سه‌شنبه 18 ذیقعده 1447
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
5 می 2026

(۲۵۸۳) اگر نماز صبح را از جماعت جا ماندم، اول فرض را بخوانم یا سنت را؟

(۲۵۸۳ ) سوال: آیا بهتر برای کسی که نماز صبح از او با جماعت فوت شده و می‌‌خواهد تنهایی بخواند، سنت صبح را مقدم بر فرض نماید؟ یا اینکه اول فرض را بخواند و بعد سنت را بخواند؟

جواب:

بهتر در حق کسی که نماز فجر با جماعت از او فوت شده و سنت صبح را نخوانده این است که اول راتبه را بخواند و بعد نماز فرض را بخواند، حتی اگر فرض شود که خواب بر او غالب شد و بعد از غروب طلوع خورشید بیدار شد، ابتدا سنت را می‌‌خواند، همانطور که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در داستان به خواب رفتنشان از نماز صبح در سفر ثابت شده است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنت صبح را خواند سپس نماز را اقامه نمود و مانند هر روز برای اصحابش نماز خواند. [۱] و سنت صبح را بعد از نماز می‌‌خواند، کسی که سنت از او فوت شد و وارد مسجد شد در حالی که امام نماز فرض را شروع کرده است، در این صورت همراه امام نماز فرض را می‌‌خواند، سپس بعد از آن راتبه را می‌‌خواند.

برخی از اهل علم می‌‌گویند: بهتر است که قضای راتبه را تا وقت نماز ضحی به تأخیر بیندازد، مگر اینکه می‌‌ترسد آن را فراموش کند که در این صورت آن را بعد از نماز صبح می‌‌خواند.

اما برخی از علما می‌‌‌‌گویند: بلکه آن را در هر صورت بعد از نماز  صبح بخواند، حال چه ترس فراموشی باشد و چه نباشد، زیرا وقع فراموشی بین مردم زیاد است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الأفضل لمن فاتته صلاة الفجر في الجماعة وصلى منفردًا أن يُقَدِّم ركعتي الفجر على الفريضة؟ أم يصلي الفريضة أولا ثم يأتي بالسُّنَّة الراتبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأفضل لمن فاتته الصلاة مع الجماعة ولم يصل راتبة الفجر أن يبدأ بالراتبة أولا، ثم يأتي بالفريضة، حتى لو فرض أن غلبه النوم ولم يستيقظ إلا بعد طلوع الشمس فإنه يُقَدِّمُ النافلة، أي: الراتبة قبل الفريضة، كما ثبت ذلك عن النبي صلى الله عليه وسلم في قصة نومهم عن صلاة الصبح في السفر، فإن النبي صلى الله عليه وسلم صلى نافلة الفجر، ثم أقام الصلاة وصلى بأصحابه كما يصلي كل يوم، وإنما تُصَلَّي راتبة الفجر بعد الفريضة لمن فاتته ودخل المسجد والإمام قد شرع في صلاة الفريضة، فإنه يدخل معه في صلاة الفريضة، ثم يصلي الراتبة بعدها.

قال بعض أهل العلم والأفضل أن يؤخر الراتبة إلى الضحى، إلا إذا كان يخشى أن ينساها فليصلها بعد صلاة الفجر.

وقال بعض العلماء: بل له أن يُصَلِّيها بعد صلاة الفجر بكل حال، سواء خشي أن ينساها أم لم يخش؛ لأن وقوع النسيان أمر كثير بين الناس.

مطالب مرتبط:

(۲۵۸۱) حکم خروج از مسجد پس از ادای سنت صبح پیش از نماز فرض

بله سنت قبلی راتبه است و آن را انجام داده است، اما هنگامی که برگشت بهتر است که سنت تحیه‌‌ی مسجد را بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۶۲۳) آیا بهتر است که سنت‌‌ها را در مسجد بخوانیم یا در خانه؟

بهتر است که انسان همه‌‌ی سنت‌‌ها را در خانه بخواند، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم :...

ادامه مطلب …

(۲۶۰۰) اگر نتوانستم سنت قبلیه‌‌ی ظهر را بخوانم، آیا قضای آن بر من لازم است؟

تعبیر نمودن به قضا، در آن اشکالی وجود دارد، زیرا مقتضای حرفش که گفت: آیا بر من قضا لازم است این است که این راتبه واجب است، در حالی که رواتب واجب نیستند، بلکه سنت هستند که نمازهای فرض با آن تکمیل می‌‌گردد....

ادامه مطلب …

(۲۶۰۱) حکم دو رکعت سنت قبل از نماز مغرب

دو رکعت نمازت قبل از نماز مغرب: بین اذان و اقامه، سنت است اما راتبه نیست و شایسته نیست که همیشه بر آن محافظت شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۷۱) تعداد رکعات سنت‌های رواتب

سنت‌‌هایی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را قبل و بعد از نمازها می‌‌خواندند ده رکعت بودند همانطور که در حدیث ابن عمر آمده است...

ادامه مطلب …

(۲۶۳۳) شهادت زمین در جابجایی میان نماز فرض و سنت

شهادت زمین در روز قیامت بر آنچه در آن از خیر و شر انجام داده در قرآن آمده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه