(۱۰۱۵) سوال: معنای این آیه چیست؟ {وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ} [حشر: ٩]: (و کسانیکه از بخل نفس خویش باز داشته شدهاند، پس آنها راستگارانند).
جواب:
معنای آیه واضح است. الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میگوید که هر کس الله او را از بخل و طمع نفسانیاش باز داشته باشد، به فلاح و رستگار میرسد. منظور از بخل یعنی اینکه طمع به چیزی داشته باشد که مال او نیست، یا طمع به این دارد که از ادای واجبی که بر گردن دارد، سر باز زند.
هر کس که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ او را از بخل نفسانی حفظ کند، یکی از اسباب فلاح و رستگاری را دارد.
مثلا: اگر کسی هنگام پرداخت زکات، بخل نفسانی را کنار بگذارد و هر مقداری که زکات بر او واجب است را ادا نماید، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به او توفیق میدهد که هم صدقه بدهد و هم کارهای دیگری که او را به الله نزدیک میکنند، انجام دهد. این شخص با بذل چیزی که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ دوست دارد و خودداری نکردن از ادای چیزی که بر او واجب است، خود را از بخل نفسانی دور کرده است.
همچنین هر کس که الله به او توفیق داده باشد که مال مردم را از راههای نامشروعی مثل دزدی و خیانت و غیره بر ندارد، از بخل نفسانی دوری کرده است. پس راه در امان ماندن از بخل نفسانی این است که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ شخص را از طمع کردن در چیزی که استحقاقش را ندارد، یا طمع در ادا نکردن واجبی که بر گردن دارد، حفظ نماید. هر کس که این توفیق را داشت، جزء رستگاران است. رستگاری یا فلاح، کلمهای جامع به معنی رسیدن به مطلوب و از بین رفتن مکروه است.