یکشنبه 13 محرم 1448
۶ تیر ۱۴۰۵
28 ژوئن 2026

(۱۵۴۹) حکم شک در گرفتن وضو پس از خروج از سرویس بهداشتی

(۱۵۴۹) سوال: شخصی وارد سرویس بهداشتی ‌شده و قصد و نیت داشته که وضو بگیرد اما وقتی بیرون ‌آمده، ندانسته که آیا وضو گرفته است یا خیر؟ این حالت نیز نیز چند بار برایش رخ داده و تکرار شده است. راه حل چیست؟

جواب:

اگر همیشه این شک و تردید برایش رخ می‌دهد، نباید به آن ‌توجه کند زیرا وسواس به شمار می‌رود اما اگر شک عادی باشد، واجب است که وضو بگیرد زیرا در وجود وضو تردید دارد و اصل بر عدم وجود وضو است.

برخی از علما ضابطه‌ای برای شک بیان نموده و گفته‌اند:

والشكُ بعدَ الفعلِ لا يُؤَثِّرُ   وهكذا إذا الشكوكُ تَكثُرُ[۱]

ترجمه: شك بعد از انجام فعل، تأثیر و اعتباری ندارد. اگر شک و تردید شخص زیاد شود نیز همین طور است.

بنابراین به این سؤال کننده می‌گوییم: اگر در بیشتر موارد این طور است که وضو می‌گیری سپس دچار شک می‌شوی که وضو نگرفته‌ای، مبنا را بر این قرار بده که وضو داری اما اگر فقط در حالت‌های اندکی شک و تردید برایت اتفاق می‌افتد، واجب است وضو بگیری زیرا اصل بر عدم وجود وضو است.


[۱] مراجعه شود به: (منظومة فی أصول الفقه وقواعد فقهیة) نظم شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله ، صفحه (۱۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا دخل الشخص دورة المياه، وفي نيته أن يتوضأ، لكنه بعد الخروج لم يدر هل توضأ أم لا، وقد تكرر ذلك عنده عدة مرات، فماذا يفعل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الشكُ الذي يعتريه شكا دائما فإنه لا يلتفت إليه؛ لأنه يُشبه الوسواس، بل هو وسواس، أما إذا كان طارئًا فإنه يجب عليه أن يتوضأ؛ لأنه شك في وجود الوضوء، والأصل عدم وجوده.

وقد ذكر بعض العلماء ضابطًا للشك، فقال:

والشك بعد الفعل لا يؤثر                 وهكذا إذا الشكوك تكثر

فنقول لهذا السائل: إذا كانت أكثر عادتك أنك تتوضأ، وكثرت عليك الشكوك في أنك لم تتوضأ، فابن على العادة الأكثر، وعلى أنك متوضئ، أما إذا كان الشك نادرًا فإنه يجب عليك أن تتوضأ؛ لأن الأصل عدم وجود الوضوء.

مطالب مرتبط:

(۱۵۳۲) اگر مردی وضو داشته باشد و همسرش را ببوسد، آیا وضویش باطل می‌شود؟

اگر مردی همسرش را از روی شهوت ببوسد و چیزی از او خارج نشود، بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، وضویش باطل نمی‌شود اما اگر وضو بگیرد، بهتر است...

ادامه مطلب …

(۱۵۴۴) آیا کوتاه کردن ناخن‌ها بعد از وضو، وضو را باطل می‌کند؟

کوتاه کردن ناخن‌ها بعد از وضو، وضو را باطل نمی‌کند. تراشیدن سر برای مردان بعد از وضو نیز وضو را باطل نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۱۴۹۷) حکم اطلاع‌رسانی حکم وضو به زنان مبتلا به ترشحات مستمر بدون آگاهی از وضعیت آن‌ها

زنی که همیشه ترشح دارد، وضویش با ترشح و خروج این مایع، باطل نمی‌شود اما بر اساس قول مشهور در مذهب حنابله رَحِمَهُمُ‌الله واجب است که برای هر نماز، وضو بگیرد؛ لذا مثلاً با رسیدن وقت نماز ظهر، برای نماز ظهر وضو می‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۱۵۰۶) آیا خونریزی در صورتی که شخص زخمی شود، وضو را باطل می‌کند؟

صحیح این است که خروج خون از جایی غیر از محل خروج ادرار و مدفوع، وضو را باطل نمی‌کند و تفاوتی ندارد که این خون مانند خون دماغ از بینی، از یک زخم یا برای انجام آزمایش خون خارج شود. کم یا زیاد بودن خون نیز تفاوتی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۱۵۳۰) آیا لمس کردن زن، وضو را باطل می‌کند؟

لمس کردن زن از روی شهوت، وضو را باطل نمی‌کند مگر این ‌که موجب انزال منی شود که در این صورت، غسل را واجب می‌کند یا اگر مذي خارج شود، واجب است دوباره وضو بگیرد...و

ادامه مطلب …

(۱۴۹۶) حکم خروج مایعات در اثر معاشقه بدون جماع از نظر طهارت و وضو

این مایع که از تو خارج می‌شود به احتمال زیاد همان مذی است که غسل را واجب نمی‌کند و فقط بر فرد واجب است پس از خروج آن، آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و سپس وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه