(۹۱۷) سوال: تفسیر این آیه چیست؟ {وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ} [أعراف: ١٧٥] : (و بر آنها بخوان سر گذشت کسی را که آیات خود را به او دادیم. آنگاه از آن جدا گشت، پس شیطان درپی او افتاد و از گمراهان شد).

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش دستور می‌دهد تا داستان شخصی را بر مردم بخواند که برخی از آیات و نشانه‌های خود را به او داد. یعنی: احکام شریعتش را به او یاد داد و برایش بیان فرمود. اما او آنها را رها کرد و به همین خاطر شیطان به دنبالش روان شد و او را فریفت. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا} [أعراف: ١٧٦] : (و اگر می‌خواستیم (مقام و منزلت) او را با آن بالا می‌بردیم). یعنی: اگر می‌خواستیم مقام او را با آیات‌ خود بالا بریم، او را از جمله کسانی قرار می‌دادیم که بدان‌ها عمل کرده و وظیفه خود را در قبال آنها انجام می‌دهد. هر گاه چنین کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله‌ی آن مقامش را بالا می‌برد.

اما او شایستگی این را ندارد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مقامش را بالا ببرد. زیرا او به سمت دنیا متمایل شد و قصدش رسیدن به دنیا و جاه و مقام و مال بود و در رسیدن به دنیا از هوا و هوسش پیروی نمود. مثال او همانند سگ است که اگر به او حمله کنی، زبان از دهان بیرون می‌آورد و اگر او را به حال خود واگذاری، باز هم زبانش را از دهان بیرون می‌آورد. کسی که چنین مثالی در موردش آمده کیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {ذَلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ} [أعراف: ١٧٦] : (این مثال گروهی است که آیات ما را تکذیب کردند، پس داستان‌ها را بازگو کن، شاید بیندیشند).

این همان کافری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او علم داده و شرع خود را توسط پیامبرانش عَلَيْهِمُ‌السَّلَام برایش بیان کرده است. اما او از قبول کردن این شریعت خودداری کرده و هوای نفسش را دنبال نموده و دنیا را ترجیح داد. پس عاقبتش چنین شد. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خواهان عافیت هستم.

***