(۳۱۶۹) تکبیر مطلق و تکبیر مقید چیست؟

(۳۱۶۹) سوال: تکبیر مطلق و تکبیر مقید چیست؟

جواب:

تکبیر در شب عید فطر، تکبیر مطلق و تکبیر در ده روز ذی الحجة و ایام تشریق (سه روز بعد از عید قربان)، تکبیر مطلق و مقید است: تکبیر مطلق از دخول ماه ذی الحجة تا آخر ایام تشریق ادامه دارد و تکبیر مقید از نماز صبح روز عرفه تا آخر ایام تشریق ادامه دارد.

سؤال: آیا تکبیر در عید فطر و عید قربان بعد از نماز، به صورت جمعی است یا به صورت فردی؟ صیغه‌‌ی شرعی که در تکبیر وارد شده است چیست؟

جواب: تکبیر در شب عید فطر تا آمدن امام تا آمدن امام است و صفت آن به این صورت است که بگوید: الله أکبر الله أکبر لا إله إلا الله، و الله أکبر، الله أکبر و لله الحمد. یا بگوید: الله أکبر الله أکبر الله أکبر لا إله إلا الله، و الله أکبر، الله أکبر الله أکبر و لله الحمد. امر در این قضیه وسعت دارد.

ابتدای آن در عید فطر همان‌‌طورکه گفتم از غروب خورشید شب عید شروع شده و تا آمدن امام ادامه دارد اما در عید قربان از دخول ماه ذی الحجة شروع شده و تا پایان ایام تشریق ادامه دارد اما در روز عید در حالی که امام خطبه می‌‌خواند سنت نیست زیرا امر شده که به خطبه گوش دهد.

اما تکبیر گفتن به صورت جمعه و با یک صدا از سنت نیست بلکه هر یک به تنهایی تکبیر بگویند و در این تکبیر به نسبت مردان سنت است که با صدای بلند بگویند اما به نسبت زنان با صدای بلند نمی‌‌گویند چه در خانه و چه در بازار باشند اما اگر در خانه‌‌اش بود و با صدای بلند گفتن باعث تقویت او می‌‌شد اشکالی ندارد.

سؤال: شیخ بزرگوار! آیا این تکبیر به صورت جمعی و یک صدا است؟ آیا در صورتی که این کار را انجام دادیم بدعت محسوب می‌‌شود؟

جواب: صحیح این است که به صورت یک صدا نیست و هر کسی جدا تکبیر می‌‌گوید همان‌‌طور که انس بن مالک رَحِمَهُ‌الله می‌‌گوید: «إنهم كانوا مع النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم في حجة الوداع، منهم الملبي و منهم المكبر»[۱]: (همراه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع بودند برخی از آن‌‌ها لبیک گفته و برخی تکبیر می‌‌گفتند) لذا هر یک برای خود بر حسب لهجه‌‌ای که می‌‌خواهد تکبیر می‌‌گوید اما تکبیر گفتن به صورت یک صدا را در سنت سراغ ندارم.

[۱] بخاري: كتاب الحج، باب التلبة إذا غدا من منى إلى عرفة، شمارهى (۱۶۵۹)، مسلم: كتاب الحج، باب التلبية و التكبير في الذهاب من منى إلى عرفات في يوم عرفة، شمارهى (۱۲۸۵).

تعداد بازدید: 29

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو التكبير المطلق؟ وما هو التكبير المقيد؟ ومتى وقته؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التكبير في ليلة عيد الفطر تكبير مطلق، والتكبير في عشر ذي الحجة وأيام التشريق تكبير مطلق ومقيد: فالمطلق من دخول شهر ذي الحجة إلى آخر يوم من أيام التشريق، وهي: الأيام الثلاثة بعد يوم العيد، والتكبير المقيد من صلاة الفجر يوم عرفة إلى آخر أيام التشريق.

يقول السائل: هل يكون التكبير في عيد الفطر وعيد الأضحى بعد الصلاة جماعةً أو منفردًا ؟ وما هي الصيغة الشرعية التي وردت في التكبير؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التكبير ليلة عيد الفطر إلى مجيء الإمام، وصفته أن يقول: الله أكبر الله أكبر لا إله إلا الله والله أكبر، الله أكبر والله الحمد. أو يقول: الله أكبر الله أكبر الله أكبر لا إله إلا الله والله أكبر الله أكبر الله أكبر ولله الحمد، الأمر في هذا واسع.

وابتداؤه في عيد الفطر كما قلت من غروب الشمس ليلة العيد إلى مجيء الإمام، أما في عيد الأضحى فالتكبير من دخول شهر ذي الحجة إلى آخر أيام التَّشْرِيقِ، لكنه لا يُسَنُّ يوم العيد والإمام يخطب؛ لأن الإنسان مأمور أن يستمع للخطبة.

أما التكبير الجماعي بصوت واحد فهذا ليس من السنة، بل كل واحد كَبَرُ وحده لنفسه، وهذا التكبير يسن للرجال أن يجهروا به، وأما النساء فلا تجهر به لا في البيت ولا في السوق، ولكن إذا كانت في بيتها وصار أنشط لها أن تجهر فلا بأس.

يقول السائل: فضيلة الشيخ هل هذا التكبير يكون جماعيا وبصوت واحد؟ وإذا فعلنا ذلك هل يكون من البدع؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصحيح أنه لا يكون بصوتٍ واحد، وإنما يكبر كل إنسان لنفسه، كما قال أنس بن مالك رضي الله عنه: «إنهم كانوا مع النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – في حجة الوداع ، منهم الملبي ومنهم المكبر» فكل إنسانٍ يُكبر بنفسه على حسب اللهجة التي يريدها، وأما الاجتماع على التكبير بصوت واحد فلا أعلمه في السنة.