(۹۱۹) سوال: تفسیر این آیه چیست؟ {إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ * وَلَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْرًا لَأَسْمَعَهُمْ} [أنفال: ۲۲-۲۳] : (همانا بدترین جنبندگان نزد الله، کرها و لال‌هایی هستند که نمی‌اندیشند. و اگر الله خیر در آنها سراغ داشت، به آنها می‌شنواند)؟

جواب:

منظور این آیات کفار هستند. چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آیه‌ی دیگر می‌فرماید: {إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ} [أنفال: ٥٥]. (یقیناً، بدترین جنبندگان نزد الله، کسانی هستند که کافر شدند، پس آنان ایمان نمی‌آورند). نیز در موردشان می‌فرماید: {إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا} [فرقان: ٤٤] : (آنها همچون چهارپایانی بیش نیستند، بلکه اینان گمراه‌ترند). آنها کر هستند و حق را به قصد بهره‌مند شدن از آن نمی‌شنوند. لال هستند از این جهت که حق را نمی‌گویند و از دیدن حق کور هستند. به همین خاطر اینها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدترین موجودات هستند که عموما کفار از این دسته‌اند. حتی یهود و نصاری بعد از بعثت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شامل این آیه می‌شوند: {إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}: {یقیناً، بدترین جنبندگان نزد الله، کسانی هستند که کافر شدند، پس آنان ایمان نمی‌آورند).

***