پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۸۱۳) حکم برگشت مأموم از صف اول برای همراهی مأمومی تنها در صف دوم

(۲۸۱۳) سوال: ما نماز می­خوانیم در حالی که صف را تکمیل نموده­ایم در این حالت شخص از نمازگزاران واد شده و در صف دوم به تنهایی می­ایستد لذا یک نفر از صف اول بر می­گردد تا اینکه در کنارش نماز بخواند، آیا این کار درست است؟

جواب:

این عمل غیر مشروع است بلکه هرگاه بلکه هرگاه انسان آمد و صف قبلی پر شده بود به خاطر وجو عذر به تنهای بایستد و نماز بخواند زیرا در این صورت معذور بوده و اگر مکانی را در صف می­یافت داخل آن می­شد و شایسته نیست که کسی را بکشد یا اینکه شخص خودش از صف عقب بیاید تا در کنار او قرار بگیرد زیرا اگر کسی عقب بیاید فاصله­ای در صف جلویی ایجاد می­شود و این در صف مشروع نیست بلکه آنچه مشروع بوده این است که جای خالی را برای شیطان رها نکند.

آنچه را ذکر نمودیم از اینکه هر کسی آمد و دید که صف پر است برای او جایز است پشت صف به تنهایی نماز بخواند و این قول راجح و وسط بین دو قول است که یکی از آن می­گوید: در هیچ حالتی جایز نیست که به تنهایی پشت صف نماز بخواند و دومی­ می­گوید: در هر حاتی جایز است که نماز بخواند.

آنچه را به طور مفصل ذکر نمودیم ترجیح شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله و شیخ ما شیخ عبدالرحمن بن ناصر بن سعدی رَحِمَهُ‌الله است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل نحن نصلي ونكون قد أكملنا الصف الأول، فيدخل شخص من المصلين ويكون في الصف الثاني بمفرده، فيرجع واحد من الصف الأول ليصلي بجواره، هل هذا العمل صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا العمل غير مشروع، بل إذا جاء الإنسان وقد تمَّ الصف الذي قبله فليقف وحده يصلي منفردًا للعذر؛ لأنه حينئذ يكون معذورا، إذ لو وجد مكانًا في الصف لدخل فيه، ولا ينبغي أن يجذب أحدا، ولا ينبغي أن يتأخر معه أحد أيضًا؛ لأنه إذا تأخر معه أحد بقي فرجة في الصف الذي أمامه، وهذا خلاف المشروع في الصفوف، فالمشروع ألا يَدَعُوا فُرَجًا للشيطان.

وهذا الذي ذكرناه – وهو أنه يجوز للإنسان إذا جاء ووجد الصف تاما أن يصلي وحده خلف الصف – هو القول الراجح الوسط بين قولين، أحدهما يقول: لا يصح أن يصلي منفردًا خلف الصف على كل حال، والثاني يقول: يصح أن يصلي على كل حال.

وهذا الذي ذكرناه من التفصيل هو ما اختاره شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله ، وشيخنا عبد الرحمن بن ناصر بن سَعْدِي رحمه الله.

مطالب مرتبط:

(۲۸۱۱) حکم اقتدای کودک نابالغ در جماعت و جایگاه او در صفوف نماز

نماز شخص به تنهایی پشت صف در نماز جماعت به دو قسمت تقسیم می­شود: قسمتی درست و قسمتی نادرست است....

ادامه مطلب …

(۲۸۱۰) اقوال درست پیرامون نماز خواندن شخص به تنهایی پشت امام چیست؟

پیرامون نماز شخص به تنهایی پشت صف نزد علما سه قول وجود دارد:...

ادامه مطلب …

(۲۸۱۲) حکم نماز به‌ تنهایی پشت صف

قول راجح بر این است که هنگامی که انسان آمد در حالی که صف کامل بود به تنهایی پشت صف نماز می­خواند و نمازش درست است و پاداش نماز جماعت برای او کامل نوشته می­شود در صورتی که یک رکعت یا بیستر را درک کند...

ادامه مطلب …

(۲۸۱۴) حکم نماز مأموم تنها در پشت صف

کسی که به تنهایی پشت صف نماز بخواند به دلیل اینکه صف تکمیل است چیزی بر وی نیست و نمازش درست است و پاداش دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه