شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۱۸۵) آیا صحبت کردن در مسجد بدون مصلحت مانند صحبت کردن در مورد خرید و فروش جایز است؟

(۳۱۸۵) سوال: آیا صحبت کردن در مسجد بدون مصلحت مانند صحبت کردن در مورد خرید و فروش  جایز است؟

جواب:

بله، خرید و فروش، اجاره دادن و اجاره گرفتن در مسجد حرام است زیرا با هدف از بنای مساجد منافات دارد به همین دلیل پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «إذا رأيتم من يبيع أو يبتاع في المسجد فقولوا: لا أربح الله تجارتك»[۱]: (هرگاه دیدید کسی در مسجد خرید و فروش می‌‌کند بگویید: الله تجارتت را سودمند نگرداند).

همچنین ندا زدن برای گمشده هنگامی که انسان چیزی را گم کرده باشد سپس در مسجد بایستد و بگوید: ‌ای جماعت! چه کسی فلان چیز را دیده است؟ این کار حرام است زیرا مساجد برای چنین چیزی بنا نشده است.

اما اگر انسان گمشده‌‌ای را پیدا کند و به مردم بگوید: این مال چه کسی است؟ این امر آن آسان‌‌تر است از این که در مورد گمشده سؤال کند با این وجود می‌‌گوییم: به سوی درب مسجد و خیابان برو و در مورد هر چه می‌‌خواهی صحبت کن، در مورد خرید و فروش، گمشده و… این امر در قبال مساجد واجب است که رعایت شود.

اما اشکالی وجو دارد که برای بسیاری از مردم واقع می‌‌شود آن هم این است که مسکینی از کنار تو عبور می‌‌کند و طلب کمک می‌‌کند و همراه تو پول پنجاهی است ئ تو می‌‌خواهی فقط به او پول دهی بدهی؛ آیا جایز است به او پنجاهی بدهی و بگویی: به من چهل بده! این شخص در حقیقت قصد تجارت ندارد و صدقه جز با این کار کامل نمی‌‌شود زیرا بین دو امر است: یا این که او به تو چهل بدهد و تو به او ده بدهی و یا این که بگویی: ده نزد من نیست و او را رد کنی، لذا الله اعلم گمان می‌‌کنم این کار اشکالی ندارد زیرا هدف از این کار تجارت و امور دنیوی نیست بلکه هدف از آن آخرت است اما جز این کار چاره‌‌ای نیست لذا امیدوارم اشکالی نداشته باشد.


[۱] ترمذي: كتاب البيوع، باب النهي عن البيع في المسجد، شماره­ى (۱۳۲۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الكلام في المسجد من غير المصلحة كبيع أو شراء يجوز؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم البيع والشراء والتأجير والاستئجار حَرَّم في المسجد ؛ لأنه ينافي ما بُنِيَتِ المساجد من أجله، ولهذا قال النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا رأيتم من يبيع أو يبتاع في المسجد فقولوا: «لا أَرْبَحَ اللهُ تِجَارَتَكَ».

وكذلك إنشاد الضالة بأن يضيع للإنسان شيء، ثم يقف في المسجد: يا جماعة من وجد كذا وكذا؟ هذا حَرَام؛ لأن المساجد لم تُبنَ لهذا.

وأما إذا وجد الإنسان لُقَطَةٌ وقال للناس: لمن هذه؟ فهذا أهون مما إذا سأل عن الضائع، ومع ذلك نقول: أخرج إلى باب المسجد، إلى الشارع، وتكلم بما شئت ببيع أو بشراء أو بإنشاد ضالة، هذا هو الواجب نحو هذه المساجد.

لكن يبقى إشكال يقع عند كثير من الناس يمر بك مسكين يسأل، ومعك ورقة فئة خمسين، وأنت تريد أن تعطيه عشرة فقط، فهل يجوز أن تعطيه الخمسين وتقول: اعطني الأربعين؟ هذا في الحقيقة لا يقصد به التجارة ولا تتم الصدقة إلا به؛ لأنه بين أمرين إما أن يعطيك أربعين وتعطيه عشرة، وإما أن تقول: ما عندي عشرة وترد السائل فأظن والله أعلم أن مثل هذا لا بأس به؛ لأنه لا يقصد به التجارة، ولا يقصد به شيء من الدنيا، إنما يقصد به شيء للآخرة، لكن لا وسيلة لنا إلا هذا فأرجو ألا يكون في هذا بأس.

مطالب مرتبط:

(۳۱۸۳) حکم انتظار نماز در مصلا همراه با اشتغال به سخن گفتن دنیوی با اهل خانه

آن چه آشکار است این در فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۲۰۶) حکم نماز در مسجد قُبا برای زائر موقت مدینه

مسجد نبوی از مسجد قبا فضیلت بیشتری دارد سپس هرگاه به خانه یا واحد آپارتمانی که اجاره کرده‌ای وارد شدی وضو بگیر و به مسجد قبا برو زیرا هر کس در خانه‌اش طهارت بگیرد و به مسجد قبا رفته و دو رکعت نماز در آن بخواند مانند کسی است که عمره‌ای را به جای آورده است....

ادامه مطلب …

(۳۲۰۳) آیا برای زن جایز است در روضه که بین منبر و اتاق عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا است نماز بگزارد؟

بله برای زن جایز است در هر جای مسجد نماز بخواند به شرطی که در ازدحام با مردان واقع نشود....

ادامه مطلب …

(۳۱۹۲) اگر شخصی در مسجدی وضو بگیرد و نماز را در مسجد دیگری بخواند حکم این کار چیست؟

اگر وضو خانه خارج از مسجد باشد اشکالی ندارد در این وضو خانه وضو بگیرد و در مسجد دیگری نماز بخواند مگر زمانی که نماز در این مسجد اقامه شده باشد که بهتر است در همین مسجد نماز بخواند.

ادامه مطلب …

(۳۱۹۹) آیا نماز خواندن در قسمت توسعه‌ی مسجد نبوی زیر چترها همانند نماز خواندن داخل مسجد نبوی به شمار می‌رود؟

هر کس در این قسمتی که به مسجد افزوده شده نماز بخواند همانند کسی است که در مسجد اول که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود داشته نماز خوانده است اما در نماز جماعت هر چه انسان به امام نزدیک‌تر شود بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۲۰۴) حکم نماز خواندن در مسجدی که بر زمین شخص خاصی بنا شده در حالی که آن زمین در ملکیت او است چیست؟

هرگاه مسجد بر زمین شخصی با اختیار و اجازه‌ی خودش بنا شود نماز خواندن در آن اشکالی ندارد و در این حالت: قسمت بالای ساختمان، مسجد و پایینش در ملکیت وی باقی می‌ماند که اشکالی هم ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه