مأجورين.

فأجاب رحمه الله تعالى: إنه ليس عليها حَرَجٌ في بكائها على أبيها؛ لأن هذا أمر فطري ولا يمكن للإنسان أن يدفعه، لا سيما إذا تذكر الإنسان مصابه أو رأى شيئًا من آثاره من كتب أو ثياب أو مجالس أو ما أشبه ذلك.

ولكن الذي ينبغي للإنسان أن يعتصم بالله تبارك وتعالى، وأن يتصبر ولا يُكثر ذكر مصابه بمفقوده؛ لأنه كلما أكثر تذكره تجدد الحزن، والإنسان مأمور بأن يَطْرُدَ الأحزان عن نفسه، وأن يُدْخِلَ عليها السرور بقدر المستطاع، أما الإنسان الذي يستجلب البكاء فهذا هو الذي يُنْهَى عن فعله، لا سيما إذا كان معه نياحة أو ندبة، فالنياحة أن يأتي بصوت البكاء كنوح الحمام، والندبة: أن يندب الميت فيقول: يا أبتاه! يا من يأتي إلينا بكذا، ويأتي للبيت بكذا، وما أشبه ذلك.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أُذكِّرَ إخواني المسلمين بما قد يقع -وهو قليل والحمد لله – في بعض الصُّحف تجد الكاتب يكتب عن صاحب له مات، فيخاطبه ويقول: يا فلان يا من نستأنس به في مجالسنا، يا من نخلو معه صباحًا ومساء، يا من يعلمنا بأحاديثه الطيبة، وما أشبه ذلك، وهذا من الندب المنهي عنه، فينبغي للإنسان أن لا يثير الأحزان في نفسه، ولا في غيره أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۳۵۰۳) آیا دعا برای میت بعد از مرگش جایز است؟

بله جایز است برای برادر مسلمانت در زندگانی و بعد از مرگش دعا کنی و فرقی ندارد تنها باشی یا در مجلسی از مجالس باشی...

ادامه مطلب …

(۳۵۴۶) حکم پرداخت پول برای ختم کامل قرآن به نیت میت

این عمل هم برای کسی که قرآن می‌خواند و هم برای کسی که به او اجرت می‌دهد حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۴۱) آیا عزا مکان مشخصی دارد؟

چیزی که بعضی از مردم در هنگام عزا انجام می‌دهند این که درب را باز می‌گذارند و خانه را چراغانی می‌کنند و صندلی صف می‌دهند و یا غذا می‌آوردند و چه بسا شخصی را برای قرائت قرآن بیاورند و مانند آن همه از چیز‌های هستند که مردم به وجود آورده‌اند و از بدعت‌هایی است که مفاسدی را به دنبال دارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰۴) حکم اعلان مجالس تعزیه در روزنامه‌ها و مجلات

شکی نیست که اعلام کردن در این‌جا مکروه یا حرام است بنابر قول به این که اجتماع برای تعزیه مکروه یا حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۵۲۹) حکم برگزاری مراسم‌های هفتم و چهلم برای میت

حکم این عمل بدعت می‌باشد و چنین عملی در بین سلف صالح نبوده است و هیچ شکی وجود ندارد که دعا از عبادت است و ایجاد دعا بر هیئتی معین و در وقتی مشخص، بدون اجازه‌ی شارع نوآوری عبادت می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۳۴۹۷) چگونه به اهل میت تسلیت (و تعزیه) بگویم؟

تسلیت اهل میت با اینست که برای انسانی که مصیبت دیده با میت است چیزی یاد شود که او را بر صبر کردن و تحمل مصیبت تقویت کند، و بهترین چیزی که با آن تسلیت گفته می‌شود آن چیزی‌ست که پیامبر –عليه الصلاة والسلام– برای یکی از دخترانش ذکر نمود ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه