پنج‌شنبه 2 رمضان 1447
۳۰ بهمن ۱۴۰۴
19 فوریه 2026

(۲۵۰۱) حکم شروع نمودن قنوت با الحمدلله چیست؟

(۲۵۰۱) سوال: حکم شروع نمودن قنوت با الحمدلله چیست؟ آیا در سنت چنین وارد شده است؟

جواب:

اشکالی ندارد که قنوت با حمد و ثنای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و صلوات وسلام بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شروع شود و اگر این گونه شروع کند نیز خوب است: «اللهم إنا نستعینک و نستهدیک و نستغفرک و نتوب إلیک» (بارالها از تو طلب کمک، هدایت و مغفرت می‌‌نماییم و به سوی تو توبه می‌‌کنیم. ) همچنین اگر این گونه شروعه کند نیز اشکالی ندارد: «اللهم اهدنا فیمن هدیت عافنا فیمن عافیت»[۱](بارالها مرا جزو کسانی قرار بده که آن‌‌ها را هدایت کرده‌ای، و مرا جزو کسانی قرار بده که آنان را عافیت داده‌ای) و امر در این مورد وسعت دارد.

و آنچه اهمیت دارد این است که انسان قنوت بخواند، اما آیا قنوت در هر وتر سنت است یا این که در برخی وتر‌‌ها سنت است یا در وقت مخصوصی سنت است؟ در این مورد بین اهل علم اختلاف وجود دارد و راجح نزد من این است که فقط برخی اوقات قنوت بخواند و اصل بر این است که قنوت خوانده نشود، زیرا کسانی که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و وترش در شب را توصیف می‌‌نمایند، ذکر نکرده‌‌اند که قنوت می‌‌خوانده است و اگر چیزی در این مورد وارد شده ضعیف است، لذا اصل در وتر نخواندن قنوت است و اگر خواند اشکالی ندارد.

و برخی از اهل علم مداومت بر قنوت را در تراویح در ماه رمضان مستحب می‌‌دانند و گفته‌‌اند: مردم جمع هستند و دعا در اجتماع به اجابت نزدیک‌تر است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم ابتداء قنوت الوتر بالحمد الله ؟ وهل هذا وارده؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا بأس أن يبتدأ القنوت بالحمد والثناء على الله -عز وجل، والصلاة والسلام على نبيه، وإن ابتدأه بقوله: اللهم إنا نستعينك ونستهديك، ونستغفرك ونتوب إليك، فحسن، وإن ابتدأه بقوله: اللهم اهدنا فيمن هديت وعافنا فيمن عافيت، فلا بأس، والأمر في هذا واسع.

والمهم أن الإنسان يقنت، ولكن هل القنوت سُنَّة كلما أوتر، أو أحيانًا، أو في وقت مخصوص ؟ في هذا خلاف بين أهل العلم والراجح عندي : أنه لا يقنت إلا أحيانًا، والأصل عدم القنوت؛ لأن الواصفين لصلاة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم ووتره في الليل لا يذكرون أنه كان يقنت، وإن كان ورد بذلك شيء فهو على وجه ضعيف، فالأصل في الوتر عدم القنوت، وإن قنت فلا بأس.

واستحب بعض العلماء المداومة عليه في شهر رمضان في التراويح، وقال: إن الناس مجتمعون، والدعوة حَرِيَّةٌ بالإجابة مع الاجتماع عليها.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۳) آیا می‌توانم شفع و وتر را به بعد از قیام به تاخیر بیندازم؟

تهجد در شب یعنی نماز خواندن در آخر شب بعد از خواب، و سنت است که هرگاه انسان از خوابش بلند شد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کرده و بگوید:...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۳) حکم خواندن وتر در اول شب برای کسی که از بیدار شدن در آخر شب می‌ترسد

اگر ترسیدی که در آخر شب بیدار نشوی سنت در حق تو این است که در اول شب و قبل از خواب وتر را بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۴۸۹) آیا وتر قضا می‌شود؟

هرگاه انسان خواب رفت و نماز وتر را نخواند، آن را در روز هنگامی که خورشید بالا رفت قضا می­کند اما آن را به صورت شفع قضا می­کند بدین صورت که...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۷) آیا درست است که برخی از رکعات را در نماز وتر بخوانم سپس بخوابم و بقیه را در آخر شب کامل کنم؟

در رکعات وتر پی در پی بودن شرط نیست بلکه جایز است برخی از آن را قبل از خواب بخواند و برخی را بعد از اینکه از خواب بلند شد بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۴۸۸) آیا اگر نماز وتر از من فوت شد قضایش بر من واجب است؟

اگر وتر در آخر شب از تو فوت شد، در وقت چاشت وتر را بخوان و یک رکعت دیگر به آن اضافه کن تا شفع شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه