چهارشنبه 6 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۳۰۳۸) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اشتغال مداوم و عدم امکان ترک کار

(۳۰۳۸) سوال: کارمندی است که  تمام شیفت مشغول به کار است و نماز جمعه از او فوت می‌‌شود و چه بسا برخی اوقات بیش از دو جمعه پشت سر هم از او فوت می‌‌شود آیا برای این کارمند رخصتی وجود دارد  با این وجود که نمی‌‌تواند این شغل را به دلیل کم بودن شغل که منبع روزی است رها کند؟

جواب:

این شغلی که به آن اشاره کرد بدون شک در آن دو فایده وجود دارد: فایده‌‌ی خاص و فایده‌‌ی عام.

اما فایده‌‌ی خاص: آن چه ذکر نمود که منبع روزی است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کفیل روزی است اما با گرفتن سبب.

فایده‌‌ی دوم: شغل باعث حفظ امنیت می‌‌شود و در آن مصلحتی است و معلوم است که اگر مردم چنین مصالحی را نداشته باشند امنیت دچار اختلال می‌‌شود و چه بسا اگر منابع روزی در جایی کم باشد باعث تنگی روزی شود بنابراین در ترک نمودن نماز جمعه معذور است و گناهکار نمی‌‌شود اما  شایسته است که مسؤولین کسانی که به صورت تمام شیفت کار می‌‌کنند -همان‌‌طور که سؤال کننده گفت- این مسأله را به صورت چرخشی قرار دهند به صورتی که گروهی از آن‌‌ها بتوانند نماز جمعه را در این هفته و گروه دیگر نماز جمعه را در هفته‌‌ی دوم بخوانند و به همین منوال؛ زیرا این عدالت است و تا اینکه انسان همیشه تارک نماز جمعه باقی نماند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه موظف يعمل بالورديات، وتفوته صلاة الجمعة، وقد يفوته أكثر من جمعتين متتاليتين، هل لهذا الموظف من رخصة؟ مع أنه لا يستطيع أن يترك هذا العمل؛ لقلة الوظائف وهي مصدر الرزق؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا العمل الذي أشار إليه لا شك أن فيه فائدتين فائدة خاصة وفائدة عامة.

أما الفائدة الخاصة: فهي ما ذكر أنه مصدر رزقه، والرزق كَفَلَهُ الله -عز وجل، لكنه سبب.

والفائدة الثانية: أن فيه حفظا للأمن وللمصلحة التي وجه إليها، ومعلوم أن الناس لو تخلوا عن هذه المصالح الحصل اختلال في الأمن، وربما يحصل ضيق في الرزق إذا كانت مصادر الرزق قليلة في البلد، وعلى هذا فيكون معذورًا في ترك صلاة الجمعة ولا يأثم بذلك، لكن ينبغي للمسؤولين عن هؤلاء الذين يشتغلون بالورديات كما قال السائل أن يجعلوا المسألة دورية، بحيث تكون طائفة منهم يصلون الجمعة في هذا الأسبوع، وطائفة أخرى يصلونها في الأسبوع الثاني، وهكذا؛ لأن ذلك هو العدل، ولئلا يبقى الإنسان تاركًا لصلاة الجمعة دائما.

مطالب مرتبط:

(۳۰۵۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب بُعد مسافت و سرمای زمستان

بر انسان واجب است مادامی که بر او سخت نیست در نماز جمعه حاضر شود اگر بر او سخت است همانند اینکه بارندگی یا باد خیلی سرد باشد و در خانه‌‌اش نماز بخواند اشکالی ندارد ولی نماز ظهر را می‌‌خواند و نماز جمعه نمی‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۳) آیا حضور در نماز جمعه در حالی که تا اقامه فقط پنج دقیقه مانده جایز است؟

حتی اگر امام شروع به نماز کرده باشد جایز است اما...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۳) آیا برای امام در روز جمعه بهتر است همانند بقیه‌‌ی مأمومین زود به مسجد بیاید؟

بهتر و سنت در این قضیه این است که امام در خانه‌‌ یا در مکانی دیگر بماند و تا قبل از داخل شدن وقت به مسجد نیاید این روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۰) حکم گفت‌وگو درباره مناسک عمره در حین خطبه نماز جمعه

برای انسان جایز نیست در حال خطبه صحبت کند و هر کسی در حال خطبه صحبت کند لغو انجام داده و هر که لغو انجام دهد جمعه‌‌ای ندارد (فضیلت نماز جمعه را از دست می‌‌دهد)....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۰) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب اجابت دعوت ولیمه در بیابان بدون مسجد جامع

اگر رفتن تو به سوی آن‌‌ها قبل از دخول وقت نماز جمعه است اشکالی ندارد اما اگر بعد از اذان دوم است بر تو حرام است...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۸) حکم نماز جمعه برای کسی که از محل اقامه‌ی آن فاصله‌ی زیادی دارد

اگر خارج از شهر در مکان دوری باشد لازم نیست که به شهر بیاید زیرا به خاطر دور بودنش به اجابت این اذان فرا خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه