یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۱۸۵) آیا صحبت کردن در مسجد بدون مصلحت مانند صحبت کردن در مورد خرید و فروش جایز است؟

(۳۱۸۵) سوال: آیا صحبت کردن در مسجد بدون مصلحت مانند صحبت کردن در مورد خرید و فروش  جایز است؟

جواب:

بله، خرید و فروش، اجاره دادن و اجاره گرفتن در مسجد حرام است زیرا با هدف از بنای مساجد منافات دارد به همین دلیل پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «إذا رأيتم من يبيع أو يبتاع في المسجد فقولوا: لا أربح الله تجارتك»[۱]: (هرگاه دیدید کسی در مسجد خرید و فروش می‌‌کند بگویید: الله تجارتت را سودمند نگرداند).

همچنین ندا زدن برای گمشده هنگامی که انسان چیزی را گم کرده باشد سپس در مسجد بایستد و بگوید: ‌ای جماعت! چه کسی فلان چیز را دیده است؟ این کار حرام است زیرا مساجد برای چنین چیزی بنا نشده است.

اما اگر انسان گمشده‌‌ای را پیدا کند و به مردم بگوید: این مال چه کسی است؟ این امر آن آسان‌‌تر است از این که در مورد گمشده سؤال کند با این وجود می‌‌گوییم: به سوی درب مسجد و خیابان برو و در مورد هر چه می‌‌خواهی صحبت کن، در مورد خرید و فروش، گمشده و… این امر در قبال مساجد واجب است که رعایت شود.

اما اشکالی وجو دارد که برای بسیاری از مردم واقع می‌‌شود آن هم این است که مسکینی از کنار تو عبور می‌‌کند و طلب کمک می‌‌کند و همراه تو پول پنجاهی است ئ تو می‌‌خواهی فقط به او پول دهی بدهی؛ آیا جایز است به او پنجاهی بدهی و بگویی: به من چهل بده! این شخص در حقیقت قصد تجارت ندارد و صدقه جز با این کار کامل نمی‌‌شود زیرا بین دو امر است: یا این که او به تو چهل بدهد و تو به او ده بدهی و یا این که بگویی: ده نزد من نیست و او را رد کنی، لذا الله اعلم گمان می‌‌کنم این کار اشکالی ندارد زیرا هدف از این کار تجارت و امور دنیوی نیست بلکه هدف از آن آخرت است اما جز این کار چاره‌‌ای نیست لذا امیدوارم اشکالی نداشته باشد.


[۱] ترمذي: كتاب البيوع، باب النهي عن البيع في المسجد، شماره­ى (۱۳۲۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الكلام في المسجد من غير المصلحة كبيع أو شراء يجوز؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم البيع والشراء والتأجير والاستئجار حَرَّم في المسجد ؛ لأنه ينافي ما بُنِيَتِ المساجد من أجله، ولهذا قال النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا رأيتم من يبيع أو يبتاع في المسجد فقولوا: «لا أَرْبَحَ اللهُ تِجَارَتَكَ».

وكذلك إنشاد الضالة بأن يضيع للإنسان شيء، ثم يقف في المسجد: يا جماعة من وجد كذا وكذا؟ هذا حَرَام؛ لأن المساجد لم تُبنَ لهذا.

وأما إذا وجد الإنسان لُقَطَةٌ وقال للناس: لمن هذه؟ فهذا أهون مما إذا سأل عن الضائع، ومع ذلك نقول: أخرج إلى باب المسجد، إلى الشارع، وتكلم بما شئت ببيع أو بشراء أو بإنشاد ضالة، هذا هو الواجب نحو هذه المساجد.

لكن يبقى إشكال يقع عند كثير من الناس يمر بك مسكين يسأل، ومعك ورقة فئة خمسين، وأنت تريد أن تعطيه عشرة فقط، فهل يجوز أن تعطيه الخمسين وتقول: اعطني الأربعين؟ هذا في الحقيقة لا يقصد به التجارة ولا تتم الصدقة إلا به؛ لأنه بين أمرين إما أن يعطيك أربعين وتعطيه عشرة، وإما أن تقول: ما عندي عشرة وترد السائل فأظن والله أعلم أن مثل هذا لا بأس به؛ لأنه لا يقصد به التجارة، ولا يقصد به شيء من الدنيا، إنما يقصد به شيء للآخرة، لكن لا وسيلة لنا إلا هذا فأرجو ألا يكون في هذا بأس.

مطالب مرتبط:

(۳۱۹۷) آیا ساخت مناره و گل‌دسته برای مسجد جایز است؟

بدون شک مناره و گل‌دسته هدف خوبی را محقق می‌سازد که علامتی آشکار برای مسجد است. همچنین بلند شدن صدای اذان از گل‌دسته سبب می‌شود صدای اذان بیشتر و بهتر به مردم برسد. بنابراین هدف از ساخت گل‌دسته هدفی خوب و قابل ستایش است....

ادامه مطلب …

(۳۱۹۴) آیا ساخت مسجد به صورت اشکال هندسی مختلف مانند شش ضلعی جایز است؟

ساخت مسجد مادامی که به طور درست و آشکار به سوی قبله باشد به هر شکلی که باشد جایز است مگر زمانی که به صورتی بنا نهاده شود که شبیه کلیساها یا عبادت‌گاه‌های کفار شود...

ادامه مطلب …

(۳۱۸۹) حکم اقامه نماز در دو مسجد متقارب با تداخل صدای قرائت

نماز خواندن در هر کدام از این دو مسجد جایز است و اشکالی ندارد البته شایسته نیست مسجدی در نزدیکی مسجد دیگری ساخته شود که جماعت از هم متفرق و پراکنده شوند ...

ادامه مطلب …

(۳۱۹۸) فضیلت نماز خواندن در مسجد الحرام و مسجد نبوی چیست؟

از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که نماز خواندن در مسجد نبوی بهتر از هزار نماز در مساجد دیگر مگر در مسجد الحرام است....

ادامه مطلب …

(۳۱۹۳) حکم نماز در خانه غصبی

اهل علم پیرامون صحت نماز در در خانه‌ی غصب شده اختلاف نظر دارند......

ادامه مطلب …

(۳۱۸۳) حکم انتظار نماز در مصلا همراه با اشتغال به سخن گفتن دنیوی با اهل خانه

آن چه آشکار است این در فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد می‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه