یکشنبه 14 جمادی‌الاول 1448
۳ آبان ۱۴۰۵
25 اکتبر 2026

(۳۰۶۴) آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است؟

(۳۰۶۴) سوال: آیا سنتی که قبل از اذان جمعه و بین اذان اول و دوم است بدعت است یا خیر؟

جواب:

قبل از نماز جمعه سنت راتبه وجود ندارد بلکه هرگاه انسان وارد مسجد شد هر چقدر برایش میسر است بدون مشخص کردن تعداد آن نماز بخواند چه دو رکعت، چهار رکعت، شش رکعت و هر چقدر که می‌‌خواهد نماز بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد.

اما آن برخی مردم آن را انجام داده و بین اذان و اقامه برای خواندن نماز بلند می‌‌شوند اصلی ندارد و مشروع نیست.

اما بعد از نماز جمعه سنت بعدیه وجود دارد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از نماز جمعه دو رکعت در خانه‌‌ی خود می‌‌خواندند و می‌‌فرماید: «إذا صلی أحدکم الجمعة فلیصل بعدها أربعا»[۱]: (هرگاه یکی از شما نماز جمعه را خواند بعد از آن چها رکعت بخواند) در این جا چها رکعت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر می‌‌کند و در آن جا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خوانند برخی از علما می‌‌گویند: به فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه دو رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: به قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عمل نموده لذا بعد از نماز جمعه چهار رکعت سنت است.

برخی می‌‌گویند: بین این دو جمع بسته و شش رکعت می‌‌خوانیم.

برخی تفصیل داده می‌‌گویند: اگر در خانه نماز خواند دو رکعت و اگر در مسجد نماز خواند چهار رکعت می‌‌‌‌خواند.

برخی می‌‌گویند: این از جمله عبادات متنوع است لذا برخی اوقات چهار رکعت و برخی اوقات دو رکعت می‌‌خواند.

نزدیک‌‌ترین قول این است که گفته شود: اگر سنت بعدیه‌‌ی جمعه را در خانه خواند بنابر فعل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو رکعت می‌‌خواند و اگر آن را در مسجد خواند بنابر امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چهار رکعت می‌‌خواند.


[۱] أخرجه مسلم: کتاب الجمعة، باب الصلاة بعد الجمعة، شماره­ی (۸۸۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل السُّنَّة التي قبل صلاة الجمعة وبين الأذان الأول والثاني بدعة أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: صلاة الجمعة ليس لها سنة راتبة قبلها، بل إذا حضر الإنسان إلى المسجد صلى ما تيسر له من غير تعيين، يصلي ركعتين، يصلي أربعًا، يصلي ستا، يصلي ما شاء، ويُسَلِّمُ من كل ركعتين.

وأما ما يفعله بعض الناس من القيام للصلاة بين الأذانين الأول والثاني فإن هذا لا أصل له، وليس بمشروع.

أما بعد صلاة الجمعة فإن الجمعة لها سنة بعدية، فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي ركعتين بعد الجمعة في بيته، وقال عليه الصلاة والسلام: «إذا صلى أحدكم الجمعة فليصل بعدها أربعًا»، فهنا أربع أمر بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وهنا ركعتان فعلها رسول الله صلى الله عليه وسلم، ومن العلماء من يقول: إنما نأخذ بفعله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة ركعتين.

ومنهم من قال: نأخذ بقوله، فتكون السُّنَّة بعد الجمعة أربعًا.

ومنهم من يقول: نجمع بينهما فنصلى ستا.

ومنهم من فَصَّلَ فقال: إن صَلَّى في بيته صلى ركعتين، وإن صلى في المسجد صلى أربعًا.

ومنهم من قال: إن هذا من العبادات المتنوعة، فتارة يصلي أربعا، وتارةً يصلي ركعتين.

وأقرب ما يقال في ذلك أن يقال: إن صلى الراتبة بعد الجمعة في البيت فهي ركعتان فقط، اقتداء بالرسول صلى الله عليه وسلم، وإن صلاها في المسجد فأربعا، امتثالا لأمره صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۱۲۰) حکم گفت‌وگو درباره مناسک عمره در حین خطبه نماز جمعه

برای انسان جایز نیست در حال خطبه صحبت کند و هر کسی در حال خطبه صحبت کند لغو انجام داده و هر که لغو انجام دهد جمعه‌‌ای ندارد (فضیلت نماز جمعه را از دست می‌‌دهد)....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۱) حکم تبلیغ در نماز جمعه و دیگر نمازهای پنج‌‌گانه چیست؟

تبلیغ یعنی یکی از مأمومین همراه امام تکبیر بگوید؛ در صورتی که نیاز باشد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۹) بدون شک خطبه‌‌ی جمعه دارای شروط مشخصی است لطفا پیرامون آن توضیح دهید.

مهم‌‌ترین شروط در خطبه‌‌ی جمعه این است که مؤثر باشد، قلب‌‌ها را نرم و بیدار کند و مردم را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت کند...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۲) محل انتظار خطیب پیش از خطبه

بهتر است تا فرا رسیدن وقت نماز در خانه‌‌اش بماند زیرا این شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۹) حکم نماز جمعه در روستا با جمعیت کم و مشارکت محدود نمازگزاران

اگر در این روستا مسجد جامع وجود ندارد و اطراف آن روستای که در آن نماز جمعه خوانده می‌‌شود وجود ندارد بر آن‌‌ها واجب است نماز جمعه را بخوانند و امامی را برای خود قرار داده که برای آن‌‌ها خطبه و نماز جمعه بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۴۴) آیا جایز است زن نماز ظهر روز جمعه را قبل از تمام شدن نماز جمعه‌‌ی مردان بخواند؟

اگر نماز جمعه قبل از زوال خوانده شده جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه