شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۸۴۷) قرائت و اذکار بعد از نماز صبح در خانه

(۸۴۷) سوال: آیا نشستن در خانه بعد از نماز صبح تا زمان طلوع خورشید، برای قرائت قرآن و اذکار و سپس خواندن دو رکعت نماز بعد از طلوع خورشید، اجر و پاداش نشستن در مسجد را دارد؟

جواب:

ظاهرا سوال کننده به حدیث خاصی اشاره دارد. در این حدیث آمده: «کسی که نماز صبح را در جماعت بخواند، سپس بنشیند و تا هنگام طلوع خورشید، الله را ذکر کرده و سپس دو رکعت نماز بخواند مثل پاداش حج و عمره است».[۱]

اما ثابت است که رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم «وقتی نماز صبح را می‌خواندند، در محل نماز خود باقی می‌ماندند تا اینکه خورشید به خوبی بالا آید».[۲] این روایت در صحیح مسلم است. البته علما در صحت این حدیث و عمل به آن، اختلاف دارند.

اما اینکه پاداشی به این کار تعلق گیرد: در صورتی که حدیث، صحیح باشد، به آن عمل می‌کنیم. فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز بسیار گسترده است. اگر هم حدیث صحیح نباشد، از آن بی نیاز هستیم.

***


[۱] سنن ترمذی، کتاب الصلاة، باب ذکر ما یستحب من الجلوس فی المسجد بعد صلاة الصبح حتی تطلع الشمس، حدیث شماره «۵۸۶». از انس بن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ صَلَّى الْغَدَاةَ فِي جَمَاعَةٍ ثُمَّ قَعَدَ يَذْكُرُ اللهَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَانَتْ لَهُ كَأَجْرِ حَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ».

[۲] صحیح مسلم، کتاب المساجد، باب فضل الجلوس فی مصلاه بعد الصبح، و فضل المساجد، حدیث شماره «۶۷۰». از جابر بن سمره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «كَانَ إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ جَلَسَ فِي مُصَلَّاهُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ حسنا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الجلوس في المنزل بعد صلاة الفجر القراءة القرآن والذكر حتى تطلع الشمس، له نفس الأجر في المسجد، ثم يقوم هذا الشخص ويصلي ركعتين؟

فأجاب رحمه الله تعالى -: كأن السائل يشير الحديث ورد في ذلك: «من صلى الفجر في جماعة، ثم جلس يذكر الله -عز وجل- حتى تطلع الشمس، ثم صلى ركعتين -يعني: بعد ارتفاع الشمس قيد رمح- فإنه يكون كأجر حجة وعمرة ، أو كما جاء في الحديث، لكن هذا الحديث قد اختلف العلماء في صحته والأخذ به، إلا أنه قد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه «كان إذا صلى الغداة جلس في مصلاه حتى تطلع الشمس حسنة» جاء ذلك في صحيح مسلم.

وأما ترتيب الأجر على ذلك فهذا إن صح به الحديث أخذنا به، وفضل الله واسع، وإن لم يصح فقد كفيناه.

مطالب مرتبط:

(۸۲۹) بوسیدن قرآن قبل و بعد از تلاوت

بوسیدن قرآن هنگام شروع تلاوت و پایان آن، یا فقط موقع شروع تلاوت، یا در پایان تلاوت، یا به هر مناسبت دیگری، مشروع نبوده و بدعت است.

ادامه مطلب …

(۸۴۰) حکم کلماتی که هنگام قرائت گفته می‌شود

تلاوت قرآن، بازی نیست که تا قاری خوش صدا از قرائت آیه‌ای فارغ شد، مردم الله الله بگویند. این یکی از بدعت‌هایی است که مردم به وجود آورده‌اند.

ادامه مطلب …

(۸۳۳) سخن گفتن قاری با دیگران وقت قرائت

بله، اشکالی ندارد انسان اگر هنگام تلاوت، کسی با او صحبت کرد، جوابش را بدهد. اما برای نفر دوم شایسته این است که انسان را هنگام قرائت قرآن مشغول نکند.

ادامه مطلب …

(۸۳۶) قرائت قرآن در حال تکیه یا خوابیده

اشکالی ندارد که انسان قرآن را نیسته یا خوابیده یا در حالی که تکیه زده قرائت کند. زیرا رسول‌الله نیز چنین کرده‌اند. صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم.

ادامه مطلب …

(۸۵۳) آیا سریع خواندن قرآن جایز است؟

سرعت دو نوع است: سرعتی که لازمه‌ی آن ساقط کردن برخی حروف یا حرکات است. چنین سرعتی جایز نیست. نوع دیگر، سرعت با رعایت تلفظ حروف و کلمات و إعراب است.

ادامه مطلب …

(۸۳۷) قرائت قرآن در حالت خوابیده

اشکالی ندارد.  چرا که «رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که به عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَاکه قاعده بود، تکیه کرده و قرآن می‌خواند». این حکم عام است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه