چهارشنبه 29 صفر 1448
۲۱ مرداد ۱۴۰۵
12 آگوست 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۵۲۱) آیا نگاه کردن به عورت مرد یا یک زن وضو را باطل می‌کند؟

خیر، وضو را باطل نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۵) حکم لمس غیرعمدی زن در روند درمان و تأثیر آن بر وضو عنوان احساسی و دغدغه‌محور:

لمس کردن زن، وضو را باطل نمی‌کند حتی اگر مردی همسرش را از روی شهوت لمس کند یا ببوسد و مذی یا منی از او خارج نشود، وضویش باقی است و باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۱۵۱۸) حکم دست زدن به عورت (شرمگاه پشت یا جلو) در حال وضو داشتن چیست؟

صحیح به نظر من، این است که لمس کردن عورت، وضو را باطل نمی‌کند زیرا احادیث در این باره متفاوت است و اصل بر عدم بطلان می‌باشد. ...

ادامه مطلب …

(۱۵۴۰) آیا خوردن شیر شتر وضو را باطل می‌کند؟

صحیح این است که وضو گرفتن بعد از نوشیدن شیر شتر، سنت است و واجب نیست اما وضو گرفتن بعد از خوردن گوشتش واجب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۵) حکم شرعی مایعات رقیق پیش از ادرار یا پس از خواب و تأثیر آن در طهارت و عبادت

همان حکم ادرار را به خود می‌گیرد؛ یعنی واجب است شسته شود و قسمت‌هایی از بدن و لباس که آلوده به این آب شده نیز شسته شود و نیاز به انجام کار دیگری نیست....

ادامه مطلب …

(۱۵۲۵) آیا لمس کردن زن بر اساس مذهب امام شافعی وضو را باطل می‌کند یا خیر؟

بنا بر دلایل شرعی لمس کردن زن، هرگز وضو را باطل نمی‌کند و تفاوتی ندارد که لمس از روی شهوت یا بدون شهوت باشد مگر این ‌که انزال منی، خروج مذی یا دیگر باطل کننده‌های وضو رخ دهد که در این صورت به خاطر انزال یا خروج مذی، وضویش باطل می‌گردد، نه صرفا به خاطر لمس کردن زن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه