دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۱۳۹۴) حکم وسواس در نیت وضو و تکرار آن

(۱۳۹۴) سوال: شنیده‌ام که از جمله شروط وضوی صحیح، همراه داشتن نیت تا پایان وضو است؛ اما با شنیدن این مطلب، وسواسم در وضو زیاد شده است به طوری که وقتی به مسح سر یا شستن دست چپ می‌رسم وضو را از نو شروع می‌کنم و گاهی این حالت تا چهار بار تکرار می‌شود تا بالاخره وضو را به پایان می‌رسانم. توصیه و نصیحت شما برای من چیست؟

جواب:

شما را با آگاهی دادن به معنای صحیح این سخن نصیحت می‌کنیم؛ معنای (همراه داشتن نیت تا پایان وضو) این است که قصد قطع و رها کردن وضو را نداشته باشید و به این معنا نیست که از اول تا پایان وضو، نیت در ذهن شما باشد و آن را به یاد داشته باشید؛ لذا اگر از ذهنتان رفت، فراموش کردید یا از آن غافل شدید، ایرادی ندارد؛ چون (همراه داشتن نیت تا پایان وضو) بدین معنا است که قصد قطع و رها کردن وضو را ندارید لذا اگر به مسح سر یا شستن دست رسیدید و تردید داشتید که آیا همچنان بر همین نیت هستید یا خیر؟ اصل بر این است که نیت همچنان وجود دارد لذا وضو را از نو تکرار نمی‌کنید.

شما را از ادامه دادن به این کار، هشدار می‌دهم؛ زیرا اگر ادامه دهی این مشکل فقط به وضو خلاصه نمی‌شود بلکه به نماز و دیگر عبادت‌ها نیز سرایت می‌کند و در نتیجه همیشه سرگردان و نگران خواهی بود. وقتی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد شخصی پرسیدند که در حال نماز، تصور می‌کند باد از شکمش خارج می‌شود، این مشکل را از ریشه قطع کرد و فرمود: «لا یَنصَرِفْ حَتّی یَسمعَ صوتاً أو یَجِدَ ریحاً»[۱] : (تا وقتی که صدایی نشنیده یا بویی احساس نکرده است، نباید نمازش را قطع و رها کند). بنابراین ای برادرم! این وسوسه‌ها را از خود دور کرده و بدان که اگر مکلّف شوی که کاری را بدون نیت انجام دهی، هرگز نمی‌توانی؛ زیرا هر انسان عاقلی که سخن‌ها و رفتارهایش را درک می‌کند، هیچ چیزی نمی‌گوید و هیچ کاری انجام نمی‌دهد مگر این که نیت و قصد دارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت أن من شروط صحة الوضوء استصحاب النية، وقد زادت الوساوس عندي عندما سمعت هذا؛ فإذا وصلت إلى مسح الرأس أعدت الوضوء من أوله، أو إلى اليد اليسرى كذلك أعدته، وقد تتكرر هذه الحالة أكثر من أربع مرات فيم تنصحونني؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: ننصحك بأن نُعْلِمَكَ بأن استصحاب النية أَلَّا تنوي قطع الوضوء، هذا معنى أَلَّا تنوي قطعه، وليس معنى استصحاب النية أن تكون على تذكَّر لها من أول الوضوء إلى آخره، فإذا عَرَبْتَ عن خاطرك، ونسيتها وغفلت عنها، فإن ذلك لا يضر؛ لأن الاستصحاب معناه: ألا ينوي القطع، فإذا وصلت إلى غسل رأسك، أو غسل ذراعك اليسرى، وشككت هل استمررْتَ في هذه النية، أم لم تستمر، فإن الأصل بقاؤها والاستمرار، فلا تُعِد الوضوء.

وإني أحذرك من أن تسترسل في هذا الأمر؛ لأنك إذا استرسلت فيه لا يقتصر على الوضوء فقط، بل يتعدى ذلك إلى الصلاة، وإلى غيرها من العبادات، وحينئذ تبقى دائما في حيرة وفي قلق، والنبي عليه الصلاة والسلام- قطع هذا الأمر حين سئل عن الرجل يخيل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة؟ فقال عليه الصلاة والسلام: «لا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ ريحا».

فاقطع -يا أخي- الوساوس عنك، واعلم أنك لو كُلّفْتَ أن تعمل بدون نية ما استطعت كل إنسان عاقل يَعِي ما يفعل، أو يقول، فإنه لن يقول شيئا إلا بنية، ولن يفعل شيئًا إلا بنية.

مطالب مرتبط:

(۱۴۳۰) حکم وضو با وجود کرم‌های مرطوب کننده بر پوست

اگر این چیزهای روغنی، جامد باشد، مانع رسیدن آب می‌شود و باید پاک و زدوده شود اما اگر مایع باشد که جذب پوست شده و اثرش روی پوست باقی نماند، ایرادی ندارد که فرد به همان شکل و بدون استفاده از صابون برای زدودن آن، وضو یا غسل را انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۴۴۴) آیا خشک کردن اعضا بعد از وضو، درست و جایز است؟

بله، جایز است که فرد پس از وضو گرفتن، اعضایش را خشک کند. اگر غسل نمود نیز خشک کردن بدن جایز است؛ زیرا اصل در همه چیز به جز عبادت‌ها، جواز و حلال بودن است تا این ‌که دلیلی برای حرام بودنش وارد شود....

ادامه مطلب …

(۱۳۸۵) حکم تقدیم اعضای چپ بر راست در وضو و تأثیر آن بر صحت نماز

شروع کردن از سمت راست، بهتر است ولی اگر کسی در وضو از سمت چپ شروع ‌کند، مخالف سنت عمل کرده اما وضویش صحیح است؛ زیرا وی چیز واجبی را در وضو ترک نکرده است و ترک سنت در عبادت‌ها آن را باطل نمی‌کند بلکه فقط آن را دچار نقص و کاستی می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۱) حکم بالا بردن انگشت به هنگام گفتن شهادتین بعد از پایان وضو

اصل و دلیلی برای این کار، سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۲) آیا برخی مرهم‌ها مثل وازلین، مانع رسیدن آب به پوست می‌شود؟

مرهمی مانند وازلین، اگر جامد باشد و لایه‌ای روی پوست ایجاد کند، مانع رسیدن آب به پوست می‌شود اما اگر جامد نباشد، مانع نمی‌شود؛ اگر چنین مرهمی بر دست، پا یا دیگر اعضای وضوی شخص باشد، شایسته است هنگام شستن بر آن‌ها دست بکشد زیرا اگر دست نکشد، شاید آب از بعضی جاها لیز بخورد و به پوست نرسد..

ادامه مطلب …

(۱۴۰۴) آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

بهتر این است که شخص با سه مرتبه شستن دست‌ها تا مچ آغاز کند به خصوص اگر از خواب شب بیدار شده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه