(۱۴۴۸) سوال: جوانی هستم که ستون فقراتم در پی یک سانحه‌ی رانندگی آسیب دیده است و کسی یارای مقابله با قضا و قدر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ندارد؛ این حادثه منجر به این شد که من تسلطی بر فرایند قضای حاجت نداشته باشم و نتوانم وضو بگیرم. حال که نمی‌توانم وضو بگیرم و تیمم نیز برایم سخت است، آیا می‌توانم بدون وضو و تیمم، نماز بخوانم؟

جواب:

در مورد ناتوانی در وضو گرفتن: اگر منظور سؤال کننده از وضو گرفتن همان منظور بسیاری از عوام مردم است که به شستن شرمگاه از ادرار و مدفوع، وضو می‌گویند، در پاسخ می‌گویم: وی می‌تواند با روش شرعی، استجمار کرده و شرمگاهش را با دستمال پاکیزه نماید، یعنی سه مرتبه یا بیشتر از دستمال استفاده کند و این کار به جای شستن با آب، کفایت می‌کند؛ اما اگر منظور وی از وضو، شستن اعضای وضو یا به عبارت صحیح‌تر، طهارت اعضای وضو که همان صورت، دست‌ها، سر و پاها است باشد و او نمی‌تواند به این شکل وضو بگیرد، باید تیمّم کند؛ یعنی با دو دستش به زمین بزند و صورت و دو دستش تا مچ را مسح کرده و دست بکشد. اگر نتوانست تیمم کند و کسی را هم نداشت که او را تیمم دهد، به همان شکل نماز می‌خواند و گناهی بر وی نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (تا جایی که قدرت و توان دارید، تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه سازید). همچنین به دلیل فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمود: «وَإذا أمَرتُکُم بِأمرٍ فأْتُوا مِنهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ»[۱] : (هرگاه شما را به کاری امر کردم، هر قدر قدرت و توان داشتید آن را انجام دهید).

[۱] صحیح بخاری: کتاب الاعتصام بالکتاب والسنة، باب الاقتداء بسنن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، شماره (۷۲۸۸). صحیح مسلم: کتاب الفضائل، باب توقیره صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم …، شماره (۱۳۳۷).