چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۲۴۳۷) حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده

(۲۴۳۷) سوال: حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده، آیا سجده‌ی سهو دارد؟ و همچنین کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند؟

جواب:

کسی که قول: الله اکبر را فراموش کند اگر آن تکبیره الإحرام باشد نمازش منعقد نشده است و بر او واجب است که نماز را از اول بخواند تکبیره الإحرام را بگوید اما اگر تکبیر غیر از تکبیره الإحرام را فراموش کند مانند تکبیر برای رکوع رفتن، این نقص در واجب است پس واجب است که سجده‌ی سهو کند و محل آن نیز قبل از سلام است و همچنین اگر فراموش کرد بگوید: سمع الله لمن حمده، این نقص در واجب است پس قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد.

اما کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند که رکنی از ارکان نماز می‌باشد هنگامی که انسان آن را در رکعتی فراموش کند پس بر می‌گردد و آن را می‌خواند و این زمانی است که به رکعت بعدی نرفته باشد و اگر به رکعت بعدی رفته باشد آن رکعت بدل این رکعتی می‌شود که در آن فاتحه را فراموش کرده است مثال آن: شخصی تکبیره الإحرام گفته سپس فراموش می‌کند فاتحه را بخواند و به رکوع می‌رود و هنگامی که به رکوع رفت و سجده کرد و به بین دو سجده رسید به یاد آورد که فاتحه را نخوانده است در این صورت می‌گوییم: بلند شو و فاتحه را بخوان و نمازت را تکمیل کن و سلام بده سپس بعد از سلام نماز سجده‌ی سهو را به جا آور.

این مثالی است برای کسی که قبل از آن که به رکعت بعدی برسد به یاد آورد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من نَسِيَ قول: الله أكبر، أو: سمع الله لمن حمده، وهل يسجد سجود السهو؟ وكذلك من نَسِيَ قراءة فاتحة الكتاب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: من نَسِيَ قول: الله أكبر، إذا كانت هذه تكبيرة الإحرام فإن صلاته لم تنعقد، ويجب عليه أن يستأنف الصلاة من جديد ويُكبر للإحرام، أما إذا كان الذي نسي من التكبير ما عدا تكبيرة الإحرام، كالتكبير للركوع مثلا فإن هذا نقص واجب، يجب عليه سجود السهو، ويكون تحله قبل السلام، وكذلك إذا نسي أن يقول: سمع الله لمن حمده، فإنه نقص واجب يسجد له قبل السلام.

وأما من نسي قراءة الفاتحة فإن قراءة الفاتحة رُكن من أركان الصلاة، إذا نسيها الإنسان في ركعة فإنه يرجع إليها ليأتي بقراءة الفاتحة، ما لم يقم إلى الركعة التالية، فإن قام إلى الركعة التالية صارت هذه الركعة بدلا عن الركعة التي نسي منها الفاتحة. مثال ذلك: رجل عندما كَبَّرَ للإحرام نسي أن يقرأ الفاتحة، فركع، ولما ركع وسجد وجلس بين السجدتين ذكر أنه لم يقرأ الفاتحة، نقول له: قم من جلوسك واقرأ الفاتحة، وأكمل صلاتك وسَلَّم، ثم اسجد للسهو بعد السلام. هذا مثال إذا ذَكَر قبل أن يَصِلَ إلى القيام في الركعة التالية.

مطالب مرتبط:

(۲۴۴۶) حکم سجده‌ی سهو در صورت فراموشی قرائت فاتحه

سجده‌ی سهو بر او واجب نیست و او چیزی را از نماز تغییر نداده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۴) حکم ترک تشهد اول توسط امام و وظیفه مأمومین

انسان برای سهو در نماز سرزنش نمی‌شود زیرا هر بشری فراموش می‌کند و برای همین کسی که بیشترین خشوع در نماز را داشت یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز در نماز فراموش کرد....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۱) حکم نماز مأموم در صورت اضافه شدن رکعت توسط امام و فوت یک رکعت از مأموم

قول راجح این است آن رکعت زائد برای او حساب می‌شود و هنگامی به امام در رکعت دوم رسیده و امام نیز یک رکعت به نماز خود افزوده است پس همراه امام سلام می‌دهد و نمازش تمام شده است.....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۵) حکم ایستادن سهوی امام برای رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی

برای نمازگزار واجب است هنگامی که برای رکعت اضافی بلند شد (مثل رکعت پنجم در نماز چهار رکعتی و رکعت چهارم در نماز سه رکعتی و رکعت سوم در نماز دو رکعتی) هر زمانی که به یاد آورد یا به یادش آورند برگردد....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۶) اگر کسی سهواً جهری خواندن قرائت را ترک کند آیا سجده‌ی سهو دارد؟

بله، سجده‌ی سهو می‌کند ولی واجب نیست چون عمدی انجام دادن آن نماز را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۳) حکم اشتباه در رکعات نماز و تکرار تسبیح توسط مأمومین در نماز جماعت

اگر انسان در نماز سری، جهری بخواند نمازش باطل نیست اگر چه به عمد نیز جهری بخواند دیگر چه رسد به این که سهوا این کار را کرده باشد زیرا جهری و سری خواندن آن در محلش سنت می‌باشد و واجب نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه