چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

(۳۰۴۴) سوال: ما در روز جمعه برای گوش دادن به خطبه‌‌ی یکی از دو مسجد حرم مکی یا حرم مدنی پشت تلویزیون می‌‌نشینیم هنگامی که به پایان رسید برای نماز ظهر بلند می‌‌شویم آیا این درست است؟ آیا بر ما واجب است که آداب خطبه را رعایت کنیم؟

جواب:

اول اینکه شما کجایید؟ باید سؤال کنیم که آیا شما به عنوان مثال در مکه هستید یا اطراف مسجدی هستید که نماز جمعه در آن برپا می‌‌شود؟ اگر این‌‌گونه باشد برای آن‌‌ها جایز نیست که نماز ظهر بخوانند بلکه بر آن‌‌ها واجب است که در نماز جمعه حاضر شوند حتی اگر مسافر و در شهر باشند بر آن‌‌ها واجب است که همراه مردم در نماز جمعه حاضر شوند.

اما اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند یعنی می‌‌توانند که صحبت کنند هر چند که امام در حال خطبه است زیرا امام آن‌‌ها نیست که سکوت بر آن‌‌ها واجب باشد.

بدین مناسبت می‌‌گویم: اگر انسان در شهر باشد و در آن‌‌ شهر چند مسجد جامع باشد و از یکی از مساجد صدای خطبه را شنید در حالی که قصد ندارد همراه آن‌‌ها نماز بخواند و می‌‌خواهد در مسجد دیگری نماز بخواند در این صورت صحبت کردن و خرید و فروش برای او حرام نیست زیرا این خطیب آن خطیبی نیست که می‌‌خواهد پشت سر او نماز بخواند و اگر صدای خطیبی که می‌‌خواهد پشت سر او نماز بخواند را شنید بر او واجب است که از صحبت کردن دست بکشد و خرید و فروش را رها کند هر چند که به مسجد نرسیده باشد.

شیخ بزرگوار! اگر سؤال کننده زن باشد؟

جواب: اگر سؤال کننده زن باشد بر زن نماز جمعه چه در شهر باشد و چه خارج از شهر باشد واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن نجلس يوم الجمعة للاستماع إلى الخطبة من أحد المسجدين الحرم المكي أو الحرم النبوي عبر التلفاز، فإذا انتهت قمنا لصلاة الظهر، هل هذا صحيح؟ وهل يجب علينا مراعاة آداب الخطبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أين أنتم؟ لا بد أن نسأل هل هم في مكة مثلا؟ وهل هم حول مسجد تقام فيه الجمعة؟ فإذا كانوا كذلك فلا يحل لهم أن يُصَلُّوا الظهر، بل يجب أن يحضروا الجمعة، حتى لو كانوا مسافرين وهم في البلد يجب أن يحضروا الجمعة مع الناس.

أما إذا كانوا في مكانٍ لا جمعة فيه مثل أن يكونوا في البر واستمعوا إلى الخطبة، ثم قاموا فصلوا الظهر فلا حرج، وهذه الخطبة لا يلزمهم استماعها، يعني لهم أن يتحدثوا ولو كان الإمام يخطب؛ لأن ذلك ليس إمامهم حتى يجب عليهم الإنصات له.

وبهذه المناسبة أقول: لو أن الإنسان في البلد والبلد فيه جوامع متعددة، وسمع أحد الجوامع يخطب وهو لا يريد أن يصلي معه، وإنما يريد أن يصلي في جامع آخر، فإن الكلام والبيع والشراء لا يحرم عليه حينئذ؛ لأن هذا الخطيب ليس الخطيب الذي يريد أن يصلي خلفه، ولو سمع الخطيب الذي يريد أن يصلي خلفه وجب عليه الإمساك عن الكلام، وترك البيع والشراء، وإن كان لم يصل إلى المسجد بعد.

فضيلة الشيخ: وإذا كانت السائلة امرأة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كانت السائلة امرأة فالمرأة لا تجب عليها الجمعة، سواء كانت في البلد أو خارج البلد.

مطالب مرتبط:

(۳۱۵۰) این که زن نماز جمعه را همراه امام بخواند بهتر است یا در منزل خود؟

بهتر است که در خانه‌‌اش نماز ظهر را بخواند و همراه امام نخواند زیرا خانه برای زن بهتر از حضور در نماز جماعت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۶) حکم اقامه نماز جمعه برای عشایر ساکن بیابان

در بادیه‌‌ها (بیابان‌‌ها) نماز جمعه خوانده نمی‌‌شود زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیابان‌‌هایی در اطراف مدینه بود ولی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌‌ها امر نکرد که نماز جمعه را برپا کنند...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۳) حکم سواک زدن در حالی که امام خطبه می‌‌خواند چیست؟

در صورتی که برای نیاز باشد مانند این که شخص از سواک برای رفع خواب آلودگی استفاده کند این کار درست و هدف از آن خیر است....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۹) چه زمانی نماز جمعه مشروع شده است؟

اذان دوم که هنگام حاضر شدن امام است در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود داشته است...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۹) آیا برای زن جایز است در اثنای خطبه‌‌ی جمعه صحبت کند؟

صحبت کردن هنگام خطبه‌‌ی جمعه برای کسی که به مسجد برای گوش دادن به خطبه می‌‌آید حرام است اما کسی که در خانه‌‌اش است و از کسانی است که نماز جمعه بر آن‌‌‌‌ها واجب نیست اشکالی ندارد صحبت کند...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۵) حکم ادای نماز عصر مسافر بعد از جمعه پیش از رسیدن به وطن

نماز عصر را به صورت قصر دوباره اعاده کن زیرا اگر شخص نمازی را فراموش کند در حالی که در سفر است یا در واجبی از واجبات آن خلل وارد سازد بر او واجب است آن را اعاده کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه