جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۵۳۶) آیا خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند؟

(۱۵۳۶) سوال: آیا خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند؟

جواب:

دیدگاه راجح این است که خوردن گوشت شتر، وضو را باطل می‌کند و وضو گرفتن دوباره را واجب می‌سازد؛ زیرا: «سأل رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَتَوَضَّأْ». قَالَ: أَتَوَضَّأُ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأْ مِنْ لحُومِ الْإِبِلِ»[۱] : (مردی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پرسید: آیا از خوردن گوشت گوسفند، وضو بگیرم؟ فرمود: اگر خواستی وضو بگیر و اگر نخواستی وضو نگیر. گفت: آیا از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرم؟ فرمود: بله، بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیر).

وقتی وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت گوسفند را به اختیار انسان واگذار کرد، دانستیم که وضو گرفتن بعد از خوردن گوشت شتر، اختیاری نیست بلکه واجب است؛ زیرا اگر واجب نبود، این نیز به خواست و اختیار انسان واگذار شده و به صراحت بیان می‌شد! زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «توضؤوا من لحوم الإبل» : (بعد از خوردن گوشت شتر، وضو بگیرید). اصل بر این است که امر و فرمان به یک چیز از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دلالت بر واجب بودن آن می‌دهد. بنابراین هر کس گوشت شتر به صورت خام یا پخته و کم یا زیاد بخورد وضویش باطل می‌شود و فرقی ندارد که گوشت یا هر یک از دیگر اعضای شتر اعم از جگر، روده و غیره باشد. وضوی شخص باطل شده و واجب است که دوباره وضو بگیرد اما نیاز به شستن شرمگاه نیست زیرا ادرار و مدفوع انجام نداده است.


[۱] صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب الوضوء من لحوم الإبل، شماره (۳۶۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل أكل لحم الجزور ينقض الوضوء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الراجح أن أكل لحم الجزور ناقض للوضوء، و موجب له؛ فقد سأل رَجُلٌ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم: أَأَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ؟ قَالَ: «إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأُ، وَإِنْ شِئْتَ فَلَا تَوَضَّأُ». قَالَ: «أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ؟ قَالَ: «نَعَمْ، فَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ».

فلما جعل الوضوء من لحوم الغنم راجعا إلى مشيئة الإنسان علم أن الوضوء من لحم الإبل ليس راجعا إليه، وأنه واجب، إذ لو كان غير واجب لكان راجعا إليه، وقد جاء الأمر بذلك صريحًا؛ حيث قال -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «توضئوا من لحوم الإبل. والأصل في الأمر الوجوب.

وعلى هذا فلو أكل الإنسان لحم إبل نيئاً أو مطبوحًا، قليلًا أو كثيرًا، هَبْرًا أو كبدا، أو كرشا أو مصرانًا أو أي شيء من أجزائها، فإن وضوءه ينتقض، وعليه أن يتوضأ من جديد، لكن ليس عليه أن يغسل فرجه؛ لأنه لم يبل، ولم يتغوط.

مطالب مرتبط:

(۱۵۲۰) آیا تمیز کردن کودکان که لمس اعضای خاصی از بدن آنان را نیز در پی دارد، وضو را باطل می‌کند؟

شستن نوزادان و کودکان، وضو را باطل نمی‌کند و حتی اگر زن، عورت و شرمگاه عقب و جلو نوزاد پسر یا دخترش را لمس کند نیز چنین است...

ادامه مطلب …

(۱۵۳۴) آیا لمس کردن زن نامحرم، وضو را باطل می‌کند؟

لمس کردن زن نامحرم، وضو را باطل نمی‌کند مگر این ‌که مذی خارج شود که بر شخص در این صورت واجب است که آلت تناسلی و بیضه‌هایش را بشوید و وضو بگیرد..

ادامه مطلب …

(۱۵۵۷) آیا جایز است که قرآن را بدون وضو از حفظ تلاوت کنم؟

بله، جایز است که حافظ قرآن، قرآن را بدون وضو تلاوت کند اما بهتر است که وضو داشته باشد....

ادامه مطلب …

(۱۵۵۴) حکم لمس قرآن در کتاب‌های درسی توسط زن حائض

اگر بیشتر مطالب آن کتاب از آیات قرآن باشد، حکم مصحف (قرآن) را دارد لذا برای فردی که دچار حدث اصغر (وضو ندارد) یا حدث اکبر (در حالت جنابت، حیض، نفاس و... قرار دارد) جایز نیست که مستقیما به آن دست بزند....

ادامه مطلب …

(۱۵۰۴) حکم باطل شدن وضو به دلیل خروج نجاست زیاد

دیدگاه راجح، این است که چیزی که از جایی غیر از محل خروج ادرار و مدفوع، از بدن خارج شود، وضو را باطل نمی‌کند. چیزی که از شرمگاه جلو و پشت خارج می‌شود، اگر مانند سلس البول مستمر و همیشگی باشد، وضو را باطل نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۴۹۰) بعد از وضو گرفتن و تکمیل وضو، قطرات ادرار از بدن شخص خارج می‌شود؛ حکم این مسئله چیست؟

حکمش بدین صورت است: اگر به طور قطعی یقین داشته باشد که ادرار از وی خارج شده است، باید قسمت‌هایی از بدن و لباسش که ادرار به آن رسیده را بشوید، به روش شرعی استنجا کند (خودش را بشوید) و دوباره وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه