(۸۰۶) سوال: حکم شرع در مورد شخصی که در شبهای رمضان اجاره میشود تا در مقابل مبلغی که خودش مشخص میکند، قرآن بخواند، چیست؟ آیا کسی که چنین شخصی را اجاره میکند، گناهکار است؟
جواب:
اجاره کردن شخص برای قرائت قرآن جایز نیست.
اجیر کردن یک نفربرای اینکه قرآن بخواند تا تو با گوش دادن به قرائتش، ثواب ببری، درست نیست. زیرا قرائت قرآن یکی از اعمالی است که موجب تقرب انسان به الله عزوجل است. هر چیزی که انسان را به الله نزدیک میکند، عبادت است. گرفتن اجر دنیوی نیز در مقابل عبادت، جایز نیست؛ چه در رمضان باشد و چه در غیر رمضان.
از اینجا معلوم میشود کسانی که هنگام فوت مردم، یکی را اجیر میکنند تا به گمانشان بر روح میت قرآن بخواند، اشتباه میکنند. این کار حرام بوده و قاری هیچ ثوابی از قرائتش ندارد. در نتیجه، اجاره کردن چنین شخصی، هدر دادن مال است.
باری از امام احمد رَحِمَهُالله در مورد شخصی سوال شد که به مردم گفته: اگر میخواهید در رمضان برایتان امامت کنم، باید فلان مقدار به من بدهید. گفتند: «پناه بر الله! چه کسی پشت سر چنین شخصی نماز میخواند»؟[۱]
اما دستمزد گرفتن در مقابل تعلیم قرآن، یا در مقابل خواندن بر مریض یا کسی که عقرب او را گزیده و امثال اینها، اشکالی ندارد. به دلیل اینکه رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرموده: «بهترین چیزی که در مقابل آن دستمزد میگیرید، کتاب الله است».[۲] بنا بر این فرق است بین اینکه کسی را استخدام کنند که فقط قرآن بخواند و استخدام کسی برای کاری که فقط با قرائت قرآن حاصل میشود. دومی جایز است، اما اولی خیر.
* * *
[۱] المغنی، (ج۲، ص۲۲)، و مطالب أولی النهی، (ج۱، ص۶۵۳).
[۲] صحیح بخاری: کتاب الطب، باب الشرط فی الرقیة، حدیث شماره (۵۴۰۵)، از عبدالله بن عباس رَضِيَاللهُعَنْهُمَا با این لفظ: «إِنَّ أَحَقُّ مَا أَخَذْتُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا كِتَابُ اللَّهِ».