دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۲ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۱۲۹) حکم «عمل ختم» پس از نماز عصر جمعه

(۳۱۲۹) سوال: در روز جمعه بعد از نماز عصر امام مسجد “عمل ختم” انجام می‌‌دهد یعنی: در وسط نشسته و نمازگزاران در اطراف او جمع شده سپس شروع نمود و سه بار استغفر الله می‌‌گوید و شش مرتبه سوره‌‌ی فاتحه را می‌‌خواند و ده بار بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صلوات می‌‌فرستد؛ آیا این کار جایز است یا بدعت است؟

جواب:

این عمل بدون شک بدعت است و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که بر روی منبر در حالی که خطبه می‌‌خواند می‌‌فرمود: : «علیکم بسنتی و سنة  الخلفاء الراشدین المهدیین من بعدی، تمسکوا بها و عضوا علیها بالنواجذ، و إياكم و محدثات الأمور، فإن كل محدثة بدعة، و كل بدعة ضلالة »[۱](بر شما لازم است که سنت من و سنت خلفای راشد هدایت یافته‌‌ی بعد از من را با چنگ و دندان‌‌های پیشین بگیرید و شما را از امور نوظهور هشدار می‌‌دهم زیرا هر امر نوظهوری بدعت و هر بدعتی گمراهی است).

هر عبادتی که انسان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت می‌‌کند باید دو چیز در آن باشد:

اول: خالصانه برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد.

دوم: از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تبعیت کند و متابعت محقق نمی‌‌شود مگر زمانی که عبادت او در سبب، جنس، اندازه، کیفیت، زمان و مکان آن موافق شریعت باشد و این عبادتی که سؤال کننده ذکر نمود از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نه در زمان و نه در کیفیت وارد نشده است لذا بدعت است و بر کسی که آن را انجام می‌‌دهد واجب است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و این شخص و امثالش به جای این بدعت‌‌ها به شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اکتفا کنند ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستیم و در صورتی که بنده هستیم نه از لحاظ عقلی شایسته است و نه از لحاظ شرعی جایز است از راهی که برای رسیدن به آن ترسیم شده به راه دیگری که آن را از هوای نفسانی می‌‌گیریم منحرف شویم. الله المستعان.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في يوم الجمعة وبعد صلاة العصر يقوم إمام المسجد بعمل الختم، وهو: أن يجلس في الوسط ويجتمع من حوله المصلون، ثم يبدأ ويقول: أستغفر الله ثلاث مرات ويقرأ الفاتحة ست مرات، ويصلي على الرسول صلى الله عليه وسلم عشر مرات. فهل هذا عمل جائز أم أنه بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى هذا العمل بدعة بلا شك، وقد ثبت عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه كان يقول على المنبر وهو يخطب الناس: «أما بعد، فإن خير الحديث كتاب الله وخير الهدي هدي محمد، وشر الأمور محدثاتها، وكل بدعة ضلالة»، وصح عنه أنه قال: «عليكم بسنتي وسنة بِسُنَّتِي» الخلفاء الراشدين المهديين من بعدي تمسكوا بها، وعضوا عليها بالنواجذ، وإياكم ومحدثات الأمور، فإن كل محدثة بدعة، وكل بدعة ضلالة».

إن كل عبادة يتعبد بها الإنسان إلى الله فإنه لا بد فيها من أمرين.

الأول: الإخلاص الله عز وجل.

والثاني: المتابعة لرسول الله صلى الله عليه وسلم، ولا تتحقق المتابعة إلا إذا كانت العبادة التي يتعبد بها موافقة للشرع، في سببها، وجنسها، وقدرها، وكيفيتها، وزمانها، ومكانها، وهذه العبادة – أو الذكر الذي ذكره السائل – لم ترد عن النبي – عليه الصلاة والسلام-، لا في زمنها ولا في كيفيتها، فهي بدعة يجب على من فعلها أن يتوب إلى الله عز وجل، وأن يستغني بما شرع الله عما ابتدعه هذا وأمثاله، فإننا عبيد الله -عز وجل-، وإذا كُنَّا عبيدا له فلا ينبغي لنا عقلا، ولا يسوغ لنا شرعًا، أن نَعْدِلَ عن الطريق التي رسمها للوصول إليه، إلى طريق أخرى نتخذها من أهوائنا، والله المستعان.

مطالب مرتبط:

(۳۱۵۲) در اثنای کلاس‌‌ها نماز جمعه اقامه می‌‌شود لذا در حرج می‌‌افتیم؛ چه چیزی بر ما لازم است؟

اگر اشکالی ندارد این کلاس‌‌ها را رها کنید و نماز جمعه را بخوانید، این کار را انجام دهید ولی اگر اشکال دارد نماز جمعه از شما ساقط می‌‌شود و لازم نیست حاضر شوید و در این صورت نماز ظهر را می‌‌خوانید....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۵) حکم غسل زدن در روز جمعه چیست؟ آیا احادیثی در این زمینه وارد شده است؟

غسل روز جمعه بر هر بالغ و عاقلی واجب است ببه دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۰) حکم پاسخ سلام و مصافحه در حین خطبه جمعه

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که خطیب خطبه می‌‌خواند دو رکعت نماز سبک می‌‌خواند و می‌‌نشیند و بر کسی سلام نمی‌‌کند چون سلام کردن بر مردم در این حالت حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۳) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب ضرورت

این کار اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۳) آیا در فضیلت امامت نماز و خطبه برای مردم در روز جمعه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی وارد شده است؟

نص خاصی را در فضیلت امامت نماز جمعه و خطبه‌‌ی آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه