پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۸۱۲) حکم نماز به‌ تنهایی پشت صف

(۲۸۱۲) سوال: شنیده­ام که نماز با جماعت به تنهایی پشت صف جایز نیست و واجب است که منتظر بمانی تا ایینکه شخص دیگری بیاید و در کنار او نماز بخوانی؛ آنچه مشهور است این است که دین بسیاری از امور را آسان گردانیده است آیا نمازگزاری که مثلا به نیت نماز صبح به مسجد می­رود لازم است صبر کند و در صورتی که کسی نیاید نماز جماعت را از دست بدهد؟ آیا پاداش نماز جماعت برای او نوشته می­شود؟

جواب:

بله، آنچه شنیده­ای نزد برخی از اهل علم صحت دارد اما قول راجح بر این است که هنگامی که انسان آمد در حالی که صف کامل بود به تنهایی پشت صف نماز می­خواند و نمازش درست است و پاداش نماز جماعت برای او کامل نوشته می­شود در صورتی که یک رکعت یا بیستر را درک کند. به دلیل فرموده­­ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید تقوای الله را پیشه کنید) و این شخص توانایی انجام بیش از این را ندارد و لازم نیست که کسی را از صف جلویی به عقب بکشد یا اینکه به سمت امام جلو برود و در کنارش بایستد یا اینکه همراه جماعت نماز نخواند یا منتظر باشد که کسی بیاید که گاه هیچ کس نمی­آید یا اینکه به تنهایی در صف بایستد که این راجح است.

لذا قول راجح این است که هرگاه انسان آمد در حالی که صف کامل بود اشکالی ندارد که به تنهایی بایستد و همراه جماعت نماز بخواند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت أنه لا تجوز الصلاة خلف الجماعة في الصف إذا كان المصلي منفردًا، ويجب الانتظار إلى أن يأتي شخص آخر لكي يصلي معه، فالمعروف أن الدين يَسَّر كثيرًا من الأمور، فهل للمصلي الذاهب بنية صلاة الفجر مثلا أن ينتظر حتى تفوته الصلاة إذا لم يأتِ شخص آخر؟ وهل يكتب له أجر المصلي في الجماعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم ما سمعته عند بعض أهل صحيح العلم. ولكن القول الراجح أن الإنسان إذا أتى والصف تام فإنه يصلي خلف الصف وحده مع الجماعة، وتصح صلاته، ويكتب له أجر الجماعة كاملة إذا أدرك من الصلاة ركعة فأكثر، وذلك لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾[التغابن: ١٦]، وهذا الرجل لا يستطيع أكثر من هذا، وليس له أن يجذب أحدًا يؤخره، وليس له أن يتقدم مع الإمام، وما بقي إلا أن ينصرف ولا يصلي مع الجماعة، أو أن ينتظر من يأتي وقد لا يأتي أحد، أو يبقى صافا وحده، وهذا هو المتعين.

فالقول الراجح: أنه إذا جاء الإنسان والصف تام فلا بأس أن يقف وحده ويصلي مع الجماعة.

مطالب مرتبط:

(۲۸۱۳) حکم برگشت مأموم از صف اول برای همراهی مأمومی تنها در صف دوم

این عمل غیر مشروع است بلکه هرگاه بلکه هرگاه انسان آمد و صف قبلی پر شده بود به خاطر وجو عذر به تنهای بایستد و نماز بخواند زیرا در این صورت معذور بوده و اگر مکانی را در صف می­یافت داخل آن می­شد و شایسته نیست که کسی را بکشد یا اینکه شخص خودش از صف عقب بیاید...

ادامه مطلب …

(۲۸۱۴) حکم نماز مأموم تنها در پشت صف

کسی که به تنهایی پشت صف نماز بخواند به دلیل اینکه صف تکمیل است چیزی بر وی نیست و نمازش درست است و پاداش دارد...

ادامه مطلب …

(۲۸۱۰) اقوال درست پیرامون نماز خواندن شخص به تنهایی پشت امام چیست؟

پیرامون نماز شخص به تنهایی پشت صف نزد علما سه قول وجود دارد:...

ادامه مطلب …

(۲۸۱۱) حکم اقتدای کودک نابالغ در جماعت و جایگاه او در صفوف نماز

نماز شخص به تنهایی پشت صف در نماز جماعت به دو قسمت تقسیم می­شود: قسمتی درست و قسمتی نادرست است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه