(۹۳۰) سوال: معنی این آیه چیست؟ {وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّةً وَاحِدَةً فَاخْتَلَفُوا وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ} [یونس: ١٩]. (مردم جز امت واحدی نبودند، پس اختلاف کردند و اگر فرمانی نبود که پیش از این، از پروردگار صادر شده بود، در میان آنها در چیزی که در آن اختلاف داشتند، داوری میشد).
جواب:
الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ در این آیه خبر میدهد که مردم در آغاز امتی واحد بودند؛ یعنی بر دین واحدی بودند که همان دین فطرت است. اما با گذشت مدت زمانی طولانی، دچار اختلاف شدند. به همین خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ پیامبران را به عنوان بشارت دهنده و بیم دهنده فرستاد. همچنین کتابهایی به همراه آنان فرستاد تا بدین وسیله در مواردی که مردم با یکدیگر اختلاف دارند، حکم کنند. مردم در پذیرفتن پیامبران دو گروه شدند: گروهی ایمان آوردند و گروهی دیگر کافر شدند. اگر الله اراده میکرد، میتوانست در همین دنیا بین آنها قضاوت کند. در نتیجه کافران را هلاک و مومنین را باقی گذارد و حکومت به آنان تعلق گیرد.
در این صورت امت بر ایمان یکپارچه باقی میماند. اما حکمت بزرگی در اختلاف بشر و تقسیم آن به مومن و کافر وجود دارد که در غیر این صورت این حکمت از میان میرفت. این حکمت از جانب الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است که مردم بر دو قسمت باقی بمانند؛ گروهی مومن و گروهی کافر باشند. در نتیجه، کسانی اهل جهنم و کسانی اهل بهشت باشند.
***