(۲۳۱۳) سوال: کدام یک افضل است: در پایان نماز با تسبیح یا با انگشتان باشد؟

جواب:

پایان نماز؟ بهتر است که سوال اینگونه بود: کدام یک افضل است: شمردن تسبیح با انگشتان یا با تسبیح؟ پس شمردن تسبیح با انگشتان افضل است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با انگشتان دست راستش تسبیح را می‌شمرد و به زنان صحابه فرمود: «وَاعْقِدْنَ بِالْأَنَامِلِ، فَإِنَّهُنَّ مَسْئُولَاتٌ مُسْتَنْطَقَاتٌ»[۱] (با انگشتان دست برشمارند زیرا به آنچه انجام می‌دهند مسئول و گواه هستند) ولی شمردن تسبیح با تسبیح با این وجود که جایز است ولی بعضی از مفاسد را دارد و از آن مفاسد: ممکن سببی برای ریا باشد مخصوصا برای کسانی که تسبیحشان جلوی ظاهر می‌کنند و می‌شمارند و تسبیحشان دانه‌هایی زیادی دارد گویا دارد به مردم می‌گویند: ما به عدد این دانه‌های تسبیح، تسبیح می‌گوییم و همچنین احتمال دارد انسان که با تسبیح، تسبیح می‌گوید قلبش غافل باشد به خلاف شمردن با انگشتان به حضور قلب نزدیک‌تر است از کسی که با تسبیح می‌شمارد.

[۱] رواه احمد (۳۷۰/۶) و ابو داود (۱۵۰۱) و ترمذی (۳۵۸۳).