سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۹۴۵) آیا پوشیدن شلوار کوتاه، در صحت نماز تأثیری دارد؟

(۱۹۴۵) سوال: گاهی در فصل تابستان در شدت گرما بعضی از مردم که نماز می‌خوانند و او فقط شلواری می‌پوشد که نصف بالای بدنش پیدا است، آیا این در صحت نمازش تأثیری دارد و اگر اینگونه باشد باید چکار کند؟ آیا لازم است که نمازهای سابق را اعاده کند؟

جواب:

شکی نیست که پوشاندن عورت از شروط صحت نماز است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید:{یَـٰبَنِیۤ ءَادَمَ خُذُوا۟ زِینَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدࣲ} [سوره اﻷعراف: ۳۱] (ای فرزندان آدم! به هنگام رفتن به مسجد (و در هر نمازی) زینت خود را بر گیرید (و لباس‌های شایسته بپوشید)) و علما اجماع دارند کسی که می‌تواند عورت خود را بپوشاند ولی عریان نماز بخواند نمازش باطل است.

و از شروط پوشاندن عورت این است که ضخیم باشد نه این که نازک باشد و اگر نازک باشد به صورتی که پشت آن رنگ پوست دیده شود و با آن متمایز باشد پس آن ستر کننده نیست.

بر همین مبنا برای مسلمان واجب است که در روز‌های گرم از این نوع لباس بر حذر باشد یعنی نازکی که از پشت آن رنگ پوست و پیدا باشد و عورت مرد در نماز بین ناف او و زانو او می‌باشد پس باید این ناحیه کلش با لباس ضخیم که رنگ پوست از پشت آن پیدا نباشد پوشانده شود و برای همین آنچه سوال کننده ذکر کرد که نماز می‌خواند با شلوار بدون قمیص یا ردا نمازش صحیح است مادامی که بین ناف و ران پوشیده باشد ولی افضل این است که همه‌ی زینت را بکار گیرد یا لباس بپوشد که کل بدنش را بپوشاند و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «لَا يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَيْءٌ» (هیچ یک از شما در یک جامه نماز نگذارد که چیزی از آن جامه بر شانه‌هایش نباشد) پس این کامل‌تر و افضل می‌باشد و اگر فقط با شلواری که بین ناف و ران را بپوشاند نماز بخواند، جایز است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث جابر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: «إِنْ كَانَ وَاسِعًا فَالْتَحِفْ بِهِ، وَإِنْ كَانَ ضَيِّقًا فَاتَّزِرْ بِهِ»[۱] (اگر جامه گشاده باشد آن را بر خود بپیچان و اگر تنگ باشد آن را ازار قرار بده)


[۱] رواه البخاری (۳۶۱) و مسلم (۳۰۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أحيانًا في فصل الصيف، وفي شدة الحر بعض الناس يصلي، وهو لا يرتدي من اللباس إلا سروالا ونصف جسده الأعلى مكشوف فهل يؤثر هذا على صحة الصلاة، إذا كان كذلك فماذا عليه أن يفعل؟ وهل يلزمه إعادة صلواته السابقة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن من شروط الصلاة ستر العورة، لقوله تعالى: ﴿ يَنبَنِي ءَادَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ ﴾ [الأعراف: ٣١]، وأجمع أهل العلم على بطلان صلاة من صَلَّى عُرْيَانًا وهو يستطيع أن يستر عورته. ومن شروط ستر العورة أن يكون الساتر صفيقا لا خفيفا، فإن كان خفيفا بحيث يرى من ورائه لون الجلد ويتميز به فإنه لا يكون ساترا.

وبناء على ذلك فإنه يجب على المسلم في أيام الحر أن يحترز من هذا النوع من اللباس – أعني: النوع الخفيف الذي يتبين من ورائه لون البشرة- وعورة الرجل في صلاته ما بين سُرَّتِهِ وركبته، فلا بد أن يَسْتُرَ هذه المنطقة كلها بثوب صفيق لا يتبين من ورائه لون البشرة، وعلى هذا فإن ما ذكره السائل من كونه يصلي يقتصر على السروال بدون أن يكون عليه رداء أو قميص فإن صلاته صحيحة، ما دام قد ستر ما بين السرة والركبة، لكن الأفضل والأولى أن يتخذ الزينة كلها، أو أن يجعل اللباس على البدن كله، ولهذا قال النبي – عليه الصلاة والسلام: «لا يصلي أحدكم في الثوب الواحد ليس على عاتقيه منه شيء»، فهذا هو الأفضل والأكمل، ولو صلَّى مقتصرا على الإزار وحده الساتر ما بين السرة والركبة أجزأه، لقول النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم في حديث جابر: «إن كان الثوب واسعا فالتحف به، وإن كان ضيقًا فاتزر به».

مطالب مرتبط:

(۱۹۴۸) حکم کشف پا و مو در نماز برای زنان

افضل این است که پوشیده شود و واجب نیست شکی نیست که پوشاندن آن به احتیاط نزدیک‌تر است و اولیٰ می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۹۶۰) حکم پوشاندن سر در نماز برای مردان و زنان

پوشاندن سر در نماز برای مردان از کمال زینت و لباس است که مشروع است؛ اما در مورد زنان باید سرشان را بپوشانند و فرقی ندارد که در حالت احرام باشند یا نباشند.

ادامه مطلب …

(۱۹۶۱) حکم نماز مردی که سرش پوشیده نباشد

نماز مرد در حالی که سرش کشف است اشکالی ندارد زیرا پوشاندن سر واجب نیست ولی اگر منطقه‌ی آنها عادتشان است که سرشان را می‌پوشانند و آن را از کمال زینت می‌دانند...

ادامه مطلب …

(۱۹۵۳) آیا کشف پا در نماز برای زنان جایز است؟

علما در این که کف و پا در نماز عورت است یا نه اختلاف کرده‌اند و احتیاط این است که زن جمیع بدنش را بپوشاند...

ادامه مطلب …

(۱۹۶۸) حکم نماز برای مردان در شلوار تنگ

اشکالی ندارد مادامی که پوشیده باشد ولی در آن محظور و ممنوعات وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۱۹۶۹) حکم نماز در لباس تنگ برای مردان

نماز در لباس تنگی که متراکم است و پوست را واضح نمی‌کند صحیح است ولی شایسته نیست که انسان لباسی بپوشد که تنگ باشد و مقاطع بدنش پیدا گردد بلکه لباس گشاد بپوشد تا این که مقاطع بدنش پیدا نگردد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه