سه‌شنبه 5 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۳۱) حکم ذکر با صدای بلند هنگام وفات

(۳۳۳۱) سوال: نزد ما در روستایی در یمن هرگاه شخصی از مسلمانان وفات کند، اهل روستا بیرون آمده و با صدایی بسیار بلند تکرار می‌کنند: (لا إله  إلا الله محمد رسول الله)؛ آیا جایز است این را با صدای بلند تکرار کنند تا کسانی که در روستای مجاور هستند آن را بشنوند، نظر به این که زنان نیز تا نزدیک مقبره با آنان  همراهی می‌کنند.

جواب:

همه‌ی این‌ها اشتباه است؛ مشروع بر کسی که جنازه را تشییع می‌کند و با آن حرکت می‌کند این است که خاشع و فروتن باشد، حالتی که این میت بر آن است را به یاد بیاورد و اینکه خودش نیز دیر یا زود بر همین حالتی که میت بر آن است خواهد بود؛ لذا عبرت گرفته و چشمش را باز کرده و حال دنیا را می‌شناسد که عاقبتش به سوی نابودی است و اما ذکر گفتن با صدای بلند پشت جنازه از جمله بدعت‌هایی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش آن را انجام نمی‌دادند و هر عملی که انسان معتقد به عبادت بودن آن بوده و با آن به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تقرب بجوید، اگر اصلی از شرع نداشته باشد، بدعت است و به انجام آن بر فاعلش مردود می‌باشد به دلیل فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: «من عمل عملًا ليس عليه أمرِنا فهو رَدٌّ»[۱]: (هر کس عملی انجام دهد که امر ما بر آن نباشد آن عمل مردود است) همچنین تشییع جنازه برای زنان نیز اشتباه است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از تشییع جنازه توسط زنان نهی نمودند[۲] لذا بر زن شایسته نیست جنازه را تشییع کند و اگر این کار را انجام داد بر مردان لازم است وی را نهی کرده و از همراهی جنازه طردشان کنند.


[۱] صحیح بخاري: كتاب البيوع، باب النجش و من قال: لايجوز ذلك البيع ومسلم كتاب الأقضية، باب نقض الأحكام الباطلة و رد محدثات الأمور، رقم(١٧١٨).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا في القرية في اليمن إذا تُوفّي أحد المسلمين يخرج أهل القرية يرددون بصوت عال جدا: لا إله إلا الله محمد رسول الله، فهل يجوز أن يرددوا هذا بصوت عال حتى يسمع الذي في القرية المجاورة لنا؟ مع العلم أن النساء يخرجن معهم إلى قرب المقبرة.

فأجاب رحمه الله تعالى: كل هذا من الخطأ، فإن المشروع في مُشَيّع الجنازة ومتبعها أن يكون خاشعًا، وأن يكون متذكرا للحال التي عليها هذا الميت، وأنه سيكون هو عن قريب أو بعيد على ما كان عليه هذا الميت؛ فيعتبر ويتبصر ويعرف حال الدنيا، وأن مآلها إلى الفناء. ورفع الصوت بالذكر خلف الجنازة من البدع التي لم يكن الرسول صلى الله عليه وسلم ولا أصحابه يفعلونها، وكل عبادة، بل كل عمل يعتقده الإنسان عبادةً، ويتقرب به إلى الله، فإنه إذا لم يكن له حظ من الشرع فهو بدعة مردود على فاعله؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّه». وكذلك من الخطأ اتباع النساء للجنائز، فإن النبي صلى الله عليه وسلم نهى النساء عن اتباع الجنائز. فلا ينبغي للمرأة أن تتبع الجنازة، وإذا تبعتها فإن على الرجال أن ينهوها وأن يطردوها عن متابعة الجنازة.

مطالب مرتبط:

(۳۳۳۳) حکم حضور امام مسجد در تشییع جنازه

تشییع جنازه سنت است و از جمله حق مسلمان بر مسلمان است که اجر بزرگی دارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۲۸) حکم بالا بردن صدا هنگام تشییع جنازه

علماء مکروه دانسته‌اند افرادی که جنازه را تشییع می‌کنند پیرامون امور دنیوی صحبت کنند یا گویی در مجلس تفریح و شادی به سر می‌برند بخندند...

ادامه مطلب …

(۳۳۲۹) چه چیزهایی هنگام حمل جنازه مشروع است؟

مشروع است حال و عاقبت خود را به یاد بیاورد که او نیز دیر یا زود بر همین حالتی که میت بر آن است خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۳۳۳۲) حکم ذکر جمعی و تهلیل در تشییع جنازه

بله این از بدعت‌هایی است که صاحبانش  آن را به وجود آورده‌اند در حالی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هشدار بسیار سختی از بدعت‌ها داده‌اند....

ادامه مطلب …

(۳۳۲۶) آیا برای مسلمان جایز است جنازه‌ی غیر مسلمان را تشییع کند؟

بر مسلمان جایز نیست جنازه‌ی غیر مسلمان را تشییع کند زیرا تشییع جنازه از حقوق مسلمان بر مسلمان است نه از حقوق کافر ...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۰) حکم گقتن ذکر با صدای بلند هنگام حمل میت

این کار یعنی ذکر گفتن با صدای بلند هنگام حمل و بردن جنازه سنت نیست بلکه ذکر گفتن با صدای بلند در این حالت از جمله بدعت‌ها است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه