دوشنبه 3 ذیقعده 1447
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
20 آوریل 2026

(۲۴۳۷) حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده

(۲۴۳۷) سوال: حکم کسی که فراموش کند بگوید: الله اکبر یا سمع الله لمن حمده، آیا سجده‌ی سهو دارد؟ و همچنین کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند؟

جواب:

کسی که قول: الله اکبر را فراموش کند اگر آن تکبیره الإحرام باشد نمازش منعقد نشده است و بر او واجب است که نماز را از اول بخواند تکبیره الإحرام را بگوید اما اگر تکبیر غیر از تکبیره الإحرام را فراموش کند مانند تکبیر برای رکوع رفتن، این نقص در واجب است پس واجب است که سجده‌ی سهو کند و محل آن نیز قبل از سلام است و همچنین اگر فراموش کرد بگوید: سمع الله لمن حمده، این نقص در واجب است پس قبل از سلام سجده‌ی سهو را به جا می‌آورد.

اما کسی که قرائت فاتحه را فراموش کند که رکنی از ارکان نماز می‌باشد هنگامی که انسان آن را در رکعتی فراموش کند پس بر می‌گردد و آن را می‌خواند و این زمانی است که به رکعت بعدی نرفته باشد و اگر به رکعت بعدی رفته باشد آن رکعت بدل این رکعتی می‌شود که در آن فاتحه را فراموش کرده است مثال آن: شخصی تکبیره الإحرام گفته سپس فراموش می‌کند فاتحه را بخواند و به رکوع می‌رود و هنگامی که به رکوع رفت و سجده کرد و به بین دو سجده رسید به یاد آورد که فاتحه را نخوانده است در این صورت می‌گوییم: بلند شو و فاتحه را بخوان و نمازت را تکمیل کن و سلام بده سپس بعد از سلام نماز سجده‌ی سهو را به جا آور.

این مثالی است برای کسی که قبل از آن که به رکعت بعدی برسد به یاد آورد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من نَسِيَ قول: الله أكبر، أو: سمع الله لمن حمده، وهل يسجد سجود السهو؟ وكذلك من نَسِيَ قراءة فاتحة الكتاب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: من نَسِيَ قول: الله أكبر، إذا كانت هذه تكبيرة الإحرام فإن صلاته لم تنعقد، ويجب عليه أن يستأنف الصلاة من جديد ويُكبر للإحرام، أما إذا كان الذي نسي من التكبير ما عدا تكبيرة الإحرام، كالتكبير للركوع مثلا فإن هذا نقص واجب، يجب عليه سجود السهو، ويكون تحله قبل السلام، وكذلك إذا نسي أن يقول: سمع الله لمن حمده، فإنه نقص واجب يسجد له قبل السلام.

وأما من نسي قراءة الفاتحة فإن قراءة الفاتحة رُكن من أركان الصلاة، إذا نسيها الإنسان في ركعة فإنه يرجع إليها ليأتي بقراءة الفاتحة، ما لم يقم إلى الركعة التالية، فإن قام إلى الركعة التالية صارت هذه الركعة بدلا عن الركعة التي نسي منها الفاتحة. مثال ذلك: رجل عندما كَبَّرَ للإحرام نسي أن يقرأ الفاتحة، فركع، ولما ركع وسجد وجلس بين السجدتين ذكر أنه لم يقرأ الفاتحة، نقول له: قم من جلوسك واقرأ الفاتحة، وأكمل صلاتك وسَلَّم، ثم اسجد للسهو بعد السلام. هذا مثال إذا ذَكَر قبل أن يَصِلَ إلى القيام في الركعة التالية.

مطالب مرتبط:

(۲۴۴۰) حکم نماز در صورت ترک یک رکعت به دلیل جهل یا فراموشی

(۲۴۴۰) سوال: اگر کسی یک رکعت از نماز را از روی جهل یا فراموشی نخواند و بلافاصله بعد از سلام از مسجد خارج شود اما وقتی زیادی نمی‌گذرد که برمی‌گردد، آیا الان یک رکعت بخواند و سجده‌ی سهو بکند یا نماز را از اول بخواند؟ جواب: اگر وقت زیادی نگذشته است و زمانی که به […]

ادامه مطلب …

(۲۴۶۴) حکم گفتن “سبحان الله” توسط مأمومین در صورت ترک سجده توسط امام

هنگامی که امام سجده یا رکوعی را فراموش کرد او را متوجه سازید و بگویید: سبحان الله و اگر متوجه نشد آیه‌ای از قرآن بخوانید که به آن اشاره دارد...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۹) حکم شک امام در تشهد اول و عدم گفتن تسبیح توسط مأمومین

اگر امام در ترک تشهد اول شک کرده است یعنی شک کرده که واجبی را ترک کرده یا نه؟ اهل علم در این مسئله اختلاف کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۶) حکم سجده‌ی سهو در صورت فراموشی قرائت فاتحه

سجده‌ی سهو بر او واجب نیست و او چیزی را از نماز تغییر نداده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۱) حکم شک در اجزای نماز و نحوه برخورد با آن

اگر شک کرد که فاتحه را خوانده است یا نه؟ به او می‌گوییم: راجح نزدت چیست؟ اگر گفت: راجح نزدم این است که خوانده‌ام، به او می‌گوییم: بر آن چیزی که ترجیح داده‌ای بنا کن و سجده‌ی سهو را بعد از سلام قرار بده....

ادامه مطلب …

(۲۴۲۳) سجده‌ی سهو را با ذکر مثال برای ما شرح دهید؟

سبب سجده‌‌ی سهو یکی از این سه امور است: زیادت، نقصان یا شک....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه