یکشنبه 28 جمادی‌الاول 1448
۱۷ آبان ۱۴۰۵
8 نوامبر 2026

(۱۳۹۴) حکم وسواس در نیت وضو و تکرار آن

(۱۳۹۴) سوال: شنیده‌ام که از جمله شروط وضوی صحیح، همراه داشتن نیت تا پایان وضو است؛ اما با شنیدن این مطلب، وسواسم در وضو زیاد شده است به طوری که وقتی به مسح سر یا شستن دست چپ می‌رسم وضو را از نو شروع می‌کنم و گاهی این حالت تا چهار بار تکرار می‌شود تا بالاخره وضو را به پایان می‌رسانم. توصیه و نصیحت شما برای من چیست؟

جواب:

شما را با آگاهی دادن به معنای صحیح این سخن نصیحت می‌کنیم؛ معنای (همراه داشتن نیت تا پایان وضو) این است که قصد قطع و رها کردن وضو را نداشته باشید و به این معنا نیست که از اول تا پایان وضو، نیت در ذهن شما باشد و آن را به یاد داشته باشید؛ لذا اگر از ذهنتان رفت، فراموش کردید یا از آن غافل شدید، ایرادی ندارد؛ چون (همراه داشتن نیت تا پایان وضو) بدین معنا است که قصد قطع و رها کردن وضو را ندارید لذا اگر به مسح سر یا شستن دست رسیدید و تردید داشتید که آیا همچنان بر همین نیت هستید یا خیر؟ اصل بر این است که نیت همچنان وجود دارد لذا وضو را از نو تکرار نمی‌کنید.

شما را از ادامه دادن به این کار، هشدار می‌دهم؛ زیرا اگر ادامه دهی این مشکل فقط به وضو خلاصه نمی‌شود بلکه به نماز و دیگر عبادت‌ها نیز سرایت می‌کند و در نتیجه همیشه سرگردان و نگران خواهی بود. وقتی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد شخصی پرسیدند که در حال نماز، تصور می‌کند باد از شکمش خارج می‌شود، این مشکل را از ریشه قطع کرد و فرمود: «لا یَنصَرِفْ حَتّی یَسمعَ صوتاً أو یَجِدَ ریحاً»[۱] : (تا وقتی که صدایی نشنیده یا بویی احساس نکرده است، نباید نمازش را قطع و رها کند). بنابراین ای برادرم! این وسوسه‌ها را از خود دور کرده و بدان که اگر مکلّف شوی که کاری را بدون نیت انجام دهی، هرگز نمی‌توانی؛ زیرا هر انسان عاقلی که سخن‌ها و رفتارهایش را درک می‌کند، هیچ چیزی نمی‌گوید و هیچ کاری انجام نمی‌دهد مگر این که نیت و قصد دارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت أن من شروط صحة الوضوء استصحاب النية، وقد زادت الوساوس عندي عندما سمعت هذا؛ فإذا وصلت إلى مسح الرأس أعدت الوضوء من أوله، أو إلى اليد اليسرى كذلك أعدته، وقد تتكرر هذه الحالة أكثر من أربع مرات فيم تنصحونني؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: ننصحك بأن نُعْلِمَكَ بأن استصحاب النية أَلَّا تنوي قطع الوضوء، هذا معنى أَلَّا تنوي قطعه، وليس معنى استصحاب النية أن تكون على تذكَّر لها من أول الوضوء إلى آخره، فإذا عَرَبْتَ عن خاطرك، ونسيتها وغفلت عنها، فإن ذلك لا يضر؛ لأن الاستصحاب معناه: ألا ينوي القطع، فإذا وصلت إلى غسل رأسك، أو غسل ذراعك اليسرى، وشككت هل استمررْتَ في هذه النية، أم لم تستمر، فإن الأصل بقاؤها والاستمرار، فلا تُعِد الوضوء.

وإني أحذرك من أن تسترسل في هذا الأمر؛ لأنك إذا استرسلت فيه لا يقتصر على الوضوء فقط، بل يتعدى ذلك إلى الصلاة، وإلى غيرها من العبادات، وحينئذ تبقى دائما في حيرة وفي قلق، والنبي عليه الصلاة والسلام- قطع هذا الأمر حين سئل عن الرجل يخيل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة؟ فقال عليه الصلاة والسلام: «لا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ ريحا».

فاقطع -يا أخي- الوساوس عنك، واعلم أنك لو كُلّفْتَ أن تعمل بدون نية ما استطعت كل إنسان عاقل يَعِي ما يفعل، أو يقول، فإنه لن يقول شيئا إلا بنية، ولن يفعل شيئًا إلا بنية.

مطالب مرتبط:

(۱۴۱۸) حکم شستن پایین تنه قبل از وضو

این کاری که انجام می‌دهید و پایین‌تنه را کاملا می‌شویید، هیچ اصل و اساسی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۴۱۳) حد شستن اعضای وضو

چنان که من می‌دانم نهایت حدی که در این باره روایت شده است حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌باشد:...

ادامه مطلب …

(۱۴۲۴) حکم وضو در صورت باقی‌ماندن جزء خشک از عضو

باید وضو و نمازش را دوباره انجام دهد؛ زیرا وجود چیزی که مانع رسیدن آب به اعضای وضو شود بدین معنا است که آن عضو، طهارت ندارد و پاک نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۴۳۹) حکم کسی که چهار نماز فرض را با یک وضو ادا می‌کند چیست؟

این کار، اشکالی ندارد. اگر کسی با یک وضو چهار نماز یا بیشتر بخواند، ایرادی ندارد اما اگر برای هر نماز وضو بگیرد، بهتر است زیرا این کار، تجدید وضو می‌باشد که از فعل و عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۳) حکم شرع در مورد شستن صورت و دست با صابون در هنگام وضو گرفتن چیست؟

شستن دست‌ها و صورت با صابون به هنگام وضو، مشروع نیست بلکه زیاده‌روی و سخت‌گیری است...

ادامه مطلب …

(۱۴۲۶) آیا گوشواره که قسمتی از گوش را می‌پوشاند و گیره‌ی مو، مانع وضو به شمار می‌رود؟

خیر، مانع صحت وضو نیستند، خصوصا گوشواره....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه