یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۲۷۰۰) معنای نماز تسبیح چیست؟ و آیا بر همه‌‌ی مسلمانان واجب است؟

(۲۷۰۰) سوال: معنای نماز تسبیح چیست؟ و آیا بر همه‌‌ی مسلمانان واجب است؟ چگونه آن را بخوانیم؟

جواب:

نماز تسبیح صحیح نیست، بلکه شیخ الاسلام در مورد آن گفته: حدیث آن باطل است و امام احمد می‌‌گوید: این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صحیح نیست.

بنابراین مشروع نیست، زیرا ثابت شدن مشروعیت آن مبنی بر صحت حدیث است و مادامی که از پیامبر  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صحت نرسیده، جایز نیست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت نماییم.

همچنین با توجه صفت و شیوه‌‌ی خواندن آن بعید است که مشروع باشد و اینکه از منبع نبوت صادر شده باشد؛ زیرا می‌‌گوید: هر روز خوانده می‌‌شود، اگر نشد هر هفته، اگر نشد هر ماه، اگر نشد هر سال و اگر نشد در طول عمرش یکبار بخواند، در صورتی که مثل چنین چیزی که عبادت به این صورت مشروع باشد، شریعت آن را نمی‌‌آورد، زیرا عبادات یا باعث صلاحیت قلب در هر وقت می‌‌شود که در تمام اوقات مشروع است و یا به طور عموم باعث صلاحیت قلب می‌‌شود که در این صورت الزام مردم به آن در هر سال همراه با نوعی مشقت است، مانند حج که یکبار فرض شده است، اما اینکه به این صورت باشد، در شریعت برای دآن نظیری وجو ندارد؛ لذا از این جهت هم از لحاظ سندی و هم از لحاظ نظری باطل است، یعنی: اثر آن باطل است و از لحاظ نظری نیز باطل است و شایسته نیست که انسان با آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را عبادت نماید.

سؤال: شیخ بزرگوار! حکم دعوت دادن به آن چیست؟

جواب: دعوت دادن به آن در حالی که شخص می‌‌‌‌حدیث آن درست نیست، حرام است، زیرا دعوت دادن به باطل بدتر از انجام آن است، زیرا شخصی که آن را انجام می‌‌دهد، در حالی که معتقد است آن باطل است، لذا به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه می‌‌کند و کسی از فعلش متاثر نمی‌‌شود، اما کسی که به باطلی دعوت می‌‌دهد، مردم به دعوتش متاثر می‌‌شوند و اگر فرض شود که خود توبه کند، خیلی سخت است که مردم از آن چیزی که قبلا به آن دعوت می‌‌داده رجوع کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما معنى صلاة التسبيح ؟ وهل هي واجبة على كل مسلم؟ وكيف نؤديها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاة التسبيح ليست بصحيحة، بل قال عنها شيخ الإسلام رحمه الله: «إن حديثها باطل»، وقال الإمام أحمد رحمه الله: «إنه حديث لا يصح عن النبي صلى الله عليه وسلم».

وعلى هذا فليست بمشروعة؛ لأن ثبوت مشروعيتها مبني على صحة حديثها، وإذا كان لم يصح عن النبي صلى الله عليه وسلم فإنه لا يجوز لنا أن نتعبد الله بها.

ثم إن صفتها وكذلك فعلها وأداؤها يبعد أن تكون مشروعة، وأنها خرجت من مشكاة النبوة؛ لأنه يقول: إنها تُصَلَّى كل يوم، فإن لم يكن فكل أسبوع، فإن لم يكن فكل شهر، فإن لم يكن فكل عام، فإن لم يكن ففي العمر مرة. ومثل هذا لا تأتي به الشريعة، أن تكون العبادة مشروعة على هذا الوجه؛ لأن العبادات إما أن تكون صلاحًا للقلب في كل وقت، فتكون مشروعة في كل وقت؛ وإما أن تكون صلاحًا للقلب على سبيل العموم، فيكون في إلزام الناس بها مشقة كل عام، كما في الحج ، فتفرض مرة واحدة، وأما أن تشرع على هذا الوجه فإن هذا لا نظير له في الشريعة ولذلك فهي باطلة سندا ونظرا، يعني: أثرًا ونظرا، ولا ينبغي للإنسان أن يتعبد الله بها.

يقول السائل : فضيلة الشيخ ما حكم الدعوة إليها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الدعوة إليها – والإنسان يعلم أن حديثها لا يصح – محرمة؛ لأن الدعوة إلى الباطل شَرٌّ من فعله، إذ إن فاعله قد يفعله وهو يعتقد أنه باطل، فيتوب إلى الله عز وجل – ولا يتأثر أحد بفعله، لكن الداعي إلى الباطل يتأثر الناس بدعوته، ولو قُدِّرَتْ له التوبة فإنه من الصعوبة بمكان أن يتراجع الناس عما دعا إليه من قبل.

مطالب مرتبط:

(۲۶۹۸) نظرتان در مورد نماز تسبیح چیست؟

نظرمان این است که نماز تسبیح و نماز حاجت سنت نیست و حدیث آن بسیار ضعیف است و به آن عمل نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۶۹۹) آیا نماز حاجت و نماز تسبیح اصلی در شرع دارند؟

برای نماز حاجت اصلی را سراغ ندارم، اما نماز تسبیح در مورد آن آثاری وارد شده اما ضعیف هستند...

ادامه مطلب …

(۲۷۰۱) حکم نماز تسبیح

حقیقت این است که عبادات با راحتی نفس قیاس گرفته نمی‌‌شود، چرا که انسان چه بسا با امور بدعی و شرکی احساس راحتی کند که او را از اسلام خارج می‌‌کند ولی احساس راحتی نیز می‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۶۹۷) شیوه‌‌ی خواندن نماز تسبیح چطور است؟

این نماز از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صحت نرسیده و حدیث آن دروغ است...

ادامه مطلب …

(۲۷۰۲) صحت نماز تسبیح و توصیه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن

آن چه که نزد من راجح است این است که حدیث ضعیف است و مشروع نیست و شایسته نیست که انسان آن را بخواند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه