(۱۰۴۳) غاسق اذا وقب و نفاثات یعنی چه؟

(۱۰۴۳) سوال: خیلی اوقات سوره‌ی فلق را می‌خوانیم. یکی از آیاتی که در آن آمده، این است: {وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ} [الفلق: ۳]. (و از شر تاریکی شب، آنگاه که همه جا را فرا گیرد). معنی این آیه چیست؟ همچنین معنی این آیه چیست: {وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ} [فلق: ۴]: (و از شر زنای که در گره‌ها می‌دمند)؟ چرا دمیدن را به زنان نسبت داده است؟ آیا این فعل خاص زنان است یا اینکه مردان هم آن را انجام می‌دهند؟

جواب:

«غاسق إذا وقب» یعنی شب که همه جا را فرا می‌گیرد. چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَى غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا} [إسراء: ۷۸]. (نماز را از زوال آفتاب تا تاریکی شب بر پا دار و قرآن فجر را؛ بی‌گمان هنگام قرآن (خواندن، در نماز) فجر فرشتگان حاضر آیند).

اینکه دستور داده تا از شب، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه برده شود، به خاطر این است که گزندگان و درنده‌ها و غیره در شب بیشتر از روز بیرون می‌‌آیند. به همین خاطر انسان هنگامی که تاریکی می‌آید، به پروردگارش پناه می‌برد.

اما {النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ} زنانی هستند که در گره‌ها دمیده و به وسیله‌ی آن مردم را سحر می‌کنند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه بدین خاطر سحر را به زنان نسبت داده که غالبا این زنان هستند که به دنبال سحر می‌روند و گرنه مردان هم چنین کاری می‌کنند. اما گاهی اوقات، خطاب متوجه کسانی می‌شود که آن کار را بیشتر انجام می‌دهند و این بدان معنا نیست که این خطاب، شامل دیگرانی که همان کار را انجام می‌دهند، نمی‌شود.