پنج‌شنبه 24 محرم 1448
۱۷ تیر ۱۴۰۵
9 جولای 2026

(۳۰۶۴) آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است؟

(۳۰۶۴) سوال: آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است یا خیر؟

جواب:

قبل از نماز جمعه سنت راتبه وجود ندارد بلکه هرگاه انسان وارد مسجد شد هر چقدر برایش میسر است بدون مشخص کردن تعداد آن نماز بخواند چه دو رکعت، چهار رکعت، شش رکعت و هر چقدر که می‌‌خواهد نماز بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد.

اما آن برخی مردم آن را انجام داده و بین اذان و اقامه برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد و مشروع نیست.

اما بعد از نماز جمعه سنت بعدیه وجود دارد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از نماز جمعه دو رکعت در خانه‌‌ی خود می‌‌خواندند و می‌‌فرماید: «إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا»[۱]: (هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند بعد از آن چها رکعت بخواند) در این جا چها رکعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر می‌‌کند و در آن جا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خوانند برخی از علما می‌‌گویند: به فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه دو رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: به قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه چهار رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: بین این دو جمع بسته و شش رکعت می‌‌خوانیم.

برخی تفصیل داده می‌‌گویند: اگر در خانه نماز خواند دو رکعت و اگر در مسجد نماز خواند چهار رکعت می‌‌‌خواند.

برخی می‌‌گویند: این از جمله عبادات متنوع است لذا برخی اوقات چهار رکعت و برخی اوقات دو رکعت می‌‌خواند.

نزدیک‌‌ترین قول این است که گفته شود: اگر سنت بعدیه‌‌ی جمعه را در خانه خواند بنابر فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خواند و اگر آن را در مسجد خواند بنابر امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چهار رکعت می‌‌خواند.


[۱] أخرجه مسلم: کتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة، شماره­ی (۸۸۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل السُّنَّة التي قبل صلاة الجمعة وبين الأذان الأول والثاني بدعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة الجمعة ليس لها سنة راتبة قبلها، بل إذا حضر الإنسان إلى المسجد صلى ما تيسر له من غير تعيين، يصلي ركعتين، يصلي أربعًا، يصلي ستا، يصلي ما شاء، ويُسَلِّمُ من كل ركعتين.

وأما ما يفعله بعض الناس من القيام للصلاة بين الأذانين الأول والثاني فإن هذا لا أصل له، وليس بمشروع.

أما بعد صلاة الجمعة فإن الجمعة لها سنة بعدية، فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين بعد الجمعة في بيته، وقال عليه الصلاة والسلام: «إذا صلى أحدكم الجمعة فليصل بعدها أربعًا»، فهنا أربع أمر بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وهنا ركعتان فعلها رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن العلماء من يقول: إنما نأخذ بفعله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة ركعتين.

ومنهم من قال: نأخذ بقوله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة أربعًا.

ومنهم من يقول: نجمع بينهما فنصلى ستا.

ومنهم من فَصَّلَ فقال: إن صَلَّى في بيته صلى ركعتين، وإن صلى في المسجد صلى أربعًا.

ومنهم من قال: إن هذا من العبادات المتنوعة، فتارة يصلي أربعا، وتارةً يصلي ركعتين.

وأقرب ما يقال في ذلك أن يقال: إن صلى الراتبة بعد الجمعة في البيت فهي ركعتان فقط، اقتداء بالرسول صلى الله عليه وسلم، وإن صلاها في المسجد فأربعا، امتثالا لأمره صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۶۳) حکم ترک اذان اول جمعه در صورت عدم تحقق مقصود شرعی

برای مردم بهتر است تا اینکه آگاه شوند که جمعه است و برای آن آماده شده و قبل از آمدن امام حاضر شوند این بهتر است اما آنچه در مورد شهرش ذکر نمود اصلی برای آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۱) آیا هر درود بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پسندیده است؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به درود و سلام فرستادن بر پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تمام اوقات امر نموده است و آن را خاص روز جمعه قرار نداده است اما شما آن را فقط در روز جمعه قرار دادید....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۵) حکم غسل زدن در روز جمعه چیست؟ آیا احادیثی در این زمینه وارد شده است؟

غسل روز جمعه بر هر بالغ و عاقلی واجب است ببه دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۲) آیا دعا یا ذکر مشخصی وارد شده که نمازگزار آن را بین دو خطبه بگوید؟

ذکر یا دعای مخصوصی وارد نشده است اما انسان آن چه را دوست دارد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۴) آیا بازی با سنگ‌ریزه، ثواب نماز جمعه را از بین می‌برد؟

منظور این است که از پاداش جمعه محروم می‌‌شود نه این که نماز جمعه‌‌اش درست نیست....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۲) حکم ترک نشستن میان دو خطبه در نماز جمعه

این بدون شک مخالف سنت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که در روز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند و بین آن دو با نشستن فاصله می‌‌انداخت...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه