چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۱۳۸) حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که چیست؟

(۳۱۳۸) سوال: از نظر شما حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که باعث کم شدن نمازگزاران در این مساجد می‌‌شود چیست؟

جواب:

نظر ما این است که اقامه‌‌ی نماز جمعه در بیش از یک مسجد مگر در صورت نیاز مانند دوری مسیر، تنگی مسجد، ترس از فتنه و… جایز نیست.

اهل علم به خصوص فقهای حنابله رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر همین است زیرا تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز مخالف روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک جمعه بیشتر اقامه نمی‌‌شد بلکه تعدد برگزاری نماز جمعه از قرن سوم هجری بوده است همان‌‌طور که برخی از اهل علم ذکر کرده‌‌اند همچنین چون تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز باعث از دست رفتن ویژگی آن به نسبت سایر نمازها می‌‌شود چون نماز جمعه همان‌‌طور که از اسم آن مشخص است باید در آن اجتماع باشد لذا اگر در مساجد تقسیم شود بین نماز جمعه و دیگر نمازها فرقی نیست بنابراین با این پراکندگی هدف از نماز جمعه از بین می‌‌رود یعنی جمع و انسجام مردم بر یک امام.

از جمله مفاسد پراکندگی نماز جمعه این است که باب تنبلی را باز می‌‌کند زیرا غالبا نماز جمعه در ابتدا و پایان آن در همه‌‌ی مساجد یکسان نمی‌‌شود لذا چه بسا این حجتی برای تنبل برای دیر آمدن به نماز جمعه باشد و هرگاه به او گفته شود برای چه؟ می‌‌گوید: چون در مسجد دیگر نماز خواندم.

همچنین زیرا باعث پراکندگی مسلمانان در روز عید هفتگی آن‌‌ها شود و این منافات دارد با آن چه مقصود شریعت از اجتماع و انسجام است و مخاطب این سخن کسی است که مسئول مساجد است اما بر عوام اشکالی ندارد اگر در یکی از این مساجد جامع نماز خواندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمصلي في يوم الجمعة أن يترك المسجد الموجود في منطقته ويذهب إلى مسجد آخر بعيد المسافة، وذلك لكون الخطيب الثاني لديه اطلاع واسع في أمور الدين، ولديه أسلوب جيد في إلقاء الخطبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأحسن أن يصلي أهل الحي في مسجدهم؛ للتعارف والتآلف بينهم، وتشجيع بعضهم بعضًا، وتطييب قلب الإمام الذي يصلي بهم.

فإذا ذهب أحد إلى مسجد آخر لمصلحة دينية: كتحصيل علم، أو استماع إلى خطبة تكون أشد تأثيرًا وأكثر علمًا، فإن هذا لا بأس به، وقد كان الصحابة رضي الله عنهم يأتون يُصَلُّون مع النبي صلى الله عليه وسلم في مسجده؛ لإدراك فضل الإمام وفضل المسجد، ثم يذهبون يُصَلُّون في أهل حَيْهِمْ، كما كان معاذ رضي الله عنه يفعل ذلك في عهد النبي صلى الله عليه وسلم، و هو يعلم و لم ينكر عليه صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۹۶) اگر خطیب در حال خطبه در روز جمعه بی‌‌وضو شود و در خطبه‌‌ی اول یا دوم باشد؛ آیا خطبه را کامل کند؟

خطبه را کامل می‌‌کند هرگاه دو خطبه تمام شد پایین آمده و برود وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۵) آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند؟

قول درست در این مسئله این است که برای خطیب جایز است به زبانی خطبه بخوانند که حضار غیر از آن زبان را بلد نیستند اگر این قوم غیر عرب باشند و زبان عربی ر ا بلد نباشند به زبان آن‌‌ها خطبه می‌‌گوید زیرا این، وسیله‌‌ی بیان برای آن‌‌ها است....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۱) اگر نماز جمعه در چند مسجد بدون نیاز برپا شود آیا درست می‌‌شود؟

برای اهالی شهر جایز نیست آن را در چند مسجد قرار دهند مگر در صورتی که نیاز باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اجابت دعوت ولیمه در بیابان بدون مسجد جامع

اگر رفتن تو به سوی آن‌‌ها قبل از دخول وقت نماز جمعه است اشکالی ندارد اما اگر بعد از اذان دوم است بر تو حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۸) آیا برای خطیب جایز است در روز جمعه سنت تحیه‌‌ی مسجد بخواند؟

هرگاه خطیب در وقتی که می‌‌خواهد خطبه بخواند به مسجد بیاید دو رکعت نمی‌‌خواند بلکه سنت است بر روی منبر بایستد و شروع به خطبه کند....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۶) حکم اقامه نماز جمعه برای عشایر ساکن بیابان

در بادیه‌‌ها (بیابان‌‌ها) نماز جمعه خوانده نمی‌‌شود زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیابان‌‌هایی در اطراف مدینه بود ولی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌‌ها امر نکرد که نماز جمعه را برپا کنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه