پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۱۴۰) مشهورترین دعای استفتاح

(۲۱۴۰) سوال: دعای استفتاح مشهور چیست؟

جواب:

مشهور این است: «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، تَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ»[۱] (بار الها! پاک و منزهی و حمد از آن توست و نامت با برکت است و قدرت و شکوه تو بسیار بالاست و هیچ معبود حقی بجز تو وجود ندارد) ولی صحیح‌ترین آن حدیث ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ است که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال کرد که چه می‌گویی؟ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ، اللَّهُمَّ نَقِّنِي مِنْ خَطَايَايَ كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْنِي مِنْ خَطَايَايَ بِالثَّلْجِ وَالْمَاءِ وَالْبَرَدِ»[۲] (بار الهی میان من و گناهانم چون مشرق و مغرب فاصله انداز، بارالهی من را از گناهانم پاک کن همان گونه که جامه‌ی سفید از چرک و آلودگی پاک می‌گردد بارالهی خطاهای مرا با آب و برف و تگرگ بشوی) و این از اولی صحیح‌تر است ولی اگر هر باری یکی از این دو و غیر آن که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است را بخواند بهتر است.

سوال‌کننده: شیخ بزرگوار یا بین این دو جمع کند؟

جواب: نه بین این دو جمع نمی‌شود زیرا زمانی که ابو هریره از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال کرد که چه می‌گویی؟ جواب نداد مگر به یکی و نگفت: می‌گویم این و این، و دلالت بر این دارد که جمع کردن آن مشروع نمی‌باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو المشهور من دعاء الاستفتاح:

فأجاب -رحمه الله تعالى-: المشهور :هو: «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلَا إِلَهَ غَيْرَكَ» لكن أصح منه حديث أبي‌هريرة، وهو أنه سأل النبي – عليه الصلاة والسلام- ما يقول؟ فقال: أقول: «اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ اللَّهُمَّ أَنْقِنِي مِنْ خَطَايَايَ كَالنَّوْبِ الْأَبْيَضِ مِنَ الدَّنَسِ، اللَّهُمَّ اغْسِلْنِي بِالنَّلْج وَالْمَاءِ وَالْبَرَدِ» فهذا أصح من الأول، لكن لو أتى الإنسان بهذا مرة وبهذا مرة، وبغيرهما مما ورد عن النبي – عليه الصلاة والسلام- لكان أحسن. فضيلة الشيخ: أو جمع بين الاثنين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا، ما يجمع بين الاثنين، لأنه لما سأل أبوهريرة الرسول صلى الله عليه وسلم ما تقول؟ ما أجابه إلا بواحدٍ فقط، ما قال: أقول كذا وكذا، فدل هذا على أنه ليس من المشروع الجمع.

مطالب مرتبط:

(۲۱۴۴) حکم خواندن دعای استفتاح در نماز جنازه، دو عید و کسوف

در مورد نماز جنازه علما می‌گویند که دعای استفتاح، رکوع، سجود و تشهد بر مبنای تخفیف ندارد. اما نماز عید و استسقاء و جمعه مانند دیگر نمازها دعای استفتاح دارد.

ادامه مطلب …

(۲۱۴۷) حکم خواندن دعای «اللهم إني وجهت وجهي…» در نمازهای فرض و نافله

(۲۱۴۷) سوال: آیا دعای توجه خوانده می‌شود: «اللهم إني وجهت وجهي…» در فرض یا سنت یا فقط در فرض خوانده می‌شود؟ جواب: شایسته است که دانسته شود دعای استفتاح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با وجوه متنوعی وارد شده است و سنت است که انسان هر بار یکی را بخواند تا این که به همه‌ی سنت‌ها […]

ادامه مطلب …

(۲۱۴۸) آیا دعای استفتاح در نماز شب در هر دو رکعت تکرار می‌شود؟

دعای استفتاح در هر تکبیرة الإحرام مشروع است چه در تکبیرة الإحرام نماز فرض یا سنت باشد.

ادامه مطلب …

(۲۱۳۸) حکم دعای استفتاح برای نماز فرض و نفل

دعای استفتاح سنت است و در نماز فرض و نفل واجب نیست و شایسته است که انسان در استفتاح هر آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است را بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۱۴۲) حکم خواندن دعای استفتاح پس از ورود به نماز در حالت رکوع

اگر مسبوق بودی و در حالی وارد نماز شدی که امام در حالت رکوع بود اول قبل از این که خم بشوی تکبیرة الإحرام را بگو سپس به رکوع برو و در این حال اگر تکبیر رکوع را نیز بگویی افضل است...

ادامه مطلب …

(۲۱۴۶) آیا برای نماز نفل دعای استفتاح خاصی را دارد؟

خاص نیست مگر برای نماز شب که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این را می‌خواندند: «اللَّهُمَّ رَبَّ جَبْرَائِيلَ وَمِيكَائِيلَ وَإِسْرَافِيلَ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ، اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِكَ ؛ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ»....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه