سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۱۷۸۴) حکم کمک به شخصی كه نماز و روزه را بجای نمی‌آورد

(۱۷۸۴) سوال: پیش ما مرد مسنّ و عاجزی است که نماز و روزه را بجای نمی‌آورده است از قبل پیری تا الان و مرد شرّی بوده که مردم را اذیت می‌کرده است و با دیگران با کلمات بد صحبت می‌کرده است با وجود این عقلش سالم بوده است و الان از ما و دیگران می‌خواهد که کمکش کنیم و غذا به او بدهیم. آیا بر ما لازم است که به او بدهیم یا چکار کنیم؟ با وجود این که نصیحت را قبول نمی‌کند. لطفا ما را راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

اگر این مرد اوصافی که سؤال کننده گفتند را دارد که نماز و روزه را بجای نمی‌آورد پس او حرمتی ندارد و شایسته نیست که چیزی از غذا و نوشیدنی و یا غیره به او کمک شود زیرا او از اسلام مرتد گشته است و حکم او این است که به اسلام دعوت شود و اگر توبه کرد و که از او پذیرفته می‌شود  و هر آنچه برای مسملین لازم است در حق این نیز همینگونه می‌باشد و اگر امتناع کرد و بر ردّتش استمرار کرد پس واجب است که کشته شود و جایز نیست که غسل و کفن کرده شود و بر او نماز خواند نمی‌شود و همراه مسلمین دفن نمی‌شود و دعای رحمت و مغفرت برایش کرده نمی‌شود چون که او از اهل رحمت و مغفرت نیست برای این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَن یَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِینِهِۦ فَیَمُتۡ وَهُوَ كَافِرࣱ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَـٰلُهُمۡ فِی ٱلدُّنۡیَا وَٱلۡـَٔاخِرَةِۖ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ أَصۡحَـٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِیهَا خَـٰلِدُونَ} [سوره البقرة: ۲۱۷] (و هر کس از شما که از دینش بر گردد و در حال کفر بمیرد، پس آنان اعمال‌شان در دنیا و آخرت تباه شده است، و آنان اهل آتش (دوزخ) اند، و همیشه در آن خواهند بود) اما شرارت او بر مردم موجب ردّتش نمی‌شود و اینجا به مصلحت توجه می‌شود اگر مصلحت اقتضا کند که کمک شود پس کمک می‌شود وگرنه خیر و بر متولیان امر واجب است که مقابل شر و فساد اهل فساد بایستد تا امور مردم اصلاح شود و در بین جامعه هرج و مرج به وجود نیاید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لنا جار رجل مسن وعاجز، لا يصوم ولا يصلي قبل العجز وحتى الآن، وهو رجل شرير يتعدى على الناس، ويتكلم عليهم بكلمات سيئة، علما بأن عقله سليم، ويطلب منا ومن الآخرين أن يساعدوه، ويطلب منهم الطعام. هل علينا أن نعطيه أم ماذا؟ علما بأنه لا يقبل النصيحة. أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الرجل كما وصفته السائلة لا يصلي ولا يصوم فإنه لا حرمة له ولا ينبغي أن نُعِينه بشيء يطلبه من أكل أو شرب أو لباس أو غير ذلك، لأن المرتد عن الإسلام حكمه أن يُدْعَى إلى الإسلام، فإن أجاب وتاب إلى الله -عز وجل- من رِدَّتِهِ قُبِلَ منه، وصار له ما للمسلمين وعليه ما على المسلمين وإن امتنع واستمر على ردته فإنه يجب أن يُقتل، وفي حال قتله على الردة لا يجوز أن يغسل ولا أن يكفن، ولا أن يصلَّى عليه، ولا أن يُقَبَرَ مع المسلمين، ولا أن يُدْعَى له بالرحمة والمغفرة، لأنه ليس من أهل الرحمة والمغفرة، لأن الله تعالى يقول: ﴿ وَمَن يَرْتَدِ دْمِنكُمْ عَن دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَيكَ حَبِطَتْ أَعْمَلُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَيكَ أَصْحَبُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴾ [البقرة: ٢١٧].

أما إذا كان هذا الرجل شريرًا وذا عدوان على الناس، لكنه لم يحصل منه ما يوجب الردة، فإنه ينظر للمصلحة فإن اقتضت المصلحة أن يُعان بشيء من الأمور أعِينَ ، وإن لم تقتض المصلحة ذلك فإنه لا يُعان، ويجب على ولاة الأمور أن يَرْدَعُوا أهل الشر والفساد عن شرهم وفسادهم، حتى تستقيم أمور الناس، ولا تحصل الفوضى في مجتمعهم.

مطالب مرتبط:

(۱۸۰۵) چگونگی قضای نمازهای فوت شده

اگر اصلا نماز نخوانده است پس قضایی بر او نیست زیرا که برای او فایده‌ای ندارد و از او قبول نمی‌شود زمانی که عمدا نماز را از وقتش خارج کرده است....

ادامه مطلب …

(۱۷۵۷) آیا غذا خوردن همراه تارک نماز جایز است؟

هنگامی که تارک نماز مرتد و کافر باشد پس جایز نیست که همراه او سکنی گزید بلکه هجر او واجب است مگر این که برای دعوت او به سوی اسلام و حق باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۲۳) حکم نماز نخواندن از روی جهل

نماز نخواندش از روی جهل بوده است و از روی سهل‌انگاری و کسالت نبوده است و مثل این حکم کفرش نمی‌شود و عقد نکاحش صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۷۸۲) حكم مردی كه وفات کرده است و به اخلاق نیک متصف بوده است ولی نماز نمی‌خوانده است

این مردی که وفات کرده است و نماز و روزه را انجام نمی‌داده است والعیاذ بالله بر کفر مرده است چون که قول راجح از اقوال اهل علم که از قرآن و سنت و اقوال صحابه برمی‌آید این است که تارک نماز کافر است...

ادامه مطلب …

(۱۸۰۰) آیا نمازهای فوت شده کفاره دارد؟

اگر انسان توبه کرد و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگشت برای او کافی است زیرا توبه‌ی نصوح ما قبل را محو می‌سازد پس این مردی که نماز را در آن سال ترک کرده است باید توبه کند و زیاد اعمال صالح و استغفار بجای آورد شاید الله او را ببخشد‌....

ادامه مطلب …

(۱۷۵۱) استقامت در نصیحت جوانانی که نماز نمی‌خوانند

در نصیحت فرزندان و جوانانتان استقامت کنید و اگر دست کشیدند و آنچه برایشان واجب بود را انجام دادند پس آنچه برای شما و آنان هست همین است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه