جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۴۲۱) حکم اسراف کردن در وضو چیست؟

(۱۴۲۱) سوال: حکم اسراف کردن در شستن، وضو گرفتن و لباس چیست؟

جواب:

اسراف در هر چیز به معنای تجاوز و گذشتن از حد و مرز در آن است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ} [الأعراف: ۳۱] : (بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده‌روی نکنید که الله اسراف‌کاران را دوست ندارد). بنابراین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خوردن و نوشیدن و عدم اسراف دستور فرمود و نهی خویش را با این عبارت پایان داد که (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اسراف‌کاران را دوست ندارد). این ‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خویش را از اسراف‌کاران نفی نمود به معنای زشت و ناپسند بودن اسراف نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد لذا اسراف و زیاده‌روی در خوردن، نوشیدن، لباس، خانه و غیره حرام می‌باشد و غُسل و شستن نیز چنین است.

درباره‌ی وضو نیز انسان نباید از حدّی که شرع تعیین نموده است پا را فراتر بگذارد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز اعضای وضو را یک مرتبه یک مرتبه[۱]، دو مرتبه دو مرتبه[۲] و سه مرتبه سه مرتبه[۳] وضو گرفته‌اند. گاهی نیز متفاوت وضو می‌گرفت یعنی برخی اعضای وضو را سه مرتبه، برخی را دو مرتبه و برخی را یک مرتبه می‌شست. بنابراین شایسته نیست که فرد مؤمن از مقداری که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو گرفتن و غسل کردن مشخص نموده، پا فراتر بگذارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل أو الوضوء أو اللباس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله تعالى: ﴿ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ﴾ [الأعراف: ۳۱] فأمر بالأكل والشرب ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله: ﴿إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ . ونفي الله تعالى المحبة عن المسرفين تدل على كراهته له -أي للإسراف- وعلى هذا فيكون الإسراف مُحرَّمًا في المأكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضًا بالنسبة للغسل.

وبالنسبة للوضوء: فلا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام – «تَوضَّأَ مَرَّةً مَرَّةٌ »، و«مَرَّتَيْنِ مرتين»، و«ثَلاثًا ثلاثا». وتوضأ وضوءًا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغُسل.

مطالب مرتبط:

(۱۴۳۴) آیا روغن مو، مانعی برای رسیدن آب به مو در هنگام وضو به شمار می‌رود؟

قط در صورتی مانع است که جامد باشد و لایه‌ای روی مو ایجاد کند؛ اما اگر لایه‌ای ایجاد نکند، مانع شمرده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۴۱۰) آیا مسح سر در وضو برای زن نیز واجب است؟

بر زن واجب است که در وضو سرش را مسح نماید و در غسل جنابت و غسل حیض نیز موهایش را بشوید...

ادامه مطلب …

(۱۴۰۸) آیا مسح سر و گوش در وضو باید یک مرتبه یا سه مرتبه انجام شود؟

مسح سر و گوش فقط یک مرتبه انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۲) کیفیت بازگرداندن دست در مسح سر هنگام وضو و رفع مانع موها

دست زمانی در موها گیر می‌کند که دست‌ها را محکم بر سر بکشید اما چنان که به نظر می‌رسد اگر دست‌ها را به نرمی بر موها و سرتان بکشید، مشکلی ایجاد نمی‌شود. به هر حال، واجب است که سر را یک مرتبه از جلو تا پشت و از دو طرف، مسح نمایید....

ادامه مطلب …

(۱۴۴۳) حکم مضمضه پس از خوردن و آشامیدن در حالت وضو

اگر از خوردنی‌هایی که چربی ندارد باشد، چنانچه باعث آلودگی دهان شود، دهان شسته می‌شود اما در غیر این صورت، نیازی به شستن دهان نیست....

ادامه مطلب …

(۱۴۳۹) حکم کسی که چهار نماز فرض را با یک وضو ادا می‌کند چیست؟

این کار، اشکالی ندارد. اگر کسی با یک وضو چهار نماز یا بیشتر بخواند، ایرادی ندارد اما اگر برای هر نماز وضو بگیرد، بهتر است زیرا این کار، تجدید وضو می‌باشد که از فعل و عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه