یکشنبه 26 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
15 مارس 2026

(۱۰۴۵) حکم عمل نکردن به حدیث آحاد

(۱۰۴۵) سوال: آیا اگر انسان به حدیثی که فقط یک نفر آن را روایت کرده، عمل نکند، گنهکار می‌شود؟

جواب:

حقیقتا این سوال، بدون هدف است؛ زیرا حدیث صحیح حدیثی است که یک راوی عادل با سند متصل آن را روایت کند و سند و متن حدیث دارای شذوذ نباشد. اگر حدیث صحیحی، شروط صحت را داشته باشد، حتی اگر یک نفر هم آن را روایت کرده باشد، به مقتضای آن عمل می‌شود. فرقی نمی‌کند که این حدیث در امور عملی باشد، یا در امور علمی. بنا بر منهجی که اهل سنت بر اساس آن حرکت می‌کنند، هیچ فرقی بین این دو نوع حدیث نیست. همچنین به حدیث حسن نیز عمل می‌شود؛ زیرا بین حدیث حسن و حدیث صحیح فقط یک فرق بسیار کوچک وجود دارد و آن هم این است که قوّت ضبط راوی حدیث حسن، تامّ و کامل نیست. یعنی قوّت ضبط دارد، اما کامل نیست. این نوع از حدیث، جزء احادیث مقبولی است که به آن عمل می‌شود.

پس شایسته است این قاعده‌ی عمومی را بدانیم که به تمام روایت‌های صحیحی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده‌اند عمل می‌شود. فرقی نمی‌کند که از طریق یک نفر روایت شده باشد یا دو نفر یا سه نفر و یا بیشتر.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يأثم الإنسانُ إذا لم يعمل بالأحاديث التي انفرد بروايتها شخص واحد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا سؤال عائم في الحقيقة؛ لأن الحديث الصحيح هو الذي رواه عدل بسند متصل غير مُعَلَّل ولا شاذ، فالحديث الصحيح إذا تمت فيه شروط الصحة ولو كان من طريق واحد فإنه يجب العمل بمقتضاه، سواء في الأمور العملية، أو في الأمور العلمية، لا فرق بين هذا وهذا على ما مشى عليه أهل السنة والجماعة، وكذلك الحديث الحسن يُعمل به أيضًا؛ لأن الحديث الحسن ليس بينه وبين الحديث الصحيح إلا فرق خفيف جدا، وهو: أن راويه لا يكون تام الضبط، فيكون عنده ضبط لكنه ليس تاما، وهو من الأحاديث المقبولة التي يعمل بها.

وينبغي أن تعلم أن القاعدة العامة: أن كل ما صح عن النبي صلى الله عليه وسلم فإنه معمول به، سواء جاء من طريق واحد، أو من طريقين، أو من ثلاثة أو أكثر.

مطالب مرتبط:

(۱۰۵۲) روش تشخیص بین حدیث صحیح و ضعیف

با استفاده از کلام اهل علم می‌توانیم به فرق بینشان پی ببریم، زیرا اهل علم صحیح و ضعیف را از هم جدا و بیان کرده‌اند یا مراجعه به کتب حدیث صحیح

ادامه مطلب …

(۱۰۴۶) سوال در مورد حدیث موقوف و مقطوع

احادیث موقوف احادیثی هستند که به صحابی منسوب می‌شوند نه به پیامبر. اما مقطوع: حدیثی است که به تابعی و طبقه‌ی بعد از آنها منسوب است

ادامه مطلب …

(۱۰۵۷) گفتن صدق الله العظیم بعد از خواندن حدیث

پایان دادن به کلام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا کلام الله با گفتن "صدق الله العظیم" یکی از امور نوپیدایی است که در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سلف صالح معروف نبوده است

ادامه مطلب …

(۱۰۵۰) آیا می‌توان به حدیث ضعیف استناد کرد؟

نمی‌توان به احادیث ضعیف استدلال کرد و به عنوان دلیل از آنها استفاده کرد. نسبت دادن آنها به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هم جایز نیست مگر اینکه برای بیان ضعف آن باشد.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۹) آیا حفظ کردن حدیث واجب است؟

بر انسان واجب نیست که احادیث را حفظ کند، اما واجب است علمی که به آن نیاز دارد تا بتواند عبادات و معاملاتش را انجام دهد، یاد بگیرد

ادامه مطلب …

(۱۰۴۹) حکم استدلال به احادیث ضعیف چیست

استدلال به احادیث ضعیف و استفاده از آن به عنوان دليل جایز نیست، حتى اگر در رابطه با فضایل اعمال یا بیان مجازات کارهای بد باشد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه