سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۰۵۳) روش تشخیص حدیث صحیح از موضوع

(۱۰۵۳) سوال: چگونه انسان احادیث صحیح را از موضوع تشخیص دهد؟ آیا کتبی وجود دارند که احادیث موضوع را معرفی کنند؟

جواب:

در این علم باید به متخصصینش مراجعه شود؛ کسانی که به احادیث توجه و عنایت دارند و صحیح و ضعیف را از هم تشخیص می‌دهند. همان طور که ما هنگام بیماری به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم. مثلا کسی که بیماری شکم دارد، مرضش را به پزشک اعصاب و استخوان نشان نمی‌دهد، بلکه به متخصص شکم نشان می‌دهد.

الحمدلله علما این مسائل را بیان کرده‌اند و در این زمینه تلاش بسیاری انجام داده‌اند. از پروردگار خواهانم که به این خاطر به آنها جزای خیر دهد. همچنین کتاب‌هایی وجود دارند که فقط در زمینه‌ی احادیث موضوع نگارش شده‌اند، مانند: “الفوائد المجموعه في الأحادیث الموضوعة” از شوکانی رَحِمَهُ‌الله و کتاب‌های دیگری که الان در ذهنم نیست و سائل می‌تواند در موردشان جستجو کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يعرف الإنسان الأحاديث الصحيحة من الموضوعة؟ وهل هناك كتب تُوضّح الأحاديث الموضوعة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الرجوع في هذا إلى أهل العلم المختصين الذين اعتنوا بالأحاديث ومَيَّزوا صحيحها من ضعيفها، كما أننا نرجع في المرض إلى الطبيب المختص، فمن كان مريضًا في بطنه لا نعرضه على من كان طبيبا في الأعصاب والعظام، بل على من كان طبيبًا في البطون، وما أشبه ذلك. وقد بين العلماء -والحمد لله ذلك، وأَبْدَوْا فيه مجهودًا كبيرًا، نسأل الله أن يثيبهم عليه. وهناك كتب صُنفت في الموضوعات فقط، مثل: الفوائد المجموعة في الأحاديث الموضوعة للشوكاني رحمه الله، وغيرها مما لا أعلمه، فليبحث عن ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۰۵۲) روش تشخیص بین حدیث صحیح و ضعیف

با استفاده از کلام اهل علم می‌توانیم به فرق بینشان پی ببریم، زیرا اهل علم صحیح و ضعیف را از هم جدا و بیان کرده‌اند یا مراجعه به کتب حدیث صحیح

ادامه مطلب …

(۱۰۵۵) کتاب‌های توصیه شده در حدیث

کتاب‌های زیادی در این زمینه تالیف شده‌اند که یکی از بهترین کتاب‌هایی که می‌توان نام برد، ریاض الصالحین تالیف علّامه نووی رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۸) حکم روایت کردن حدیث به معنا

مشکلی ندارد. اما شایسته است آن را با گفتن: أو کما قال صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایان دهد تا کسی حدیث را با این لفظ حفظ نکند و تصور نکند که این همان لفظ حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۶) حکم خواندن حدیث همانند قرآن با صوت

جایز نیست انسان کلامی غیر از قرآن را با صفتی که قرآن تلاوت می‌شود بخواند. خصوصا نزد عوام مردم که فرق تلاوت قرآن با دیگر چیزها را از روی نغمه خاص آن می‌دانند

ادامه مطلب …

(۱۰۵۹) آیا حفظ کردن حدیث واجب است؟

بر انسان واجب نیست که احادیث را حفظ کند، اما واجب است علمی که به آن نیاز دارد تا بتواند عبادات و معاملاتش را انجام دهد، یاد بگیرد

ادامه مطلب …

(۱۰۵۴) استدلال کردن به احادیث بخاری و مسلم

اگر بگوید: چون کتابشان صحیح‌ترین کتاب است، می‌گوییم: اصل بر صحت حدیث است، پس بر تو واجب است هر حدیث صحیحی که در کتاب‌های حدیث وجود دارد را بپذیری.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه