(۲۹۳۴) سوال: سیده‌‌ای (زنی) است که از دچار درد مفاصل است و به صورت نشسته نماز می‌‌خواند آیا در حالت سجده بر او واجب است که چیزی را جلوی خود قرار دهد تا بر آن سجده کند؟ یا اینکه در حالت سجود چه کاری انجام دهد؟

جواب:

اول: نظرم بر این است که اطلاق کلمه‌‌ی (سیدة) بر زن درست نیست زیرا این اسم نوظهور است که از جانب غربی‌‌هایی آمده که زنان را مقدس می‌‌دانند و به آن‌‌ها درجه‌‌ای بیش از آن درجه‌‌ای که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن‌‌ها داده می‌‌دهند بلکه گفته می‌‌شود: زن، جنس مؤنث، دختر و شبیه این‌‌ها. این الفاظی است که در قرآن و سنت آمده است و شایسته نیست که آنچه در قرآن و سنت آمده را تغییر دهیم به خصوص زمانی که این کلمه نوعی شعار در خاص قرار دادن زن. و بالا بردن بیش از حد او باشد.

اما سؤال او از دردهایی که در مفاصلش است و اینکه نمی‌‌تواند در نماز بایستد می‌‌گوییم: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عمران بن حصین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ فتوا داد و فرمود: «صل قائما، فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلی جنب»[۱](به صورت ایستاده نماز بخوان اگر نتوانستی به صورت نشسته و اگر نتوانستی بر پهلو نماز بخوان) لذا اگر توانایی ایستادن ندارد می‌‌گوییم: به صورت نشسته نماز بخوان و در حالت قیام به صورت چهار زانو بنشین همان‌‌طور که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده است سپس به رکوع اشاره می‌‌کند در حالی که با حالت چهار زانو نشسته است سپس اگر توانایی سجود داشت سجده می‌‌کند در غیر این صورت بیش از اشاره‌‌ی رکوع اشاره می‌‌کند.

قرار دادن بالش برای سجده نمودن روی آن از سنت نیست بلکه به مکروه بودن نزدیک‌‌تر است زیرا از سخت‌‌گیری در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که می‌‌فرماید: «هلک المتنطعون، هلک المتنطعون، هلک المتنطعون»[۲](کسانی که بیش از حد در امور دینی و دنیوس سخت گیری می‌‌کنند هلاک شوند، کسانی که بیش از حد در امور دینی و دنیوس سخت گیری می‌‌کنند هلاک شوند، کسانی که بیش از حد در امور دینی و دنیوس سخت گیری می‌‌کنند هلاک شوند).

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.