(۱۶۵۰) سوال: شروط برطرف نمودن نجاست چیست؟ آیا می‌توانیم نیت این کار را بر زبان آوریم یا در دل داشته باشیم؟

جواب:

نجاست دو نوع است:

۱. نجاست سگ: برای پاک کردن نجاست سگ، شرط است که هفت مرتبه شسته شود و یک مرتبه‌ همراه با خاک باشد. همچنین بهتر است که شستن با خاک در بار اول انجام شود زیرا چنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «طَهُورُ إِنَاءِ أَحَدِكُمْ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ أَنْ يَغْسِلَهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ بِالتُّرَابِ»[۱] : (پاکیزگی ظرف شما هرگاه که سگ به آن دهان بزند، بدین صورت است که هفت مرتبه شسته شود و اولین مرتبه همراه با خاک باشد).

۲. نجاست غير از سگ: برای برطرف نمودن این گونه نجاست‌ها شرط است که ذات و اصلِ نجاست با هر تعداد شستن (یک بار، دو بار، سه بار یا بیشتر) پاک شود و از بین برود. مهم این است که ذات و عين نجاست از بین برود. در نجاست سگ نیز باید عین و ذات نجاست از بین برود اما ویژگی نجاست سگ، این است که اگر نجاست سگ با سه بار شستن از بین برود، باز هم باید هفت مرتبه کامل شود و مرتبه‌ی اول با خاک انجام شود. این در صورتی است که نجاست بر روی زمین نباشد اما اگر نجاست بر روی زمین باشد همین کافی است که آب زیادی بر آن ریخته شود که آن را در برگیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از این‌ که شخص بادیه‌نشین در مسجد ادرار کرد، دستور داد که دلو بزرگ آب را بر آن‌جا بریزند.

جاری کردن نیت بر زبان، شرط و حتی مستحب نیست. برطرف کردن و از بین بردن نجاست، نیت ندارد؛ به این دلیل که اگر نجاستی روی پشت بام قرار داشته باشد سپس باران بر آن ببارد و آن نجاست از بین برود، پاک می‌شود در حالی که هیچ کس نیت نکرده است لذا نیت برای از بین بردن نجاست، شرط نیست.

شیخ بزرگوار! بارها از برخی افراد (خصوصا از سالخوردگان) می‌شنویم که هرگاه لباسشان را می‌شویند و نجاست را از لباسشان برطرف می‌کنند، می‌پرسند: آیا شهادتین بر این لباس گفته شده است؟ یعنی در هنگام شستن آن (أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أن محمداً رسول الله) گفته شده است؟ آیا در این باره دلیلی وجود دارد؟

جواب: هرگز روایتی وارد نشده است که وقتی انسان آلودگی و نجاستی را می‌شوید، (أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أن محمداً رسول الله) بگوید. این ذکر برای زمانی است که شخص وضو می‌گیرد سپس می‌گوید: «أَشْهدُ أَنْ لا إِله إِلاَّ اللَّه، وحْدَه لا شَريكَ لهُ، وأَشْهدُ أَنَّ مُحمَّدًا عبْدُهُ وَرسُولُه، اللَّهُمَّ اجْعلْني من التَّوَّابِينَ، واجْعلْني مِنَ المُتَطَهِّرِينَ»[۲] : (شهادت می‌دهم که هیچ معبود به حق جز الله وجود ندارد، یگانه است و هیچ شریکی ندارد و شهادت می‌دهم که محمد، بنده و فرستاده‌ی او است. ‌ای الله! مرا از توبه ‌کنندگان قرار بده و مرا از پاکان قرار بده). اما گفتن شهادتین بعد از شستن و از بین بردن نجاست، از جمله بدعت‌ها می‌باشد که از گفتن آن نهی می‌شود.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.