چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۷۲۱) حکم تحصیل در مدارس مختلط

(۷۲۱) سوال: من از سوریه هستم. تمام مدارسی که در استان ما وجود دارد، مدارس مختط هستند و دختران همه بی حجابند. امکان حرف نزدن با آنها هم وجود ندارد. چرا که در خلال کلاس‌های درس مجبور به این کار می‌شویم. سوالم این است: حکم شرع در این مورد چیست؟

جواب:

بر تو واجب است مدرسه‌ای پیدا کنی که مختلط نباشد. چون اختلاط، فتنه‌ی بزرگی است و جایز نیست انسان خود را در معرض فتنه قرار دهد. زیرا شخص قبل از اینکه به فتنه بیفتد، به خودش اعتماد دارد و می‌گوید: من از خودم محافظت می‌کنم و به چنین چیزی تمایل ندارم و از آن خوشم نمی‌آید. اما وقتی در دام فتنه بیفتد، دیگر نمی‌تواند خارج شود. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستور داده‌اند که: «هر كس در مورد خروج دجال بشنود بايد از او دوری کند» و سبب آن را در آخر حدیث ذکر می‌کند: «قسم به الله که شخص نزد او می‌رود و گمان می‌برد که مومن است. اما به خاطر شبهاتی که دجال مطرح می‌کند، پیرو او می‌شود».[۱]

پس به این برادر می‌گویم: باید دنبال مدرسه‌ای بگردی که چنین نباشد. اگر همه‌ی مدارس چنین وضعیتی داشتند و تو هم محتاج درس هستی، درست را بخوان و تا جایی که می‌توانی از فاحشه و فتنه و دوری کن؛ چشمشت را پایین بینداز و زبانت را حفظ کن و با زنان حرف نزن و به سمت آنها نرو.

***

[۱] مسند احمد: (ج۴، ص۴۳۱). سنن ابوداود: کتاب الملاحم، باب خروج الدجال، حدیث شماره (۴۳۱۹)، از عمران بن حصین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ، فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ، مِمَّا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ»، أَوْ «لِمَا يَبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من سوريا: جميع المدارس بمحافظتي، وهي محافظة إدلب مدارسها مختلطة شباب وفتيات وهن سفور فوق العادة وخاصة في مدرستي، ولا يمكن بل ولا يستطيع المرء إلا أن يتحدث معهن من خلال الدروس. والمطلوب: ما حكم الشرع في ذلك؟ أفيدونا جزاكم الله ألف خير.

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي يجب عليك أيها الأخ أن تطلب مدرسة ليس فيها هذا الاختلاط الذي وصفت حال أهله، لأن ذلك فتنة عظيمة، ولا يجوز للإنسان أن يُعَرِّضَ نفسه للفتن فإن الرجل قد يثق في نفسه قبل أن يقع في الفتنة، قد يقول: أنا حافظ لنفسي، وأنا لا أميل إلى هذا الشيء، وأنا أكرهه، ولكن إذا وقع في الحبائل ،أمسكته، ولهذا أمر النبي صلى الله عليه وسلم: «من سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنَا مِنْهُ مَنْ» أي: يبعد عنه، وبين السبب في آخر الحديث فقال: «فَوَاللَّهُ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهُوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ، فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ».

فنقول: أيها الأخ يجب عليك أن تطلب مدرسة ليس هذا وضعها، فإن لم تجد مدرسة إلا بهذا الوضع وأنت محتاج إلى الدراسة، فإنك تقرأ تدرس، وتحرص بقدر ما تستطيع على البعد عن الفاحشة والفتنة، بحيث تغض بصرك وتحفظ لسانك، ولا تتكلم مع النساء ولا تمر إليهن.

مطالب مرتبط:

(۶۷۴) کتابهایی در باب زهد و فروتنی

(۶۷۴) سوال: جناب شیخ! در باب زهد، خواندن چه کتاب‌هایی را توصیه می‌کنید؟ جواب: در باب زهد هیچ چیزی بهتر از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود ندارد. زهد، دو مفهوم شرعی و عرفی دارد. مفهوم شرعی: ترک هر چیزی است که برای آخرت سودی ندارد. منظور از این نوع زهد این نیست که […]

ادامه مطلب …

(۷۰۳) مشخص کردن محدوده امتحان توسط معلم

(۷۰۳) سوال: خانم معلمی پرسیده: بعضی از خانم معلم‌ها، جایی که از آن امتحان می‌گیرند را مشخص می‌کنند. مثلا اگر درس املا و انشا، ده درس بوده، سه درس از میان آنها انتخاب کرده و به دانش آموزان می‌گویند که امتحان از این سه درس می‌آید. آیا این کار جایز است؟ جواب: جواب این سوال […]

ادامه مطلب …

(۷۱۷) حکم سخنی که در پایان سخنرانی گفته می‌شود

(۷۱۷) سوال: بعضی سخنرانان وقتی در مسجد برای جماعت سخنرانی می‌کنند، یا از روی کتاب می‌خوانند، در پایان قرائت می‌گویند: والله أعلم، و صلی الله علی نبینا محمد و علی آله و صحبه و سلم، یا می‌گویند: و بالله التوفیق، یا می‌گویند: صدق الرسول الکریم. حکم این سخن چیست؟ همچنین حکم گفتن صدق الله العظیم […]

ادامه مطلب …

(۶۸۵) کتاب ابولیث سمرقندی به نام تنبه الغافلین

(۶۸۵) سوال: کتابی از ابو لیث سمرقندی در مورد عقوبت کسانی که مرتکب گناهان کبیره می‌شوند را مطالعه کردم. چهار صفحه‌ی آخر کتاب را خواندم که در وصف اهل بهشت و هولناکی روز قیامت بود و باعث شد به شدت از چیزی که خواندم، گریه کنم. نمی‌توانم آنچه را که خواندم شرح دهم، چون طولانی […]

ادامه مطلب …

(۶۵۶) سوال: کدام یک از کتب تفسیر را بخوانم؟

(۶۵۶) سوال: از میان کتاب‌های تفسیر، کدام کتاب‌ها را مطالعه کنیم؟ جواب: کتاب‌های تفسیر زیادند و علما هر کدام قرآن را از جانبی تفسیر کرده‌اند؛ برخی به جنبه‌ی معانی قرآن پرداخته و کاری به إعراب و بلاغت و امثال آن ندارند. برخی دیگر جنبه‌ی مسائل إعرابی و بلاغت و امثال آنها بر تفسیرشان غالب است. […]

ادامه مطلب …

(۶۱۹) کدام درس خواندن بهتر است؟

(۶۱۹) سوال: درس خواندن برای کسب مدرک بهتر است یا فرا گرفتن علوم دینی و حفظ قرآن و عقیده؟ جواب: انسان می‌تواند هر دو را انجام دهد. در مدارس و دانشکده‌ها و دانشگاه‌های دولتی تحصیل کرده و در همان حال، نزد مشایخ در مساجد زانو زده و کسب علم نموده و قرآن را حفظ کند. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه