یکشنبه 3 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۲۲۷۳) آیا اثنای تشهد انگشت اشاره تا نهایت تشهد حرکت داده می‌شود؟

(۲۲۷۳) سوال: آیا اثنای تشهد انگشت اشاره تا نهایت تشهد حرکت داده می‌شود؟

جواب:

انگشت اشاره بالا می‌آید یعنی به بقیه‌ی چهار انگشت دیگر نمی‌چسبد و آن چهار انگشت به همدیگر می‌چسبند ولی انگشت اشاره بالا آمده باقی می‌ماند یا انگشت شست و وسط با هم حلقه می‌شوند و انگشت اشاره باز می‌ماند و اما حرکت دادن آن که بهترین نظر در نزد من این است که فقط در هنگام ذکر دعا حرکت داده شود همانطور که در حدیث آمده است:«یحرکها یدعو بها»[۱] (آن تکان می‌داد و همراه آن دعا می‌کرد) پس هنگامی که می‌گویی: السلام علیک أیها النبی، پس این دعا است و آن را تکان می‌دهی و همچنین السلام علینا و علی عباد الله الصالحین، و همچنین اللهم صل علی محمد و علی آل محمد و همچنین اللهم بارک علی محمد و علی آل محمد و همچنین أعوذ بالله من عذاب جهنم و من عذاب القبر و من فتنة المحیا و الممات و من فتنة المسیح الدجال، آن را بالا می‌بری و هنگامی که آن را در وقت دعا کردن بالا می‌بری اشاره به علو و بالایی دعاشونده می‌دهد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که در غیر آن، انگشت در حالت باز قرار می‌گیرد، جمع نمی‌شود و بالا نیز برده نمی‌شود.


[۱] رواه احمد (۳۱۸/۴) و ابو داود (۷۲۶) و نسائی (۸۷۹) و ابن ماجه (۸۶۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أثناء التشهد هل تُحَرَّكُ السَّبَّابَة إلى نهاية التشهد؟ أم تُحرَّك عند التوحيد فقط؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: السبابة ترفع، يعني: لا تضم مع الأصابع الأربعة؛ لأن الأصابع الأربعة الخنصر والبنصر والوسطى والإبهام- يضم بعضها إلى بعض، وتبقى السبابة مرفوعة، أو تُحلّق الإبهام مع الوسطى وتبقى السَّبَّابة مفتوحة، وأما تحريكها فأقرب ما يكون عندي أن تحرك عند ذكر الدعاء فقط، كما جاء في الحديث: «يحركها يدعو بها» فإذا قلت: السلام عليك أيها النبي فهذا دعاء تحركها، السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين كذلك، اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كذلك، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كذلك، أعوذ بالله من عذاب جهنم ومن عذاب القبر، ومن فتنة المحيا والممات ومن فتنة المسيح الدجال ترفعها، وإنما ترفع عند الدعاء إشارة إلى علو المدعو – وهو الله سبحانه وتعالى- وما سوى ذلك فإنها تبقى مفتوحة غير مضمومة ولا مرفوعة.

مطالب مرتبط:

(۲۲۶۲) تشهد صحیح برای نماز

کل صیغه‌های تشهد که در سنت آمده است صحیح است و تشهد ابن مسعود نزد مردم، خواص و عوام مشهور و معلوم است...

ادامه مطلب …

(۲۲۶۷) آیا در تشهد اول مستحب است که صلوات ابراهیمی را کامل کنم؟

افضل محدود کردن بر این قول است: أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمدا عبده و رسوله، و این نزد من راجح است ....

ادامه مطلب …

(۲۲۷۶) سنت در نحوه بلند شدن از تشهد اول در نماز

سنت در بلند شدن از تشهد اول با تکیه بر زانوهایش بایستاد مگر این که انسانی ضعیف یا با سن بالا باشد که نیاز دارد با تکیه بر دستان خود بلند شود تا این که در بلند شدن کمکش کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۷۰) آیا در سنت‌هایی نماز برای تشهد اول، صلوات بر رسول الله و صلوات ابراهیمی اضافه می‌شود؟

تشهد اول از سنت‌ها نمی‌باشد بلکه در نماز فرض و در نمازهای سه و چهار رکعتی می‌باشد و ظاهر این است که به آن چیزی زیاد نمی‌شود بلکه هنگامی که این قول را خواند: أشهد أن لا إله إلا الله و أن محمد عبده و رسوله بلند می‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۲۶۶) حکم خواندن صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تشهد رکعت دوم نمازهای سه و چهار رکعتی

در تشهد اولی که بعد از رکعت دوم است علما اختلاف کرده‌اند که آیا در آن صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرستاده می‌شود یا تا این قول محدود می‌شود: أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمدا عبدوه و رسوله؟...

ادامه مطلب …

(۲۲۶۵) حکم خواندن کامل تشهد در رکعت دوم نمازهای چهار رکعتی

صحیح این است که نزد این قول توقف کند: و أشهد أن محمدا عبده و رسوله، زیرا تشهدی است رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امتش آموخته است ولی تشهد آخر محل دعا است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه