(۳۳۲۷) سوال: حکم رفتن زنان برای تشییع جنازه چیست؟

جواب:

شرکت زنان در تشییع جنازه و زیارت قبور برای آن‌ها حرام است اما زیارت قبور به نسبت آن‌ها از جمله گناهان کبیره است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که به زیارت قبور می‌روند را لعنت نموده است^[۱] اما پیرامون تشییع جنازه حدیث‌ام عطیّه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا وارد شده که می‌گوید: «نُهِينَا عن اتِّبَاعِ الجنائز ولم يُعْزَمْ علينا»^[۲] : (از تشییع جنازه نهی شدیم اما بر ما سخت گرفته نشده است) همچنین بعضی از علماء گفته‌اند: این نهی بر کراهت دلالت دارد زیرا گفته است: «ولم يُعْزَمْ علينا» و گروهی دیگر نیز گفته‌اند: این نهی دلالت بر تحریم دارد زیرا عبرت به حدیث است نه به آنچه وی از فهم خویش گفته است که حدیث «نُهِينَا عن اتِّبَاعِ الجنائز» است اما «ولم يُعْزَمْ علينا» فهم خود ایشان است و اصل این است که نهی دلالت بر تحریم دارد؛ بنابراین تشییع جنازه برای زنان حرام است و این قول به درستی نزدیک‌تر است.

[۱] سنن أبو داود: كتاب الجنائز ، باب في زيارة النساء القبور ، رقم (٣٢٣٦) والترمذي :كتاب الصلاة ، باب ما جاء في كراهية أن يتخذ على القبر مسجدا، رقم ( ۳۲۰)، وحسّنه من طريق ابن عباس ، والنسائي كتاب الجنائز ، باب التغليظ في اتخاذ السرج على القبور، رقم (٢٠٤٣) وأحمد (۱ / ۳۳۷) ، رقم (۳۱۱۸).

[۲] صحیح بخاري: كتاب الجنائز، باب اتباع النساء الجنائز، رقم (۱۲۷۸)، ومسلم كتاب الجنائز، باب نهي النساء عن اتباع الجنائز، رقم (۹۳۸).