چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۹۵)تصحیح مفاهیم در باب دعا و طلب از مردگان

(۶۹۵) سوال: چه چیزی برای تصحیح مفاهیم در زمینه‌ی دعا و طلب کردن از مردگان، بر علما و طلاب علم واجب است؟

جواب:

بر شیوخ و طلاب واجب است برای مردم توضیح دهند که این کار منکر و شرک به حساب می‌آید و مردگانی که از آنها طلب حاجت می‌کنند، هیچ فایده‌ای برایشان ندارند؛ چرا که سود و زیان به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. همچنین علما و طلاب علم نباید تسلیم واقع و حال جامعه شوند. بلکه باید به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پا خیزند و بدانند که این کار، آنها را ذلیل نمی‌کند، بلکه به قدرت و عزت آنها می‌افزاید.

خیلی از مردم می‌گویند: اینها که همیشه همین طور بوده و پدرانشان نیز همین گونه بوده‌اند و امکان ندارد تغییر کنند. این تصور اشتباه است. چون حاصل همان چیزی است که برای امت‌های پیامبران گذشته به دست آمد؛ گروهی هدایت یافتند و گروهی در همان گمراهی باقی مانند. پس بر علما و طلاب علم واجب است که تقوای الهی پیشه کرده و برای نشر دین و توحید به پا خیزند؛ اگر مردم هدایت شدند که چه بهتر. اما اگر هدایت نشدند، آنها وظیفه‌ای را که بر عهده داشته‌اند به انجام رسانده و شانه‌ی خود را سبک کرده‌اند. نکته‌ی دیگر اینکه هدایت به دست الله تعالی است. چنان که به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ} [بقره: ۲۷۲]: (هدايت آنان به دست تو نیست و البته الله هر کس را که بخواهد، هدايت می‌کند). نیز به ایشان فرموده: {فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ} [نحل: ۸۲]: (با اين همه اگر آنان روی برتابند، وظيفه‌ی تو تنها تبليغ آشكار است).

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الواجب على طلبة العلم والعلماء في تصحيح المفاهيم في دعاء الأموات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على أهل العلم من شيوخ وطلاب أن يُبَيَّنُوا للناس أن هذا منكر وشرك، وأنه لا فائدة من هؤلاء الذين يَدْعُونَهُم، وأن الضرر والنفع كله بيد الله عز وجل، وأن لا يخضعوا – أعني: العلماء وطلبة العلم – للواقع، بل الواجب أن يقوموا الله مثنى وفرادى، وأن يعلموا أن ذلك لا يزيدهم هو انا وذلا، بل لا يزيدهم إلا قوة وعزة.

وكثير من الناس – هدانا الله وإياهم – يقولون: هؤلاء مضوا على ذلك ومضى عليه آباؤهم ولا يمكن التغيير، وهذا تصور خاطئ، فإن هذا الذي حصل كالذي حصل من الأمم السابقة الذين أتتهم الرسل، فمنهم من هدى الله ومنهم من حقت عليه الضلالة، فالواجب على إخواننا العلماء وطلبة العلم أن يتقوا الله -تعالى-، وأن يقوموا بنشر دينه وتوحيده، ثم إن اهتدى الخلق فهذا المطلوب، وإن لم يهتدوا فقد أدوا ما عليهم، وبرِئَتْ ذممهم، والهداية بيد الله -عز وجل، كما قال -تعالى- لرسوله محمد : ولَيْسَ عَلَيْكَ هُدَهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَاءُ ﴾ [البقرة: ٢٧٢]. وقال له: ﴿ فَإِن تَوَلَّوا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴾ [النحل: ۸۲] .

مطالب مرتبط:

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیر

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیری که یک دانشجو می‌تواند آنها را تهیه کند، چه کتاب‌هایی هستند؟ جواب: بهتر می‌بینم که دانشجو تفسیر ابن کثیر و تفسیر شیخمان عبدالرحمن بن سعدی را تهیه کند. این دو از بهترین تفاسیری هستند که می‌شناسم. تفاسیر دیگری هم وجود دارند که مناسب دانشجویانی است که در درجات بالاتر علمی […]

ادامه مطلب …

(۶۶۵) کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه

(۶۶۵) سوال: نظرتان در مورد کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه چیست؟ جواب: بدون شک این کتاب یکی از بهترین کتاب‌هاست. چون سخنان شخصی عالم و فقیه است. من به برادری که سوال کرده و همچنین شنوندگان توصیه می‌کنم که حتما کتاب‌های شیخ الاسلام ابن تیمیه و شاگرد ایشان، ابن قیم را بخرند. چون […]

ادامه مطلب …

(۶۹۰) حکم پاسخ دادن به سوالات شرعی

(۶۹۰) سوال: اگر کسی از من در مورد یک مساله‌ی شرعی سؤال کرد، جوابش را با چیزهایی که از مطالعه‌ی کتاب‌های دینی می‌دانم، یا با گوش دادن به نوارهای دینی یا چیزهایی که در این برنامه شنیده و یاد گرفته‌ام بدهم، یا اینکه بگویم: نمی‌دانم؟ جواب: بر تو واجب است که وقتی کسی از تو […]

ادامه مطلب …

(۶۶۲) سوال: معرفی کتاب‌های دینی

(۶۶۲) سوال: می‌خواهم علوم شرعی را فرا گرفته و در دین آگاه باشم. لطفا مرا راهنمایی کنید که چه کتاب‌هایی در این زمینه، بهترین هستند؟ جواب: بهترین کتاب، قرآن است. هدایت و نور و شفای امراض قلبی در قرآن است. پس از قرآن، احادیث صحیحی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما رسیده‌اند و سپس […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

(۷۰۵) سوال در مورد مسائل غیر واقعی

(۷۰۵) سوال: آیا می‌توانیم از مسائل و موضوعاتی سوال کنیم که اتفاق نیفتاده و اتفاق افتادنشان نیز بسیار بعید است؟ جواب: برای هر انسانی چه دانشجو و طالب علم باشد و چه انسان عادی، شایسته نیست که در مورد مسائل بعید الوقوع سوال کند. چون سوالشان نتیجه‌ای جز هدر دادن وقت، ندارد. انسان باید در […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه