(۷۹۸) سوال: خانمی پرسیده: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «لَيْسَ منَّا مَنْ لَمْ يتغنَّ بالقرآن».[۱] «از ما نیست کسی که قرآن را با صدای زیبا نخواند». منظور از تغنّی به قرآن در این حدیث چیست؟
جواب:
در معنای این حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرموده: «لَمْ يتغنَّ بالقرآن» اختلاف وجود دارد. گفته شده: بدین معناست که شخص باید با وجود قرآن، از غیر قرآن احساس بی نیازی کند. چون کسی که با قرآن احساس بی نیازی نکند و راهی غیر از راه قرآن برود، در خطر بزرگی قرار دارد. چه بسا شخص به خاطر آن از اسلام خارج شود. برخی هم گفته‌اند: بدین معناست که هر کس قرآن را حقیر بشمارد و بدین خاطر هنگام تلاوت صدایش را زیبا نکند، از ما نیست. به وضوح فهمیده می‌شود که ظاهر حدیث، منظور نیست. یعنی اینکه اگر کسی قرآن را با خوش‌صدایی نخواند از امت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نباشد. قطعا منظور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این نبوده است.
* * *
[۱] صحیح بخاری: کتاب التوحید، باب قول الله تعالی: و أسروا قولکم أو اجهروا به إنه علیم بذات الصدور. ألا یعلم من خلق و هو اللطیف الخبیر. حدیث شماره (۷۰۸۹)، از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «لَيْسَ منَّا مَنْ لَمْ يتغنَّ بالقرآن».