سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۳۰۷) حکم وضو با آب زمزم

(۱۳۰۷) سوال: اگر شخص حاجی (حج‌گذار) فقط مقداری آب زمزم به همراه داشته باشد و وقت نماز برسد، آیا می‌تواند با آن آب وضو بگیرد یا باید تیمم کند؟ چون آب زمزم، مبارک است و فقط برای نوشیدن از آن استفاده می‌شود.

جواب:

آب زمزم، همان طور که برادر به آن اشاره کرد، مبارک است و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمود: «مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ»[۱] : (آب زمزم برای هر نیتی است که به خاطر آن نوشیده شود). اما گفته‌ می‌شود: همچنین از برکت آب زمزم است که فرد برای ادای نماز، با آن طهارت را انجام دهد. بنابراین وضو گرفتن با آن، جایز است و ایرادی ندارد؛ چون آب است و شامل عموم فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌شود که فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج را بشویید). تا این بخش از آیه که فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} [المائدة: ۶] : (اگر بیمار یا در سفر بوید یا یکی از شما از قضای حاجت آمد یا با زنان همبستری کردید و آب نیافتید، با خاک پاکی تیمم کرده و با آن، صورت و دست‌ها را مسح کنید).

در نتیجه بر این فرد، واجب است که از این آب (آب زمزم) برای وضو گرفتن استفاده کند و تا وقتی که این آب وجود دارد، جایز نیست که تیمم کند.


[۱] – مسند احمد (۲۳/۱۴۰، شماره ۱۴۸۴۹). سنن ابن ماجه: کتاب المناسک، باب الشرب من زمزم، شماره (۳۰۶۲).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الحاج معه ماء من زمزم فقط وحضرت الصلاة، فهل يتوضأ منه، أو يتيمم، نظرا لأن ماء زمزم مبارك، ويتخذ للشرب فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ماء زمزم كما قال الأخ هو مُبارك، وقد جاء في الحديث عن النبي : «مَاءُ زَمْزَمَ لِمَا شُرِبَ لَهُ». ولكن يُقال: من بركته أيضًا أن يتطهر به العبد لأداء الصلاة، فالوضوء به جائز ولا حرج؛ لأنه ماء فيدخل في عموم قوله تعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: ٦]. إلى أن قال: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا ﴾ [النساء: ٤٣]. فعلى هذا يجب عليه أن يستعمل هذا الماء – أي: ماء زمزم- في طهارته، ولا يجوز له العدول إلى التيمم، ما دام هذا الماء موجودا.

مطالب مرتبط:

(۱۳۱۲) حکم استفاده از آبی که در آن ادرار کنند

استفاده از چنین آبی برای نوشیدن جایز نیست. اما اگر رنگ، بو و یا طعم آن تغییر کند، دیگر وضو گرفتن هم با آن جایز نیست و سبب امراض می‌شود و خطرناک است

ادامه مطلب …

(۱۳۰۹) زندگی با کافر و آب مشترک میان این دو

آب ذخیره شده‌ای که مسلمان و کافر از آن استفاده کنند، ناپاک نیست. زیرا نجاست کافر، معنوی است نه حسی. زندگی با شخص کافر نیز دارای تفصیل است

ادامه مطلب …

(۱۳۰۲) آیا وضو گرفتن با آبی که با پمپ‌ها از زمین استخراج می‌شود، جایز است؟

بله، وضو گرفتن با آبی که به ‌طور طبیعی شور است یا با ریختن نمک در آن شور ‌شده، صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۳۱۳) حکم غسل کردن و غیره در آب حوض

در صورتی که آب راکد باشد، نباید در آن غسل کرد یا با آن وضو یا طهارت گرفت. باید با دست یا ظرف از آن آب بردارند و کارشان را انجام دهند و آب به حوض نریزد

ادامه مطلب …

(۱۳۰۸) حکم تیمم در سفر با وجود شک در طهارت آب و فقدان خاک غباری

این افراد از ترس این که آب، نجس باشد از آن استفاده نکرده‌اند در حالی که این‌ آب از آسمان، فرو ریخته است...

ادامه مطلب …

(۱۳۱۰) حکم آبی که سگ و گوسفند از آن می‌نوشند

این آب، پاک است و تفاوتی ندارد که به مقدار دو قله برسد یا خیر؛ مگر این ‌که طعم، رنگ یا بویش با نجاست، تغییر کند که در این صورت، نجس می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه