پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۳۱۸) آیا گفتن «بسم الله» قبل از استنجا (پاک کردن خود از نجاست) در دستشویی درست است؟

(۱۳۱۸) سوال: آیا گفتن «بسم الله» قبل از استنجا (پاک کردن خود از نجاست) در دستشویی درست است؟ لطفا دلیل را ذکر کنید؟

جواب:

گفتن«بسم الله» به هنگام استنجا، داخل یا خارج از دستشویی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت نشده است. فقط برای کسی که قصد ورود به دستشویی برای قضای حاجت دارد، مشروع است که بگوید: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ»[۱] : (‌ای الله! از شر شیطان‌های نر و ماده، به تو پناه می‌برم). اگر قبل از این دعا «بسم الله» بگوید نیز خوب است. گفتن «أعوذ بالله من الخبث والخبائث» در صحیح بخاری و مسلم ثابت شده است اما در مورد گفتن «بسم الله» حدیثی در کتب سنن وارد شده که قبول و عمل کردن به آن، ایرادی ندارد.[۲]

گفتن «بسم الله» به هنگام وضو، مشروع است؛ برخی علما آن را واجب دانسته و برخی دیگر که دیدگاه راجح نیز همین است، آن را مستحب دانسته‌اند. بنابراین هرگاه شخص، استنجا را انجام داد و عورتش را پوشاند، اگر قصد وضو گرفتن داشت، شایسته است که بگوید: «بسم الله».


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب ما یقول عند الخلاء، شماره (۱۴۲). صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب ما یقول إذا أراد دخول الخلاء، شماره (۳۷۵).

[۲] سنن ترمذی: کتاب الجمعة، باب ما ذکر من التسمیة عند دخول الخلاء، شماره (۶۰۶). سنن ابن ماجه: کتاب الطهارة وسننها، باب ما یقول الرجل إذا دخل الخلاء، شماره (۲۹۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن البسملة قبل الاستنجاء في الحمام، وأرجو الدليل على ذلك.

فأجاب رحمه الله تعالى: لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم التسمية على الاستنجاء، سواء كان داخل الحمام أم خارجه، وإنما يُشرع لمن أراد أن يدخل الحمام الذي يقضي فيه حاجته أن يقول: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ». وإن قال قبل ذلك: «باسم الله فهو حسن، أما قوله: «أعوذ بالله من الخبث والخبائث». فقد ثبت في الصحيحين، وأما «باسم الله». فقد جاء فيه حديث في السنن لا بأس بالأخذ به والعمل به.

ولكن التسمية مشروعة عند الوضوء:

إما وجوبًا على رأي بعض أهل العلم.

وإما استحبابًا على القول الثاني لأهل العلم، وهو الراجح.

وعلى هذا، فإذا انتهى من الاستنجاء، وسَتَر عورته، وأراد أن يتوضأ فإنه ينبغي له أن يقول: «باسم الله».

مطالب مرتبط:

(۱۳۴۰) آیا استنجا نمودن با خاک پاک در حالی که آب نیز وجود دارد، جایز است؟

پاک نمودن عورت از نجاست با سنگ، خاک یا پارچه‌های پاک کننده به جای استفاده از آب برای از بین بردن نجاستی که از دو عورت خارج می‌شود، جایز و درست است. البته به شرطی که سه مرتبه یا بیشتر انجام شود و پاک کننده باشد...

ادامه مطلب …

(۱۳۳۸) آیا شخص برای تجدید وضو، باید استنجا کند؟

تجدید وضو نیاز به استنجا و شستن عورت ندارد؛ زیرا استنجا فقط پاک کردن محل خروج مدفوع و ادرار است و هرگاه این دو محل، پاکیزه شد و پس از آن ادرار و مدفوع دیگری خارج نگردید، نیازی به شست و شوی دوباره‌ی آن نیست...

ادامه مطلب …

(۱۳۴۲) حکم وجوب استنجا پیش از وضو

سخنم با این برادران مسلمان است و آنان را نصیحت می‌کنم که از خشم و عذاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بپرهیزند و خود را از آلودگی و نجاست ادرار، پاکیزه نمایند و دوری کنند؛ بعد از ادرار، عورت خود را با آب بشویند یا از چیزهایی که پاک کردن خود با آن، جایز و مباح است استفاده کرده و خود را پاکیزه نمایند...

ادامه مطلب …

(۱۳۳۵) آیا اگر باد شکم از فرد خارج شد، واجب است که دوباره استنجا کند؟

خروج باد شکم، استنجا و پاک کردن محل خروج نجاست را واجب نمی‌کند مگر این ‌که باد همراه با رطوبت باشد....

ادامه مطلب …

(۱۳۲۲) حکم سخن گفتن در سرویس بهداشتی با توجه به شرایط ضروری

اگر انسان برای قضای حاجت به سرویس بهداشتی نرفته باشد، ایرادی ندارد که در آن با دیگران صحبت کند اما اگر مشغول قضای حاجت بوده و عورتش نیز نمایان ‌باشد، نباید صحبت کند....

ادامه مطلب …

(۱۳۲۰) حکم ذکر نام خدا هنگام تکمیل وضو در فضای سرویس بهداشتی

اگر سنگ روشویی بیرون از توالت و محل قضای حاجت باشد، گفتن ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با زبان نزد آن ایرادی ندارد؛ اما اگر داخل توالت باشد، چنان که قبلا نیز اشاره کردیم نباید ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در آن جا با زبان بگوید؛ البته در قلبش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر و یاد می‌کند و این مسئله ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه