یکشنبه 16 ذیقعده 1447
۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
3 می 2026

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

(۳۱۱۸) سوال: مسافر بودیم و از روستایی برای خواندن نماز جمعه عبور کردیم و در اثنای جست‌‌وجوی آب یکی از مردم از مسجد خارج شد و در حالی که امام خطبه می‌‌خواند ما را راهنمایی کرد؛ آیا صحبت کردن او حرام است یا خیر؟

جواب:

برای انسان درست نیست که در اثنای خطبه با کسی جز در حالت ضرورت صحبت کند مثل این که شخصی را ببیند که در خطر است یا مثل آن، در آن صورت به او خبر می‌‌دهد تا در خطر نیفتد.

این صورتی که سؤال کننده ذکر نمود یعنی آن‌‌ها به دنبال آب بودند لذا فردی در حال خطبه از مسجد خارج شد و آن‌‌ها را به مکان آب راهنمایی کرده شبیه به ضرورت است زیرا آن‌‌ها برای طهارت به آب نیاز داشتند اما اگر این فرد سکوت می‌‌کرد و با اشاره آن‌‌ها را راهنمایی می‌‌کرد بین عدم صحبت کردن و بین راهنمایی برادرانش به محل آب جمع می‌‌بست لذا بهتر از این است که با آن‌‌ها با سخنانی که ترس آن می‌‌رود در آن چه ممنوع است وارد شود صحبت کند.

بنابراین می‌گوییم: اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنا مسافرين ومررنا بقرية لنصلي الجمعة، وأثناء بحثنا عن الماء خرج أ أحد الناس من المسجد ودلنا عليه والإمام يخطب فهل کلامه هذا يعتبر حراما أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: لا يجوز للإنسان حال خطبة الجمعة أن يتكلم مع أحد إلا عند الضرورة، مثل أن يرى شخصا يقع في مهلكة أو نحو ذلك، فيُنَبِّهه لئلا يقع في المهلكة.

وهذه الصورة التي ذكرها السائل : أنهم كانوا يبحثون عن الماء، فخرج أحد الرجال من المسجد والإمام يخطب ودلهم على موضع الماء، شبيهة بالضرورة؛ لأن هؤلاء محتاجون إلى الطهارة بالماء، ولكن لو أن هذا الرجل سکت وصار يرشدهم بالإشارة لَجَمَعَ هنا بين عدم الكلام وبين دلالة إخوانه على موضع الماء، فيكون هذا أحسن من كونه يتكلم معهم كلاما يخشى أن يقع في المحظور.

إذا نقول: إذا حصلت مثل هذه الحادثة فإن الأولى والأفضل أن يسلك الدليل الذي دلهم على الماء في دلالتهم طريق الإشارة، فيرشدهم إلى المكان بالإشارة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۱) آیا نماز جمعه یک خطبه دارد؟

نماز جمعه باید دو خطبه داشته باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای نماز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب بُعد مسافت و سرمای زمستان

بر انسان واجب است مادامی که بر او سخت نیست در نماز جمعه حاضر شود اگر بر او سخت است همانند اینکه بارندگی یا باد خیلی سرد باشد و در خانه‌‌اش نماز بخواند اشکالی ندارد ولی نماز ظهر را می‌‌خواند و نماز جمعه نمی‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۵) معنای فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث: (کسی که به سنگ ریزه دست بزند (و با آن بازی کند) دچار لغو شده است) چیست؟

معنا این است که از پاداش جمعه محروم می‌‌شود نه این که نماز جمعه‌‌اش باطل می‌‌شود ...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۱) حکم تکلیف به کار رسمی در روز جمعه و تأثیر آن بر وجوب نماز جمعه

اگر مشغول به امر یا شغلی شود که قبل از جمعه پایان می‌‌یابد سپس وقت را درک کند و برای او ممکن نیست از آن رها یابد مگر اینکه ضرر می‌‌کند در این صورت اشکالی ندارد که به آن مشغول شود هر چند که نماز جمعه از او فوت شود زیرا در این حالت معذور است....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۲) حکم اقامه‌ی نماز جمعه و سایر فرائض در خانه

برای انسان جایز نیست که نماز جمعه را در خانه‌‌‌‌اش بخواند بلکه برای او واجب است که همراه جماعت در مسجد حضور یابد اگر نمی‌‌تواند در خانه‌‌اش نماز ظهر بخواند زیرا در نماز جمعه باید در جماعت و در مسجد حضور داشت و باید خطبه داشته باشد و انسان نمی‌‌تواند به تنهایی در خانه‌‌اش نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۵۴) حکم درسی که قبل از اذان جمعه است چیست؟

اگر عمومی باشد مثل این که در بلندگو پخش شود و بر همه‌‌ی حضار باشد این کار منکر و بدعت است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه