(۲۰۷۸) سوال: زمانی که نماز میخوانم وسوسههای شیطان را احساس میکنم و از آن این است که با خودم صحبت میکنم با وجود این که أعوذ بالله من الشیطان را میگویم ولی فایدهای ندارد پس آیا نمازم قبول است؟
جواب:
اولا باید بدانیم که شیطان حریص است که بنده را از عبادت الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ منحرف کند مخصوصا نماز که بعد از شهادتین بزرگترین عبادت است پس تلاشش را میکند که او را از نماز باز دارد و اولا سعی میکند که از انجام آن کاملا باز دارد بعد این که اگر انجام داد او را از کامل کردنش بازدارد و زمانی که انسان نماز میخواند او را وسوسه میکند و چیزهایی را وسوسه میکند که قبل از نماز اصلا به آن فکر نمیکرده است آیا این و آن را بیاد داری؟ سپس چیزهایی را بیاد او میآود که به آن نیاز ندارد و هنگامی که سلام نماز را داد همهی این وسوسهها میروند و انگار که اصلا نبودهاند و درمان این آن چیزی است رسول الله به آن راهنمایی کرده است سه بار به سمت چپش تف میکند و میگوید: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم پس هنگامی که این را با یقین و ایمان و امید این که نتیجه میدهد و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ آن را از او دفع میکند، انجام داد همانگونه که آن مردی که به رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم شکایت کرد انجام داد و گفت: آن را انجام دادهام و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ از من رفع کرده است. [۱]این داروی این وسوسه میباشد.
اما این که در نماز با کلام با خودش صحبت میکند و اگر با زبانش صحبت میکند نمازش باطل است زیرا که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: «إِنَّ هَذِهِ الصَّلَاةَ لَا يَصْلُحُ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ كَلَامِ النَّاسِ» [۲](حقیقتا این نماز است، صحبت مردم در آن درست نیست).
و اگر با زبانش صحبت نمیکند و در قلبش صحبت میکند نمازش باطل نمیشود بلکه نقص زیادی پیدا میکند مانند آن کسی که در نمازش غافل میشود و با قلبش به چپ و راست و شمالش مشغول میشود که از نمازش کم میشود و برای همین در حدیث آمده است: «إِنَّ الرَّجُلَ لَيَنْصَرِفُ وَمَا كُتِبَ لَهُ إِلَّا عُشْرُ صَلَاتِهِ، تُسْعُهَا، ثُمْنُهَا، سُبْعُهَا، سُدْسُهَا، خُمْسُهَا، رُبْعُهَا، ثُلْثُهَا، نِصْفُهَا}» [۳](قطعا که شخصی نماز را میخواند برای او نوشته نمیشود مگر یکدهم نمازش، یکنهم، یکهشتم، یکهفتم، یکششم، یک پنجم، یکچهارم، یکسوم، نصف آن) یا مانند آن که رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ذکر کردند.
[۱] تخریج آن گذشت.
[۲] رواه مسلم (۵۳۷).
[۳] رواه احمد (۳۲۱/۴) و ابو داود (۷۹۶).