دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۲۷۰۳) حکم نماز فایده

(۲۷۰۳) سوال: نمازی به نام فایده نامیده می‌‌شود که صد رکعت است و گفته شده که: چهار رکعت است که در آخرین جمعه‌‌ی رمضان خوانده می‌‌شود، آیا این سخن درست است یا بدعت است؟

جواب:

این قول درست نیست و نمازی به نام نماز فایده وجود ندارد، در حالی که همه‌‌ی نمازها فایده دارند ونمازهای فرض بیشترین فایده را دارند؛ زیرا جنس عبادت هنگامی که فرض باشد بهتر از سنت آن است، با توجه به آن چه در حدیث صحیح وارد شده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: «ما تقرب إلی عبدی بشیء أحب إلی مما افترضته علیه»[۱](بنده‌‌ام به چیزی محبوب‌‌تر نزد من از آن چه بر او فرض کرده‌‌ام نزدیک نشده است) و زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را فرض کرده است که خود دلیلی بر محبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نسبت به آن و اینکه برای بنده سودمند‌‌تر از نوافل (سنت‌‌ها) است. به همین دلیل لازم دانسته شده به خاطر مصلحت آن  و اینکه در آن اجر و پاداش است، لذا تمامی نمازها دارای فایده هستند.

اما نماز خاصی که فایده نامیده شود، بدعت است و انسان از اذکار و نمازهایی که بین مردم شایع است و اصلی از سنت ندارد، پرهیز کند و بداند که اصل در عبادات ممنوع بودن و تحریم است، لذا برای هیچ کس جایز نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را مشروع نکرده یا در قرآن یا در و یا در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیامده، عبادت کند و هرگاه انسان در اعمالی شک کرد که آیا عبادت است یا خیر؟ اصل بر این است که عبادت نیست تا اینکه دلیل بر عبادت بودن آن وجود داشته باشد.


[۱] بخاری: کتاب الرقاق، باب التواضع، شماره­ی (۶۵۰۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك صلاة تسمى صلاة الفائدة وهي مئة ركعة، وقيل: أربع ركعات تُصَلَّى في آخر جمعة من رمضان، فهل هذا القول صحيح، أم أنها بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا القول ليس بصحيح، وليس هناك صلاة تسمى صلاة الفائدة، وجميع الصلوات فوائد، وصلاة الفريضة أفيد الفوائد؛ لأن جنس العبادة إذا كان فريضة فهو أفضل من نافلتها؛ لما ثبت في الحديث الصحيح أن الله -عز وجل- قال: «ما تقرّب إلي عبدي بشيء أحب إلي مما افترضته عليه»، ولأن الله أوجبها، وهو دليل على محبته لها، وعلى أنها أنفع للعبد من النافلة، ولهذا أَلْزِمَ بها لمصلحته بما يكون فيها من الأج، فكل الصلوات فوائد.

وأما صلاة خاصة تسمى صلاة الفائدة فهي بدعة، وليحذر الإنسان من أذكار وصلوات شاعت بين الناس وليس لها أصل من السُّنَّة، وليعلم أن الأصل في العبادات الحظر والمنع، فلا يجوز لأحد أن يتعبد الله بشيء لم يشرعه الله، إما في كتابه أو في سُنَّة رسوله صلى الله عليه وسلم، ومتى شك الإنسان في شيء من الأعمال هل هو عبادة أو لا؟ فالأصل أنه ليس بعبادة حتى يقوم دليل على أنه عبادة.

مطالب مرتبط:

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه